Trong dịp lễ Vu Lan (rằm tháng 7), nhiều gia đình Việt lựa chọn cúng chay để bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên và thực hành đạo lý "từ bi", tránh sát sinh. Dưới đây là 10 món chay truyền thống không thể thiếu cho mâm cỗ cúng rằm tháng 7, theo gợi ý từ các nguồn Phật giáo và ẩm thực chay.
Ý nghĩa của việc cúng chay rằm tháng 7
Theo Cổng thông tin Phật giáo thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam, việc cúng chay trong ngày rằm tháng 7 mang ý nghĩa tín ngưỡng và nhân văn rất lớn. Đây là dịp để nhắc nhở về công đức sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ và tổ tiên. Trong Phật giáo, rằm tháng 7 gắn liền với lễ Vu Lan báo hiếu và lễ Xá tội vong nhân – thể hiện tấm lòng từ bi, cứu độ cho chúng sinh.
Cúng chay thay vì cỗ mặn là một hành động ý nghĩa, giúp giảm thiểu sát sinh, phù hợp với tinh thần "từ bi" và bảo vệ môi trường. Dù gia đình bạn theo đạo Phật hay giữ truyền thống dân gian, một mâm cơm chay thành tâm vẫn là sự tri ân chân thành. Quan trọng hơn cả hình thức, chính tấm lòng thành kính và sự hòa thuận trong gia đình mới là điều làm nên ý nghĩa của mâm cỗ.
10 món chay truyền thống không thể thiếu
1. Nem chay rán
Món ăn giòn thơm, được làm từ bánh đa nem nhân các loại rau củ như cà rốt, khoai tây, mộc nhĩ, nấm hương và miến. Nguyên liệu được ướp gia vị vừa miệng, cuốn thành từng chiếc và chiên giòn với dầu thực vật. Mẹo để nem giòn lâu, sau khi chiên xong, bạn nên vớt ra kệ thông gió, không đặt ngay trên giấy thấm dầu.
2. Xôi hạt sen
Xôi dẻo thơm, kết hợp hạt sen bở tạo nên hương vị thanh đạm, đậm đà. Hạt sen thường được ninh bở trước, trộn với xôi nếp và đậu xanh đã giã nhuyễn. Món này tượng trưng cho sự thanh cao, trong sạch.
3. Chả quế chay
Chả được làm từ đậu hũ ép khô, trộn với bột mì căn và các loại gia vị, nặn thành hình trụ, bọc lá chuối và hấp chín. Sau đó chiên với dầu màu điều đến khi vàng giòn. Chả quế chay có độ dai, thơm mùi quế (nếu dùng) và rất bắt cơm.
4. Cải thìa xào nấm đông cô
Món ăn xanh mướt, giòn ngọt. Cải thìa được trần sơ, xào cùng nấm đông cô tươi với chút dầu ăn và gia vị. Món này cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất, giúp cân bằng bữa ăn.
5. Nấm đùi gà kho tiêu
Nấm đùi gà có kích thước và hương vị gần với thịt gà, được kho với nước dừa, hạt nêm chay, đường và hạt tiêu. Món ăn có màu hổ phách, thơm ngon, mặn mà vẫn thanh.
6. Sườn chay rim nước dừa
Sườn chay (làm từ đậu nành hoặc mì căn) được chiên giòn, sau đó rim với nước dừa tươi, hạt nêm, đường và tương ớt. Nước sốt sánh, ngọt mặn, bám đều vào sườn chay, tạo nên món ăn hấp dẫn.
7. Đậu non sốt nấm
Đậu hũ non mềm mại, được sốt cùng nấm rơm và hành Paro phi thơm. Gia vị chay đơn giản như mắm, muối, dầu hào giúp món ăn béo ngậy, thơm nức.
8. Mề chay xào rau củ
Mề chay (làm từ đậu nành) được thái mỏng, trần qua nước sôi để giòn. Xào cùng đa dạng rau củ như cà rốt, dưa chuột, súp lơ, nấm hương. Món ăn nhiều màu sắc, giàu dinh dưỡng.
9. Canh nấm hạt sen
Canh thanh đạm, kết hợp hạt sen bở, nấm hương, nấm linh chi, cà rốt và đậu non. Nước canh ngọt thanh, có vị hơi đắng nhẹ của nấm linh chi, rất tốt cho sức khỏe.
10. Chè sen long nhãn
Món tráng miệng ngọt dịu, hạt sen thấm đường phèn, lồng vào cùi nhãn tươi. Chè sen long nhãn có màu trong veo, thơm ngon, giúp thanh nhiệt, dễ tiêu.
Lưu ý khi chuẩn bị mâm cỗ chay
Việc chuẩn bị mâm cỗ chay không chỉ đòi hỏi sự khéo léo trong chế biến mà còn cần sự thành tâm của người cúng. Theo các chuyên gia văn hóa, mâm cỗ chay nên được bày biện gọn gàng, sạch sẽ, thể hiện sự trang nghiêm. Ngoài ra, gia chủ có thể lựa chọn các món chay phù hợp với điều kiện và khẩu vị của gia đình, miễn là giữ được tinh thần thanh tịnh, hướng thiện.
