Nghiên cứu mới cảnh báo nguy cơ ung thư từ chất bảo quản thực phẩm
Một nghiên cứu quan trọng được công bố vào đầu năm 2026 đã đưa ra những phát hiện đáng lo ngại về mối liên hệ giữa các chất bảo quản thông thường trong thực phẩm chế biến công nghiệp và nguy cơ ung thư gia tăng. Các chất này thường xuất hiện trong nhiều sản phẩm quen thuộc như thịt nguội, dăm bông, phô mai, và xúc xích.
Thịt chế biến sẵn được WHO xếp vào nhóm chất gây ung thư
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các loại thịt chế biến sẵn bao gồm thịt nguội, dăm bông, xúc xích, salami và thịt hun khói đều được phân loại vào Nhóm 1 – nhóm các chất có khả năng gây ung thư ở người. Kết luận này dựa trên nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy việc tiêu thụ thường xuyên những sản phẩm này làm tăng đáng kể nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, cùng với các vấn đề sức khỏe khác như bệnh tim mạch, cao huyết áp và rối loạn chuyển hóa.
Thực phẩm siêu chế biến và các chất phụ gia tiềm ẩn rủi ro
Thực phẩm siêu chế biến hay chế biến sẵn là những sản phẩm có chứa nhiều chất bảo quản và phụ gia nhằm tăng cường hương vị, màu sắc, cải thiện kết cấu, kéo dài thời hạn sử dụng và ổn định thành phần. Đáng chú ý, khoảng 70% sản phẩm thực phẩm trong các cửa hàng tạp hóa ở Mỹ thuộc nhóm này, phản ánh mức độ phổ biến đáng báo động.
Chi tiết nghiên cứu năm 2026 về chất bảo quản và ung thư
Nghiên cứu này dựa trên dữ liệu sức khỏe được thu thập từ hơn 100.000 người trưởng thành ở Pháp trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2023. Các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng việc tiêu thụ nhiều một số loại chất bảo quản cụ thể có liên quan đến tỷ lệ mắc ung thư cao hơn, đặc biệt là ung thư tuyến tiền liệt và ung thư vú. Nghiên cứu chỉ ra "nhiều mối liên hệ tích cực" giữa các chất bảo quản được sử dụng rộng rãi trong thực phẩm công nghiệp và nguy cơ ung thư.
Mặc dù không phải tất cả chất bảo quản đều nguy hiểm, nhưng sáu chất sau đã được xác định có liên quan đến nguy cơ gia tăng:
- Kali sorbat
- Kali metabisulfit
- Natri nitrit
- Kali nitrat
- Axit axetic
Tỷ lệ gia tăng nguy cơ ung thư từ từng chất bảo quản
Các chất bảo quản này thường được tìm thấy trong thịt chế biến sẵn và các sản phẩm khác. Ví dụ, natri nitrit – một loại muối hóa học phổ biến trong thịt xông khói, dăm bông và thịt nguội – có liên quan đến việc tăng 32% nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Kali nitrat, với cấu trúc tương tự, làm tăng 13% nguy cơ mắc ung thư nói chung và 22% nguy cơ ung thư vú.
Các hợp chất sorbat, đặc biệt là kali sorbat, thường dùng trong rượu vang, bánh nướng, pho mát và nước sốt để ngăn nấm mốc, được phát hiện làm tăng 14% nguy cơ ung thư nói chung và 26% nguy cơ ung thư vú. Kali metabisulfit, cũng có trong sản xuất rượu vang, liên quan đến việc tăng 20% nguy cơ ung thư vú và 11% nguy cơ mắc tất cả các loại ung thư.
Các chất axetat, xuất hiện trong thịt, nước sốt, bánh mì và phô mai, có liên quan đến nguy cơ ung thư vú cao hơn 25% và tăng 15% nguy cơ ung thư nói chung.
Kết luận và khuyến nghị từ nghiên cứu
Vì đây là một nghiên cứu quan sát, kết quả không khẳng định mối quan hệ nhân quả trực tiếp, nhưng chúng phù hợp với dữ liệu hiện có. WHO từ lâu đã coi thịt chế biến sẵn như dăm bông và thịt nguội là chất gây ung thư, đặc biệt liên quan đến ung thư đại trực tràng.
Để hạn chế tiếp xúc với các chất bảo quản nguy hiểm, các chuyên gia khuyến nghị:
- Tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn một cách điều độ.
- Nhà sản xuất nên hạn chế sử dụng các chất bảo quản không cần thiết.
- Người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn thực phẩm chế biến tối thiểu hoặc tự nhiên.
Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm và thúc đẩy các biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
