Hoạt hình Việt Nam đang ở đoạn cuối làn sóng đầu tiên, cần ba trụ cột để bước vào giai đoạn mới
Từ kinh nghiệm thực tiễn của Studio, từ gia công đến đối tác sản xuất cho các dự án phim được đánh giá cao trên thế giới, chị Lê Quỳnh Như đã chia sẻ nhiều góc nhìn sâu sắc về xu hướng đang định hình ngành hoạt hình toàn cầu cũng như sự chuyển dịch vị trí của phim hoạt hình tại Việt Nam trong bối cảnh hiện nay. Theo chị, hoạt hình Việt Nam đang ở đoạn cuối của làn sóng đầu tiên và cần những yếu tố then chốt để bước vào một giai đoạn phát triển mới đầy hứa hẹn.
Ba trụ cột quan trọng cho làn sóng tiếp theo
Chị Lê Quỳnh Như nhấn mạnh rằng, "thời điểm" của hoạt hình Việt Nam không phải là một cú bùng nổ tự nhiên mà là kết quả của quá trình tích lũy lâu dài, với nhiều đợt sóng nối tiếp nhau. Nếu phải định vị, chị cho rằng chúng ta đang ở đoạn sau của làn sóng đầu tiên. Làn sóng tiếp theo không chỉ đơn thuần là có thêm nhiều phim hay mà phải dựa trên ba trụ cột vững chắc.
Thứ nhất, cần xây dựng hệ thống phát triển và sở hữu thương hiệu bền vững. Thứ hai, phải có cơ chế vốn và phân phối đủ kiên nhẫn để nuôi dưỡng các loạt phim hoặc phim dài tập. Thứ ba, các ê-kip phát triển câu chuyện và tài sản trí tuệ cần tuân thủ quy trình chuẩn quốc tế. Chỉ khi ba trụ cột này được củng cố, chúng ta mới có thể tự tin nói về một "thời" mới thực sự của hoạt hình Việt Nam.
Vị trí của hoạt hình Việt Nam trên bản đồ thế giới
So với Hollywood, Anime Nhật Bản hay các nền công nghiệp hoạt hình lớn trong khu vực, Việt Nam hiện vẫn mạnh về "năng lực sản xuất" hơn là "năng lực phát triển và sở hữu thương hiệu". Điều này có nghĩa là chúng ta có thể thực hiện tốt nhiều khâu trong chuỗi sản xuất, nhưng phần quyết định giá trị lớn nhất lại nằm ở những khâu còn khá mới mẻ như phát triển thương hiệu, phân phối, nhượng quyền và xây dựng hệ sinh thái người hâm mộ.
Về xu hướng, có vài dòng chảy đáng chú ý. Trước hết là sự phát triển nhanh chóng của AI, đã chứng minh tính hiệu quả và có khả năng thay đổi nhiều cấu trúc sản xuất cũ. Điều này mở ra những khả năng chưa từng có trong lịch sử hoạt hình nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức về pháp lý và bản quyền.
Bên cạnh đó là sự phân mảnh của khán giả. Thay vì một khối khán giả chung lớn, hiện nay đang xuất hiện nhiều cộng đồng nhỏ nhưng cực kỳ trung thành. Đây là cơ hội rất lớn dành cho các studio có chất lượng, không cần sản xuất hàng loạt. Ngoài ra, xu thế phát triển và sở hữu thương hiệu đa nền tảng ngày càng phổ biến, với phim chiếu rạp chỉ là một kênh phân phối trong số nhiều định dạng khác như trò chơi, sách tranh và đồ chơi.
Giữ "chất Việt Nam" bằng cách kể chuyện hiện đại
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, DeeDee Studio lựa chọn hướng đi kết hợp giữa tiêu chuẩn chất lượng quốc tế và câu chuyện mang đậm văn hóa, lịch sử Việt Nam. Chị Lê Quỳnh Như chia sẻ rằng, bản sắc văn hóa không cần được thể hiện qua khẩu hiệu mà tự nhiên hiển hiện khi kể chuyện chân thành về nhân vật trong bối cảnh Việt Nam.
Một ví dụ điển hình là dự án phim tài liệu hoạt hình về Bà Hoàng Thị Thế, con gái của "Hùm thiêng Yên Thế" Hoàng Hoa Thám. DeeDee chọn kể câu chuyện này bằng hoạt hình vì nó cho phép tái hiện những giai đoạn lịch sử không còn tư liệu rõ ràng và khám phá đời sống nội tâm của nhân vật một cách tinh tế. Bộ phim không chỉ hướng đến đời sống điện ảnh mà còn mong muốn trở thành chất liệu giáo dục - văn hóa cho trường học và bảo tàng.
Cân bằng giữa thương mại và sáng tạo
Để tồn tại lâu dài, một studio hoạt hình độc lập như DeeDee cần quản lý ba "danh mục" chính. Đầu tiên là các dự án thương mại, giúp công ty ổn định tài chính. Thứ hai là hợp tác quốc tế, như dự án A Magnificent Life, vừa mang lại doanh thu vừa nâng cao chuẩn nghề nghiệp. Cuối cùng là các dự án phát triển và sở hữu thương hiệu, được coi là tài sản tương lai.
Chị Lê Quỳnh Như tin rằng, để đi đường dài trong ngành hoạt hình, một studio Việt Nam cần vừa thực tế để đảm bảo đời sống trước mắt, vừa kiên nhẫn nuôi dưỡng những dự án thương hiệu riêng. Đây cũng là cách DeeDee đóng góp vào làn sóng thứ hai của hoạt hình Việt Nam.
Năm 2025 đánh dấu nhiều thành tựu của DeeDee Studio sau tám năm thành lập, bao gồm giải thưởng tại Liên hoan phim Việt Nam và sự công nhận quốc tế tại Liên hoan phim Cannes.
