Ra đời năm 1915, trường phái Tối thượng từ bỏ hoàn toàn việc tái hiện thế giới thực, đặt hình khối và màu sắc lên vị trí trung tâm của hội họa hiện đại. Bức tranh 'Hình vuông màu đỏ' được họa sĩ Kazimir Malevich vẽ năm 1915 đánh dấu bước ngoặt, nhưng chính tác phẩm 'Hình vuông đen trên nền trắng' mới là tuyên ngôn đầu tiên của phong trào.
Cuốn sách 'Câu chuyện nghệ thuật' của Susie Hodge (phát hành bởi Đông A và NXB Dân Trí) dẫn dắt người đọc qua 50 tác phẩm nghệ thuật then chốt, từ những bức vẽ trên vách động Lascaux cho tới các tác phẩm sắp đặt đương đại. Với kết cấu đơn giản, sách liên hệ mỗi tác phẩm với các trào lưu, chủ đề và kĩ thuật chính yếu, giúp người mới bắt đầu dễ dàng tiếp cận thế giới nghệ thuật.
Trường phái Tối thượng và bước tiến đột phá của nghệ thuật trừu tượng
Đây là một trong những bước tiến đầu tiên và đột phá nhất trong nghệ thuật trừu tượng, được khởi xướng bởi họa sĩ người Nga Kazimir Malevich (1878-1935). Vào năm 1915, Malevich vẽ một hình vuông lớn màu đen trên nền trắng, chính thức khai sinh trường phái Tối thượng. Ông tạo nên những bức tranh đơn thuần chỉ gồm các hình chữ nhật, đường thẳng, đường tròn với màu sắc hạn chế, nhấn mạnh vào hình dạng và độ phẳng của tấm vải bố.
Theo Malevich, điều này diễn tả sự cân bằng căn bản của những năng lượng âm và dương. Ông tin tưởng rằng nghệ thuật của mình vượt trội hơn tất cả các loại hình nghệ thuật trong quá khứ, và sẽ dẫn đến “sự thượng tôn cảm xúc hay nhận thức thuần túy trong nghệ thuật hội họa”. Bị ảnh hưởng sâu sắc bởi trường phái Lập thể, trường phái Vị lai và các nhà thơ tiên phong, Malevich đã sáng tạo nên một loại hình nghệ thuật trừu tượng toàn diện, đắm chìm trong các thử nghiệm nhằm khắc họa những thuộc tính cốt lõi nhất.
Phát triển và ảnh hưởng của trường phái Tối thượng
Bằng việc rũ bỏ tất cả ý niệm về thế giới thực tại, trường phái Tối thượng ảnh hưởng sâu sắc đến nghệ thuật trừu tượng. Năm 1915, triển lãm đầu tiên của chủ nghĩa Tối thượng được tổ chức ở Saint Petersburg, trưng bày 35 bức tranh của Malevich. Mặc dù sau đó Liên Xô công kích phong trào, nhưng ban đầu chính quyền hoan nghênh trường phái này như một phong cách tân tiến phục vụ cho chế độ mới.
Năm 1927, Malevich xuất bản cuốn sách 'Thế giới phi vật thể', tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của hội họa trừu tượng. Trường phái Tối thượng còn đóng vai trò quan trọng trong việc định hình trường phái Kết cấu sau này. Các nghệ sĩ tiêu biểu của giai đoạn 1915-1925 bao gồm Kazimir Malevich, El Lissitzky, Lyubov Popova, Olga Rozanova và Ilya Chashnik.
Cuốn sách 'Câu chuyện nghệ thuật' giải thích vì sao một khối màu có thể trở thành tác phẩm nổi tiếng, giúp độc giả hiểu được bối cảnh và ý nghĩa của các phong trào như Tối thượng. Từ đó, người đọc có thể thấy được sự liên kết giữa các tác phẩm kinh điển với nghệ thuật đương đại, mở ra góc nhìn mới về lịch sử nghệ thuật.
