Cà phê là một trong ba thức uống phổ biến nhất thế giới, và hành trình từ hạt giống đến tách cà phê thơm ngon bắt đầu từ những cây non được chăm sóc kỹ lưỡng. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách trồng cà phê non từ vườn ươm ra đồn điền, dựa trên những kiến thức uy tín từ sách của Joseph M. Walsh.
Chuẩn bị và chuyển cây non ra đồn điền
Khi cây cà phê đã cứng cáp trong vườn ươm, chúng cần được đưa đến đồn điền. Để cây phát triển tốt, nên chọn ngày râm mát và hết sức cẩn thận với bộ rễ yếu ớt. Các lỗ đã được đào sẵn cần đảm bảo kích thước phù hợp. Khi bứng cây, dùng chĩa thay vì thuổng để tránh làm tổn thương rễ, tuyệt đối không nhổ bằng tay. Rễ nhánh sau khi đào lên cần được cắt bớt còn khoảng 10 cm để tránh gãy gập khi trồng. Rễ cái cũng được cắt ngắn còn khoảng 23 cm bằng một vết cắt xéo dứt khoát. Nếu cây phơi ngoài không khí lâu hơn vài phút, cần bọc đất quanh rễ hoặc dùng rêu ẩm giữ ẩm.
Kỹ thuật trồng cây non
Nên chọn ngày nhiều mây, tránh nắng gắt để cây không bị cháy héo. Đặt cây vào khay mây và mang ra đồn điền, dùng tay đặt nhẹ nhàng vào lỗ, chú ý không để rễ bị gãy. Cây phải đứng thẳng, không trồng sâu hơn so với lúc ở vườn ươm. Sau đó, giẫm đất nén chắc quanh gốc, không để lỗ hổng tích nước. Lớp đất mặt cần được nén phẳng, nhưng trên sườn dốc, rìa ngoài có thể cao hơn rìa trong để chống xói mòn. Khi nhổ cỏ sau này, cần tránh làm lộ rễ phụ.
Độ tuổi và kích thước cây giống phù hợp
Có nhiều ý kiến về độ tuổi chuyển cây, nhưng thời điểm lý tưởng là khi thời tiết âm u và có mưa kéo dài, cây giống hai năm tuổi là vừa đẹp. Cây một năm tuổi còn yếu, nhưng nếu chăm sóc tốt vẫn có thể chuyển mà không gây tổn thất lớn.
Phương pháp trồng mới: dùng bầu hồ lô và gốc cây
Một phương pháp hiệu quả cho đồn điền nhỏ là dùng trái bầu hồ lô cắt đầu, khoét rỗng, trồng cây non vào đó. Khi cây lớn, đem nguyên bầu ra trồng, bầu sẽ thối rữa làm phân bón. Một phương pháp phổ biến khác là biến cây giống thành “gốc cây”: cây ba năm tuổi được đào lên, cắt tỉa chỉ chừa 15-20 cm cành. Cách này giúp cây chắc khỏe, dễ mọc rễ ngay cả khi thiếu mưa ngắn, nhưng không dùng được ở nơi hạn hán kéo dài. Khi trồng gốc cây, nhiều chồi non mọc ra, cần giữ lại những nhánh tốt nhất để tạo cây tương lai. Tuy nhiên, chồi mọc từ thân dễ bị gãy do gió hoặc người nhổ cỏ. Gốc cây từ hạt bản địa thường cong vẹo, phẩm chất kém; kích thước lý tưởng của gốc cây bằng độ dày một cây bút chì.
Quy trình gieo hạt cà phê nghiêm ngặt
Để hạt nảy mầm tốt, cần gieo đúng kỹ thuật, chuẩn bị đất phù hợp và tưới nước đầy đủ trong giai đoạn nhạy cảm. Những bước đầu tiên này quyết định sự phát triển của cây sau này.
