Trường phái Tối thượng, ra đời năm 1915, đánh dấu một bước ngoặt triệt để trong lịch sử nghệ thuật khi từ bỏ hoàn toàn việc tái hiện thế giới thực, đặt hình khối và màu sắc lên vị trí trung tâm của hội họa hiện đại. Khởi xướng bởi họa sĩ người Nga Kazimir Malevich (1878–1935), phong trào này được xem là một trong những bước tiến đầu tiên và đột phá nhất của nghệ thuật trừu tượng. Theo bài viết trên ZNews.vn, Malevich đã vẽ một hình vuông lớn màu đen trên nền trắng vào năm 1915, chính thức khai sinh trường phái Tối thượng.
Nguồn gốc và triết lý của trường phái Tối thượng
Malevich sáng tạo những bức tranh chỉ bao gồm các hình chữ nhật, đường thẳng, đường tròn cùng với số lượng màu sắc hạn chế. Ông nhấn mạnh vào hình dạng và độ phẳng của tấm vải bố dùng làm phông nền, diễn tả sự cân bằng căn bản của năng lượng âm và dương. Malevich tin rằng nghệ thuật của ông vượt trội hơn tất cả các loại hình nghệ thuật trong quá khứ, dẫn đến “sự thượng tôn cảm xúc hay nhận thức thuần túy trong nghệ thuật hội họa”. Bị ảnh hưởng sâu sắc bởi trường phái Lập thể, trường phái Vị lai và các nhà thơ tiên phong, Malevich dần đắm chìm trong các thử nghiệm nhằm khắc họa những thuộc tính cốt lõi nhất. Sự thuần khiết của màu sắc và hình dạng nhằm khích lệ người xem thưởng lãm những ý tưởng vượt ra khỏi dáng vẻ bên ngoài.
Phát triển và ảnh hưởng
Năm 1915, triển lãm đầu tiên của chủ nghĩa Tối thượng được tổ chức tại Saint Petersburg, trưng bày 35 bức tranh của Malevich. Mặc dù về sau Liên Xô đã công kích phong trào này, nhưng ban đầu hoan nghênh trường phái Tối thượng như một phong cách tân tiến phục vụ cho chế độ mới. Năm 1927, Malevich xuất bản cuốn sách Thế giới phi vật thể, có tác động sâu sắc đến sự phát triển của hội họa trừu tượng. Trường phái Tối thượng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình trường phái Kết cấu sau này.
Di sản của trường phái Tối thượng trong nghệ thuật hiện đại
Bằng việc rũ bỏ tất cả ý niệm về thế giới thực tại, trường phái Tối thượng đã ảnh hưởng sâu sắc đến nghệ thuật trừu tượng toàn cầu. Các nghệ sĩ tiêu biểu của phong trào gồm Kazimir Malevich, El Lissitzky, Lyubov Popova, Olga Rozanova và Ilya Chashnik. Những tác phẩm then chốt như “Hình vuông màu đỏ” (1915) tiếp tục được nghiên cứu và ngưỡng mộ, khẳng định vị thế của trường phái Tối thượng như một cuộc cách mạng trong lịch sử nghệ thuật.
