Dạy Thêm 'Di Cư' Ra Ngoài Trường: Phụ Huynh Gánh Chi Phí Cao, Áp Lực Thi Cử Vẫn Nặng Nề
Sau một năm triển khai, Thông tư 29 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về quản lý dạy thêm, học thêm đã bộc lộ nhiều vướng mắc trong thực tiễn. Quy định này, với mục tiêu hạn chế tình trạng dạy thêm tràn lan trong trường học, đang đòi hỏi những giải pháp linh hoạt và sát thực tế hơn để phát huy hiệu quả.
Dạy Thêm 'Dịch Chuyển' Ra Ngoài Nhà Trường: Gánh Nặng Kép Cho Phụ Huynh
Thông tư 29 quy định dạy thêm trong nhà trường không được thu tiền học sinh và chỉ áp dụng cho một số đối tượng cụ thể như học sinh chưa đạt yêu cầu, học sinh bồi dưỡng giỏi, hoặc học sinh lớp cuối cấp tự nguyện ôn thi. Mỗi môn học chỉ được dạy thêm tối đa hai tiết mỗi tuần. Tuy nhiên, để đối phó với quy định 'siết' quản lý này, nhiều lớp học thêm đã nhanh chóng chuyển dịch ra bên ngoài nhà trường.
Chị Nguyễn Thanh Th., một phụ huynh có con học lớp 9 tại phường Phú Diễn, Hà Nội, chia sẻ: "Do không thể học thêm ở trường, tôi buộc phải đăng ký cho con học tại các trung tâm bên ngoài. Chi phí vì thế tăng đáng kể. Trước đây, mỗi buổi học thêm trong trường chỉ vài chục nghìn đồng, nhưng giờ ra trung tâm lên tới 150 nghìn đồng cho hai tiết. Nếu học ba môn chính mỗi tuần, tổng chi phí tăng lên rất nhiều do các khoản phụ như tiền phòng học, điện, nước, và quản lý."
Không chỉ tốn kém về tài chính, việc học thêm ngoài nhà trường còn khiến phụ huynh phải đưa đón con nhiều hơn và học sinh học hành vất vả hơn. Chị Th. cho biết thường xuyên phải đưa con từ trường đến trung tâm học thêm và đón về nhà lúc 9 giờ tối. Sau bữa ăn vội vã, con lại phải ngồi vào bàn làm bài tập trên lớp.
Áp Lực Thi Cử: Nguyên Nhân Sâu Xa Duy Trì Nhu Cầu Học Thêm
Nhiều phụ huynh nhận định, xu hướng chuyển dịch dạy thêm ra ngoài nhà trường phản ánh nhu cầu học thêm vẫn còn rất lớn, đặc biệt để phục vụ các kỳ thi chuyển cấp và tốt nghiệp. Lý do chính là đề thi tuyển sinh vào các trường chuyên, trường năng khiếu, và trường chất lượng cao vẫn theo hướng 'đánh đố', buộc học sinh phải tìm kiếm các lớp ôn luyện bên ngoài.
Nguyễn Mạnh Kh., một học sinh lớp 9 tại Hà Nội, bày tỏ: "Nhiều bạn trong lớp vẫn tham gia các lớp học thêm ngoài giờ. Nếu không học thêm, em cảm thấy khó theo kịp các bạn, nhất là khi kỳ thi vào lớp 10 đang đến gần!"
Theo các giáo viên, áp lực thi cử là yếu tố then chốt khiến nhu cầu học thêm chưa giảm. Ví dụ, tại Hà Nội, các trường THPT công lập chỉ đủ chỗ cho khoảng 60% học sinh lớp 9, tạo ra tỷ lệ cạnh tranh cao và buộc phụ huynh, học sinh phải tìm đến các lớp luyện thi để hy vọng có suất học 'giá rẻ'.
Thách Tức Trong Quản Lý: Thiếu Động Lực Cho Giáo Viên Và Cơ Chế Tài Chính
Thông tư 29 được nhiều giáo viên đánh giá là một bước đi cần thiết để chấn chỉnh những biểu hiện tiêu cực trong dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cũng bộc lộ nhiều băn khoăn. Một giáo viên THCS tại Bắc Ninh cho biết: "Chúng tôi đã quá bận rộn với công việc trên lớp như soạn giáo án, lên lớp, chấm bài... nên đa phần sẽ lựa chọn dành thời gian cho gia đình và con nhỏ thay vì dạy thêm không công."
Các hiệu trưởng lại nhấn mạnh rằng, nếu được quản lý chặt chẽ, việc tổ chức dạy thêm trong nhà trường sẽ mang lại nhiều thuận lợi: tận dụng cơ sở vật chất, giáo viên nắm rõ chương trình và trình độ học sinh, và quản lý học sinh dễ dàng hơn so với các trung tâm bên ngoài. Tuy nhiên, một hiệu trưởng Trường THCS tại phường Cầu Giấy, Hà Nội, chia sẻ: "Đến nay, cơ chế tài chính trong quản lý dạy thêm, học thêm trong nhà trường để vừa bảo đảm quyền lợi học sinh, vừa tạo động lực cho giáo viên vẫn chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể."
Hướng Đi Toàn Diện: Từ Quy Định Đến Chất Lượng Giáo Dục
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 29 nhằm tăng tính khả thi trong quản lý dạy thêm, học thêm. Có thể thấy, Thông tư 29 là bước đi cần thiết để lập lại trật tự cho hoạt động này. Tuy nhiên, để giải quyết căn cơ vấn đề, không chỉ dựa vào quy định quản lý, mà cần nâng cao chất lượng dạy học chính khóa, đổi mới kiểm tra, đánh giá, và giảm áp lực thi cử.
Khi nhà trường bảo đảm tốt nhiệm vụ giáo dục, việc quản lý dạy thêm minh bạch và công bằng, nhu cầu học thêm mang tính 'bắt buộc' sẽ dần giảm, đưa hoạt động này trở về đúng bản chất hỗ trợ học tập tự nguyện. Trong báo cáo gửi Quốc hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu định hướng: tăng cường chất lượng giờ học chính khóa, đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh, không ra đề thi vượt quá yêu cầu chương trình.
Đồng thời, việc mở rộng các hướng đi sau THCS như giáo dục nghề nghiệp và các chương trình liên thông cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực thi cử và nhu cầu luyện thi, hướng đến một nền giáo dục cân bằng và bền vững hơn.
