Tạp chí du lịch Time Out có trụ sở tại Anh vừa công bố danh sách 26 công trình kiến trúc đẹp nhất thế giới năm 2026. Đáng chú ý, Bảo tàng gốm Bát Tràng ở Hà Nội là đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt, xếp vị trí thứ 17. Việc một công trình còn trẻ tuổi xuất hiện bên cạnh những kiệt tác kinh điển toàn cầu như đền Pantheon của Italy hay kim tự tháp Giza của Ai Cập gây bất ngờ cho nhiều người.
Theo Time Out, danh sách năm nay đã được cập nhật, có thay đổi và bổ sung so với bình chọn trước đây. Tạp chí này giới thiệu: “Các công trình kiến trúc có đủ hình dạng kỳ lạ, độc đáo, và việc lựa chọn công trình đẹp nhất trong số đó đòi hỏi sự đánh giá cao không chỉ về sự tinh xảo trong chế tác và thiết kế bắt mắt mà còn cả việc sử dụng vật liệu khéo léo, các phương pháp xây dựng sáng tạo”.
Taj Mahal và Barbican dẫn đầu
Đứng vị trí số 1 là đền Taj Mahal, Ấn Độ, được xây dựng trong khoảng những năm 1632–1653. Công trình là biểu tượng tình yêu mà hoàng đế Mughal dành cho người vợ sau khi bà qua đời. Nhà thơ người Anh Sir Edwin Arnold từng viết rằng nơi đây “không phải là tác phẩm kiến trúc như những công trình khác, mà là niềm đam mê kiêu hãnh của tình yêu hoàng đế được khắc họa bằng những phiến đá sống động”.
Vị trí thứ 2 thuộc về Khu nhà ở Barbican, Anh Quốc, được xây dựng khoảng giai đoạn 1965–1976. Nhiều công trình trong danh sách sở hữu vẻ đẹp không thể phủ nhận, nhưng sức hấp dẫn của Barbican lại rất khác biệt. Đây là đại diện tiêu biểu của chủ nghĩa kiến trúc thô mộc (brutalism), một phong trào kiến trúc xuất hiện từ những năm 1950, với bề mặt bê tông thô ráp không sơn và các khối hình học sắc nét.
Nét cổ điển từ kim tự tháp Giza
Danh sách không thể thiếu những công trình cổ đại, tiêu biểu là kim tự tháp Giza ở Ai Cập, được xây dựng vào khoảng năm 2550–2490 trước Công nguyên. Time Out nhấn mạnh: “Chúng ta không thể lập một danh sách đáng tin cậy về những công trình kiến trúc đẹp nhất thế giới mà không bao gồm những công trình cổ xưa và kiên cố nhất”.
Bảo tàng gốm Bát Tràng – đại diện Việt Nam
Bảo tàng gốm Bát Tràng tọa lạc tại làng cổ Bát Tràng, thuộc quận Gia Lâm cũ của Hà Nội. Làng vốn nổi tiếng với nghề làm gốm, tên gọi Bát Tràng theo nghĩa đen được dịch là “xưởng làm bát”. Dù ngôi làng đã tồn tại từ thế kỷ 11, bảo tàng mới chỉ được xây dựng vào năm 2021 nhưng nhanh chóng trở thành một trong những công trình nổi bật nhất của địa phương.
Theo Time Out, những hiểu biết từ dân làng, các nghệ nhân địa phương và chuyên gia gốm sứ đã định hình thiết kế của nơi này – một cấu trúc nhiều tầng táo bạo, gợi nhớ hình dạng bàn xoay gốm. Bảo tàng được chia làm hai khối chính. Khối bảo tàng phía ngoài cao bốn tầng: tầng một đóng vai trò như một quảng trường gốm; tầng hai và tầng ba trưng bày các dòng men cổ độc đáo, hình dáng trang trí tinh xảo trong lịch sử làng Bát Tràng; tầng bốn là không gian xanh. Khối phía sau cũng cao bốn tầng, phục vụ cho thương mại, homestay của chuyên gia, nghệ nhân và nhà hàng tinh hoa ẩm thực Bát Tràng.
Những công trình đáng chú ý khác
Ngoài những cái tên kể trên, danh sách của Time Out còn có nhà thờ Hallgrímskirkja ở Iceland, nhà thờ Sagrada Familia ở Tây Ban Nha, thành cổ Ad-Dayr tại Petra, Jordan, Fondation Louis Vuitton ở Pháp, nhà thờ Hồi giáo Nasir Ol Molk ở Iran, Bảo tàng Eldridge Street ở Mỹ và nhiều công trình kiến trúc nổi bật khác trên thế giới.
Việc Bảo tàng gốm Bát Tràng góp mặt trong danh sách này không chỉ tôn vinh giá trị thẩm mỹ của công trình mà còn góp phần quảng bá văn hóa gốm sứ truyền thống của Việt Nam đến bạn bè quốc tế.
