Gore Verbinski trở lại với lời cảnh tỉnh về mối đe dọa từ trí tuệ nhân tạo
Gore Verbinski, vị đạo diễn lừng danh đằng sau loạt phim tỷ đô Cướp biển vùng Caribbean và tác phẩm hoạt hình đoạt giải Oscar Rango, luôn được biết đến với những tác phẩm không ngại chạm vào chủ đề gai góc và hình ảnh ám ảnh. Sau gần một thập kỷ vắng bóng kể từ bộ phim tâm lý kinh dị A Cure for Wellness năm 2016, ông đã chính thức trở lại ghế chỉ đạo với dự án mới mang tên Good Luck, Have Fun, Don’t Die. Bộ phim khoa học viễn tưởng này xoay quanh một nhân vật du hành thời gian từ tương lai trở về quá khứ với nhiệm vụ tiêu diệt một AI toàn năng trước khi nó thức tỉnh và thống trị thế giới. Dù cốt truyện mang hơi hướng quen thuộc của dòng phim thập niên 80, Verbinski khẳng định đây không chỉ là giải trí mà còn là lời tiên tri đang dần hiện thực hóa trong xã hội hiện đại.
Sự xâm lăng vào lãnh địa của linh hồn và sáng tạo
Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với tạp chí Inverse, Verbinski bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về vai trò ngày càng lớn của AI. Ông đặt ra câu hỏi nhức nhối: Tại sao công nghệ tiên tiến nhất của nhân loại lại tập trung vào những việc mang tính con người nhất, như kể chuyện, viết nhạc hay làm thơ, thay vì giải quyết các vấn đề thể chất như bệnh tật? "Tại sao nó lại nhắm vào những thứ vốn dĩ là điều chúng ta cần làm với tư cách là con người?" - ông chất vấn với giọng điệu gay gắt. Verbinski xem nghệ thuật và cảm xúc là "hơi thở" của nhân loại, và sự can thiệp của AI vào lĩnh vực này không phải là hỗ trợ mà là một cuộc xâm lăng vào linh hồn. "Đừng làm thế; hãy đi chữa ung thư, làm việc khác đi. Ngươi không cần phải thở hộ ta," ông nhấn mạnh, khẳng định quyền được cảm nhận và sáng tạo của con người.
Từ kịch bản viễn tưởng đến thực tế rùng mình
Dự án Good Luck, Have Fun, Don’t Die đến với Verbinski vào năm 2020, khi kịch bản của Matthew Robinson được gửi tới. Lúc đó, các công cụ AI tạo sinh như ChatGPT hay Midjourney vẫn còn trong giai đoạn phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, tốc độ phát triển chóng mặt của công nghệ đã biến câu chuyện viễn tưởng thành hiện thực đáng sợ chỉ sau vài năm. "AI đã thay đổi hoàn toàn... Nó không còn xa xăm mà đã hiện diện trong từng ngóc ngách cuộc sống," Verbinski chia sẻ. Cảm giác cấp bách này thôi thúc ông thực hiện bộ phim như một hồi chuông cảnh báo trước khi quá muộn.
Lớp vỏ giải trí và "thuốc đắng" bên trong
Good Luck, Have Fun, Don’t Die được mô tả là một tác phẩm châm biếm xã hội sâu sắc. Verbinski ví von bộ phim như một chiếc bánh ngọt ẩn chứa "thuốc đắng" bên trong. Khán giả có thể đến rạp để cười đùa với những tình tiết hài hước, nhưng dư vị để lại là những suy ngẫm về tương lai ảm đạm. Bộ phim bắt đầu từ những bối cảnh đời thường như quán ăn, trường học hay bữa tiệc sinh nhật, rồi dần bẻ cong thực tại để phơi bày sự méo mó của xã hội hiện đại. Thông qua diễn xuất chân thực của Juno Temple, tác phẩm phản ánh phản ứng của con người trước một thế giới ngày càng phi nhân tính, nơi sự điên rồ bị bình thường hóa. "Tiếng cười đôi khi là sự chỉ trích gay gắt nhất," Verbinski nói, sử dụng sự hài hước đen tối để vạch trần những phi lý đang được chấp nhận.
Cơn ác mộng "tự ăn thịt mình" của AI và những hệ lụy
Verbinski đưa ra quan điểm độc đáo về việc AI đang rơi vào vòng lặp độc hại, mà ông gọi là "uống lại nước tiểu của chính mình". Khi AI học hỏi từ dữ liệu trên internet, và internet lại tràn ngập nội dung do chính AI tạo ra, một vòng lặp khép kín hình thành, dẫn đến suy thoái chất lượng và mất đi tính nguyên bản. "Tôi muốn mua một bộ Bách khoa toàn thư Britannica thời tiền AI để thốt lên: 'Chà, chúng ta đã từng biết những thứ này một cách chính xác'," ông mỉa mai, chỉ ra sự bóp méo sự thật và pha loãng kiến thức nhân loại.
Không dừng lại ở đó, Verbinski so sánh cách các tập đoàn công nghệ đang uốn nắn AI trong giai đoạn sơ khai với những hủ tục như tục bó chân phụ nữ hay cho trẻ sơ sinh uống sữa bột thiếu hiểu biết. "Chúng ta không biết mình đang làm gì với nó," ông cảnh báo, cho rằng AI đang bị ép phát triển mà không có quá trình tiến hóa tự nhiên. Hệ quả là những thực thể này có thể mắc "vấn đề tâm lý với mẹ", oán hận những người sáng tạo ra chúng. "Vào thời điểm của nó, nó sẽ nhìn lại chúng ta với sự giận dữ," ông nói, gợi ý rằng mầm mống ngày tận thế không nằm ở AI tự nhận thức mà ở sự nổi loạn của những "đứa trẻ" bị thao túng.
Với Good Luck, Have Fun, Don’t Die, Gore Verbinski không chỉ đánh dấu sự trở lại đầy ấn tượng mà còn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh: Con người cần cẩn trọng với những gì mình tạo ra, trân trọng khả năng sáng tạo và cảm xúc, trước khi tự nguyện trao "hơi thở" cho những cỗ máy vô hồn. Theo Đức Khương, thông điệp này càng trở nên cấp thiết trong thời đại công nghệ bùng nổ.
