Hơn 40 năm sau khi được chụp, loạt ảnh “From Window” của cố nhiếp ảnh gia Masahisa Fukase lần đầu tiên được xuất bản đầy đủ, hé lộ câu chuyện tình yêu và sự tan vỡ qua từng khung hình. Những bức ảnh chụp vợ ông, Yoko Wanibe, mỗi buổi sáng từ cửa sổ căn hộ tầng bốn, đã được tìm thấy trong kho lưu trữ và giờ đây được giới thiệu đến công chúng.
Từ những bản in thất lạc đến ấn bản giới hạn
Trong quá trình chuẩn bị triển lãm hồi tưởng về Fukase tại Tokyo, Tomo Kosuga – Giám đốc Kho lưu trữ Masahisa Fukase – cùng gia đình nghệ sĩ đã phát hiện 32 bức ảnh thuộc series “From Window” giữa những chồng tư liệu cũ. Loạt ảnh từng xuất hiện trên một số tạp chí vào thập niên 1970 rồi gần như biến mất khỏi ký ức công chúng.
Giờ đây, toàn bộ loạt ảnh được xuất bản trong một ấn bản giới hạn do chủ phòng tranh Michael Hoppen thực hiện. “Tôi không thể bỏ lỡ cơ hội này,” Hoppen nói. “Đến giờ, vì sao những bản in ấy lại thất lạc vẫn là một điều bí ẩn.”
Nghi thức chụp ảnh mỗi sáng
Nhân vật xuyên suốt “From Window” là Yoko Wanibe – vợ của Fukase trong 12 năm hôn nhân (1964–1976). Mỗi buổi sáng, ông đứng bên cửa sổ, dùng ống kính tele để chụp Yoko khi bà rời nhà đi làm. Công việc lặp lại như một nghi thức, ghi lại những biểu cảm đa dạng của bà: lúc mỉm cười vẫy tay, lúc lè lưỡi tinh nghịch, thậm chí cất tiếng gọi lớn như đang tận hưởng sự chú ý của chồng. Nhưng cũng có những ngày, gương mặt Yoko chỉ còn sự mệt mỏi, bực bội và thờ ơ.
Theo Michael Hoppen, những khoảnh khắc Yoko lặng lẽ đi làm chính là điềm báo cho cuộc chia ly sau này. Năm 1976, tin rằng chồng chỉ cần mình như một đối tượng để chụp ảnh, Yoko ký vào đơn ly hôn.
Tình yêu và sự hủy hoại
Fukase từng thừa nhận năm 1982 rằng ông bị mắc kẹt trong nghịch lý: ở bên người khác chỉ để chụp ảnh họ. Càng say mê ghi lại những người thân yêu, ông càng vô tình đẩy họ ra xa. Yoko hiểu điều đó hơn ai hết: “Ông ấy chỉ nhìn tôi qua ống kính”, bà cay đắng nói. “Tôi luôn tin rằng, mọi bức ảnh ông ấy chụp tôi, suy cho cùng, đều là chân dung của chính bản thân ông.”
Cuộc chia tay đẩy Fukase vào quãng thời gian tăm tối nhất cuộc đời. Ông chìm trong rượu và trầm cảm, đồng thời chụp những con quạ ở các ga tàu – biểu tượng của tình yêu đã mất và nỗi đau khổ. Năm 2012, Fukase qua đời sau nhiều năm hôn mê.
Một khoảng sáng hiếm hoi
Đặt cạnh quãng đời u tối của Fukase, “From Window” hiện lên như một khoảng sáng hiếm hoi, phá vỡ huyền thoại u uất bao quanh ông. Hình ảnh một người phụ nữ trẻ mỗi sáng bước ra khỏi nhà, vừa đón nhận vừa thách thức ánh nhìn của chồng, cho thấy bà không để mình bị định nghĩa bởi máy ảnh. Điều còn đọng lại không phải là nỗi ám ảnh của Fukase, mà là tình yêu đủ lớn để vượt lên trên sự si mê cực đoan của ông.
