Nhìn thoáng qua, nhiều người dễ lầm tưởng cháo sát giống bánh canh. Nhưng thực chất, món ăn này mang hương vị độc đáo riêng, từ sợi bột cho đến cách chế biến.
Cháo lạ từ bột gạo lứt
Tại khu vực bùng binh Bắc Lý cũ (giao lộ đường Hà Huy Tập và Phan Đình Phùng, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình), quán cháo sát cá lóc Thiện Thu đã trở thành điểm đến quen thuộc suốt hơn 15 năm. Mỗi buổi sáng, từ khi trời còn se lạnh, thực khách đã ngồi kín bàn chờ tô cháo nóng hổi.
Chủ quán, chị Hoàng Thị Thu (ngụ phường Đồng Hới), cho biết món cháo sát là nghề gia truyền từ nhà chồng. “Ngày đầu bán, khách chủ yếu là người quen. Nhờ điều chỉnh hương vị theo góp ý, quán ngày càng đông khách”, chị chia sẻ.
Điểm đặc biệt của món ăn nằm ở phần bột. Thay vì bột mì hay bột lọc như bánh canh thông thường, cháo sát được làm hoàn toàn từ bột gạo lứt và gạo đỏ. Sau khi nhồi kỹ, bột được cán mỏng rồi “xắt” trực tiếp vào nồi nước dùng sôi sùng sục. Chính thao tác “xắt” này đã tạo nên tên gọi độc đáo “cháo sát”.
Bí quyết nằm ở nồi nước dùng ninh hàng giờ
Theo chị Thu, để có nồi cháo sát đúng vị không hề đơn giản. Gạo lứt và gạo đỏ phải ngâm đủ mềm, xay nhuyễn, giã thật kỹ đến khi bột đạt độ dai, dẻo, không dính tay. “Khâu khó nhất là lúc xắt bột. Nước phải sôi mạnh, tay phải đều để sợi bột dai tự nhiên, không bị nát”, chị nói.
Cá lóc dùng nấu phải là cá đồng, thịt chắc, ít tanh, giữ được độ ngọt thanh. Xương và đầu cá được ninh nhiều giờ lấy vị ngọt tự nhiên, thơm nhẹ không tanh. Trên mặt tô cháo là lớp hành phi rim sa tế đỏ au, giòn thơm, cay nồng. Chỉ cần trộn đều, hương thơm bốc lên nghi ngút, kích thích vị giác ngay từ muỗng đầu tiên.
Chỉ bán vài giờ, lúc nào cũng kín khách
Quán mở bán từ khoảng 6 giờ sáng, nhưng thường sau khoảng 3 giờ đã hết. Trung bình mỗi buổi sáng bán khoảng 300 tô, cuối tuần đông hơn. Anh Đặng Văn Hùng (35 tuổi, khách quen) chia sẻ: “Tuần nào tôi cũng ghé vài lần. Đầu tuần dễ có chỗ, cuối tuần đông nghịt. Có hôm đến trễ là hết sạch. Tô cháo nóng, đủ chất, ăn rất ấm bụng”.
Một tô cháo sát có giá 25.000 đồng. Nhiều thực khách thường gọi thêm đĩa ram vàng giòn ăn kèm với giá 2.500 đồng/cái. Sự hòa quyện giữa sợi bột gạo lứt dai mềm, thịt cá lóc ngọt thơm, nước dùng thanh vị và chút cay nồng của hành sa tế, kết hợp miếng ram giòn rụm đúng kiểu Ba Đồn tạo nên bữa sáng tròn vị.
Giữa nhịp sống hiện đại, quán cháo sát nhỏ ở Đồng Hới vẫn giữ nguyên cách làm thủ công truyền thống, níu chân thực khách từ người dân địa phương đến du khách phương xa.
