Quần thể các tòa nhà tại số 19 Lê Thánh Tông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, hiện là cơ sở của Đại học Quốc gia Hà Nội và một phần của trường Đại học Dược Hà Nội, sẽ được bảo tồn theo mô hình “bảo tồn động”. Đây là nội dung nằm trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt vào ngày 13 tháng 5 vừa qua.
Mô hình bảo tồn động là gì?
Theo quy hoạch, khu vực này sẽ trở thành không gian di sản – học thuật – ngoại giao học thuật cấp quốc gia. Mô hình “bảo tồn động” cho phép vừa gìn giữ giá trị lịch sử của công trình, vừa duy trì và phát huy đời sống học thuật đương đại. Điều này gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của nền đại học Việt Nam hiện đại.
Mục tiêu của việc vận hành không gian di sản này là phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng hình ảnh thủ đô Hà Nội như một đô thị tri thức và sáng tạo. Thành phố kỳ vọng thúc đẩy du lịch học thuật, du lịch di sản, đồng thời tăng cường đối ngoại và ngoại giao học thuật cấp cao.
Quá trình chuyển đổi từ đề xuất bảo tàng sang bảo tồn động
Trước đó, trong quá trình lấy ý kiến cho đồ án quy hoạch, cơ quan soạn thảo đã đề xuất di dời Đại học Dược Hà Nội và Khoa Hóa học của Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) để biến không gian “Đại học Tổng hợp Hà Nội” tại 19 Lê Thánh Tông thành khu Bảo tàng đại học thời đại Hồ Chí Minh. Khu vực này được định hướng kết nối với các bảo tàng hiện hữu như Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tuy nhiên, nhiều trí thức, giảng viên và sinh viên đã kiến nghị bảo tồn các công trình có giá trị lịch sử như trường Đại học Dược Hà Nội gắn liền với chức năng đào tạo. Họ cho rằng việc chuyển đổi thuần túy sang không gian bảo tàng sẽ gây lãng phí nguồn lực tri thức và làm giảm tính sống động của di sản.
Giá trị lịch sử của công trình
Tòa nhà Viện Đại học Đông Dương tại số 19 Lê Thánh Tông mang phong cách Đông Dương, kết hợp giữa kiến trúc kinh viện châu Âu với giải pháp kiến trúc bản địa. Công trình do kiến trúc sư người Pháp Ernest Hébrard thiết kế và hoàn thành vào năm 1927. Đến năm 1956, Đại học Tổng hợp Hà Nội được thành lập và tiếp quản các tòa nhà thuộc Viện. Hiện nay, nơi đây là cơ sở của Đại học Khoa học Tự nhiên và một phần trường Đại học Dược Hà Nội.
Quyết định bảo tồn động được xem là hướng đi phù hợp, vừa giữ được giá trị lịch sử, vừa phát huy vai trò học thuật của khu vực trong tương lai.
