Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 91 về tiếp tục thực hiện Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Một trong những mục tiêu quan trọng được đặt ra là đến tháng 4/2027, phải giảm tối thiểu 20% số lượng cơ sở giáo dục đại học so với hiện nay.
Mục tiêu tinh gọn hệ thống đại học
Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cả nước hiện có 237 trường đại học, học viện. Việc giảm 20% tương đương khoảng 47 cơ sở sẽ được thực hiện thông qua sáp nhập, hợp nhất hoặc giải thể. Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động, tránh đầu tư dàn trải, manh mún.
Ông Nguyễn Văn Phúc, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết: "Đây là bước đi quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Việc sáp nhập sẽ giúp các trường tập trung nguồn lực, cải thiện chương trình đào tạo và nghiên cứu khoa học."
Lộ trình và giải pháp thực hiện
Bộ Chính trị yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng kế hoạch chi tiết, hướng dẫn các cơ sở giáo dục đại học xây dựng đề án sáp nhập. Các địa phương và trường cần hoàn thành việc rà soát, đánh giá thực trạng trước quý III/2025, tiến hành sáp nhập trong các năm 2026 và 2027.
Theo lộ trình, trước tháng 4/2027, tất cả các trường phải hoàn tất việc giảm số lượng cơ sở. Những trường có quy mô nhỏ, chất lượng thấp sẽ ưu tiên sáp nhập vào các trường lớn hơn hoặc giải thể nếu không đáp ứng chuẩn.
Tác động đến các trường và người học
Việc sáp nhập dự kiến sẽ gây ra một số xáo trộn ban đầu, nhưng về lâu dài mang lại lợi ích lớn. Sinh viên không bị ảnh hưởng trực tiếp vẫn được học đến khi tốt nghiệp theo chương trình đã đăng ký. Các trường sau sáp nhập sẽ có thế mạnh tổng hợp, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và nâng cao tỷ lệ việc làm cho sinh viên.
Một số chuyên gia giáo dục cho rằng, việc giảm 20% là cần thiết nhưng cần tránh sáp nhập cơ học. Cần có tiêu chí rõ ràng dựa trên chất lượng đào tạo, nghiên cứu và nhu cầu xã hội.
Tăng cường tự chủ và giảm can thiệp hành chính
Bộ Chính trị cũng yêu cầu đẩy mạnh tự chủ đại học, giảm sự can thiệp hành chính từ cơ quan quản lý nhà nước. Các trường được giao quyền tự quyết về chương trình, tài chính và nhân sự, nhưng phải chịu trách nhiệm giải trình. Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam có ít nhất 5 trường đại học lọt vào bảng xếp hạng thế giới.
Kết luận của Bộ Chính trị khẳng định, việc sắp xếp lại hệ thống giáo dục đại học là yêu cầu cấp bách, góp phần thực hiện Nghị quyết 29 và các Nghị quyết khác về đổi mới giáo dục. Các bộ, ngành và địa phương phải nghiêm túc triển khai, đảm bảo tiến độ và chất lượng.
