Cảnh báo bò khô giá rẻ 500.000-600.000 đồng/kg: Nghịch lý giá thành và mối nguy sức khỏe
Thịt khô luôn là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ Tết truyền thống, nhưng những ngày giáp Tết này, người tiêu dùng cần hết sức cảnh giác trước những lời chào mời bò khô, trâu gác bếp với mức giá "sốc" chỉ 500.000-600.000 đồng/kg. Đằng sau vẻ ngoài bắt mắt và giá cả hấp dẫn là những nghịch lý kinh tế và nguy cơ sức khỏe khôn lường.
Nghịch lý giá thành: Làm sao có lãi với 500.000 đồng/kg?
Một vòng khảo sát tại các chợ dân sinh Hà Nội và các hội nhóm "Chợ thực phẩm Tết" trên mạng xã hội cho thấy sự chênh lệch giá đáng kinh ngạc. Trong khi các thương hiệu uy tín niêm yết giá bò khô từ 850.000 đến 1.100.000 đồng/kg, thì nhiều tiểu thương rao bán với giá chỉ "nửa triệu bạc".
Chị H.N, người có hơn 10 năm kinh nghiệm làm bò khô cho gia đình và bạn bè dịp Tết, chia sẻ: "Để có 1kg thịt bò khô thành phẩm, cần trung bình 3kg thịt bò tươi. Với giá thịt bò mông, thăn hiện nay dao động 230.000-260.000 đồng/kg, chỉ riêng chi phí nguyên liệu đã lên tới gần 700.000-800.000 đồng. Cộng thêm gia vị, nhân công, điện sấy và bao bì, mức giá 500.000 đồng rõ ràng là phi lý về kinh tế."
Theo chị H.N, 1kg bò khô được làm từ 2,5-3kg bò tươi, tùy độ sấy khô hay ướt. Vì vậy, với giá 500.000-600.000 đồng/kg, người tiêu dùng chỉ có thể mua phải "thịt bò khô giả" chứ không thể là hàng chất lượng.
Ma trận lời chào mời: Người tiêu dùng dễ "sập bẫy"
Trên các sàn thương mại điện tử, chỉ cần gõ từ khóa "bò khô", hàng nghìn kết quả hiện ra với mức giá sốc 450.000-550.000 đồng/kg. Trong khi đó, tại các lò mổ, giá thịt bò tươi loại 1 đã ở mức 260.000 đồng/kg. Với tỷ lệ "3kg tươi - 1kg khô", mức giá dưới 800.000 đồng gần như là điều không thể đối với hàng thật.
Chị Mai Lan (Thanh Xuân, Hà Nội) chia sẻ trải nghiệm đau lòng năm ngoái: "Tôi mua 2kg bò sợi giá 500.000 đồng/kg trên mạng vì quảng cáo hàng xưởng giá gốc. Khi nhận hàng, miếng thịt có màu đỏ rực như son, xé ra bên trong trắng bợt. Ăn thử không có vị thịt bò mà toàn mùi ngũ vị hương và ngọt lợ của mì chính. Ngâm vào nước ấm, chỉ 5 phút sau nước chuyển màu đỏ ngầu, miếng thịt nhợt nhạt như thịt lợn luộc."
Chị Thu Hằng (quận Đống Đa, Hà Nội) cũng bày tỏ sự hoang mang: "Thấy quảng cáo bò khô nhà làm giá 550.000 đồng/kg, hình ảnh rất bắt mắt. Nhưng mua về, miếng thịt bở bở, mùi nồng nặc hương liệu chứ không có vị ngọt thanh của thịt bò. Cả nhà nghi ngờ thịt làm từ lợn sề tẩm hóa chất."
Bà Nguyễn Thị Hòa (65 tuổi, TP.HCM), người có kinh nghiệm nội trợ lâu năm, cho biết: "Bây giờ họ làm giả giỏi lắm, trộn cả thịt bò thật vào thịt lợn sề tẩm ướp để tạo mùi, người thường rất khó phân biệt bằng mắt. Tôi từng mua phải thịt trâu gác bếp mà khi đốt lên có mùi khét lẹt của chất hóa học."
"Phù phép" vị giác: Cái giá đắt cho sức khỏe
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm) cảnh báo: Việc tiêu thụ thực phẩm chứa quá nhiều hương liệu và phẩm màu công nghiệp là "liều thuốc độc" ngấm dần vào cơ thể. Khi cơ thể nạp lượng lớn phụ gia hóa học không trong danh mục cho phép, gánh nặng đầu tiên đổ dồn lên gan và thận.
Gan phải làm việc quá tải để thải độc, lâu dần dẫn đến suy giảm chức năng. Nghiêm trọng hơn, các chất tạo màu và bảo quản rẻ tiền thường chứa kim loại nặng hoặc tạp chất gây đột biến tế bào, là mầm mống trực tiếp của các bệnh ung thư đường tiêu hóa.
Các chuyên gia y tế cũng cảnh báo về tình trạng ngộ độc tích tụ. Người ăn có thể không phát bệnh ngay lập tức nhưng các chất độc tích tụ trong mô mỡ, gây ra triệu chứng như mệt mỏi mãn tính, dị ứng, rối loạn nội tiết và ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ ở trẻ em.
Cách phân biệt thịt bò khô thật - giả
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh chỉ ra các cách phân biệt:
- Bằng màu sắc: Thịt bò khô thật có màu vàng sẫm, sợi dài, to. Loại giả có màu đỏ vừa đến đỏ thẫm, sợi nhỏ, ngắn.
- Bằng cách xé sợi: Thịt bò khô thật khi xé cần lực khá mạnh. Loại giả chỉ cần miết sợi sẽ thấy màu đỏ thôi ra tay.
- Bằng khứu giác và vị giác: Thịt bò khô thật có mùi nồng đặc trưng của thịt bò, vị cay, ngọt, mặn vừa phải. Loại giả ít mùi bò, mùi nồng, ăn vào giống thịt lợn, đặc biệt loại từ phổi lợn có thớ thịt dính kết và mùi hôi.
Càng gần Tết, vấn đề an toàn thực phẩm càng trở nên nóng bỏng. Người tiêu dùng cần hết sức thận trọng với những sản phẩm "3 không" (không nhãn mác, không nguồn gốc, không hạn sử dụng) và không nên ham rẻ mà đánh đổi sức khỏe của bản thân và gia đình.
