Sự việc bắt đầu từ những buổi ra mắt sản phẩm của Huawei, nơi chủ tịch mảng thiết bị tiêu dùng, ông Dư Thừa Đông, thường nhận được những tràng "wow" dồn dập từ khán phòng. Điều này đã trở thành nguồn cảm hứng cho cư dân mạng khi phát hiện ra món đồ chơi tre truyền thống hình con ve sầu tên là Trúc Tri Liễu, khi quay phát ra âm thanh "wow wow" nghe rất giống tiếng hò reo của khán giả trong các clip của ông Dư.
Meme lan truyền và làn sóng gỡ video
Cư dân mạng nhanh chóng nhận ra sự trùng hợp này và bắt đầu sáng tạo các video chế, nhại lại giọng điệu quen thuộc của ông Dư, gắn thêm những caption hài hước như "món đồ chơi tốt nhất trong tầm giá vài triệu tệ". Những video này lan truyền chóng mặt trên các nền tảng mạng xã hội và video ngắn.
Tuy nhiên, nhiều video liên quan đến món đồ chơi này bất ngờ bị gỡ hàng loạt với lý do trong thông báo vi phạm là "tổn hại uy tín thương hiệu". Điều đáng nói là không ít video bị gỡ nhầm khi chỉ đơn thuần giới thiệu món đồ chơi, không hề nhắc đến Huawei hay bất kỳ nhân vật nào.
Cần lưu ý rằng, dù cư dân mạng và báo chí gọi đây là "Huawei khiếu nại", nhưng tính đến thời điểm bài viết này, vẫn chưa có xác nhận chính thức từ Huawei về việc ai đã gửi khiếu nại. Phía Huawei cũng chưa đưa ra phản hồi chính thức nào về toàn bộ sự việc.
Góc nhìn pháp lý và phản ứng dư luận
Một luật sư được báo chí dẫn lời giải thích rằng, dù không nêu tên trực tiếp, việc kết hợp ẩn dụ, âm thanh chế nhại và ngữ cảnh đặc thù vẫn có thể cấu thành xâm phạm danh dự theo luật, không nhất thiết phải chỉ đích danh mới tính là vi phạm. Về mặt câu chữ pháp lý, cách lập luận này không sai.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, làn sóng gỡ bài càng mạnh tay, công chúng càng tò mò về lý do một tập đoàn lớn phải phản ứng dữ dội với một món đồ chơi nhỏ bé. Chủ đề này nhanh chóng leo lên top tìm kiếm nóng, kéo theo làn sóng bắt chước và mua hàng tăng vọt, đúng nghịch lý mà nhiều người gọi là "gậy ông đập lưng ông".
Nhiều bình luận trên mạng chỉ ra một điểm đáng suy ngẫm: cơ chế khiếu nại vốn sinh ra để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nay lại bị nhìn nhận như công cụ dập tắt tiếng nói của công chúng. Càng cố xóa, người ta càng muốn biết điều gì khiến thương hiệu lớn phải phản ứng mạnh tay đến vậy. Một chủ đề vốn chỉ quanh quẩn trong giới chơi đồ chơi nhỏ lẻ, nhờ làn sóng gỡ bài đó mà trở thành sự kiện được cả mạng quan tâm.
Bài học từ các thương hiệu xử lý khéo léo
Đặt cạnh vài trường hợp xử lý khủng hoảng khác trong ngành, sự khác biệt trở nên rõ ràng. Có thương hiệu từng bị chê tơi tả vì lỗi vận hành, thay vì phản ứng cứng rắn, họ chọn cách tự làm nội dung tự giễu với giọng điệu khiêm nhường đến mức gây cười, biến một đợt bị ném đá thành chiến dịch được yêu thích. Có chuỗi nhà hàng từng để mặc một điệu nhảy vui nhộn của nhân viên lan truyền, rồi biến nó thành một phần nội dung dịch vụ chính thức thay vì ngăn cấm.
Điểm chung của các case xử lý thành công là một quy luật rõ ràng: sự hài hước của cư dân mạng chỉ có thể được đáp lại bằng thái độ tương tự, gần như không thể bị dập tắt bằng công cụ pháp lý cứng rắn. Càng đối đầu trực diện, meme càng bám chặt vào thương hiệu lâu hơn, thay vì trôi qua rồi bị lãng quên như bản chất vốn có của mọi trò đùa trên mạng.
Nếu chọn cách khác, có lẽ đã thành quảng cáo miễn phí
Giả sử phía xử lý sự việc lần này chọn hướng ngược lại, tự giễu nhẹ nhàng hoặc thậm chí công khai ghi nhận sự sáng tạo của cư dân mạng, nhiều khả năng câu chuyện đã rẽ sang một chiều hướng hoàn toàn khác, biến một khoảnh khắc gây cười thành cơ hội quảng cáo miễn phí quy mô lớn.
Thay vào đó, phần thắng về mặt gỡ bỏ nội dung đang phải đánh đổi bằng một thứ khó đong đếm hơn nhiều: sự thiện cảm của chính những người từng "wow" lên vì sản phẩm của thương hiệu này.
