Trong 40 năm Đổi mới, ngoại giao Việt Nam đã khẳng định vai trò là lực lượng tiên phong, kiến tạo môi trường quốc tế thuận lợi, góp phần quan trọng vào những thành tựu to lớn của đất nước trên mọi lĩnh vực. Nhận định này được Giáo sư Hứa Lợi Bình, chuyên gia về các vấn đề quốc tế, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Viện nghiên cứu chiến lược toàn cầu và châu Á-Thái Bình Dương (CASS), Viện Khoa học xã hội Trung Quốc, đưa ra trong cuộc trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Trung Quốc.
Thành tựu rực rỡ trên mọi phương diện
Giáo sư Hứa Lợi Bình nhấn mạnh, trong 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã giành được những thành tựu rực rỡ trên mọi phương diện. Về chính trị, Việt Nam không ngừng thúc đẩy công tác xây dựng Đảng cầm quyền lên tầm cao mới, đạt được những bước đột phá trong phòng, chống tham nhũng và cải cách hành chính, duy trì sự ổn định chính trị cao, tạo nền tảng vững chắc cho đổi mới và hội nhập.
Về kinh tế, Việt Nam liên tục thúc đẩy mở cửa với thế giới bên ngoài, ký kết các hiệp định thương mại tự do với nhiều nước và thu hút lượng vốn đầu tư nước ngoài kỷ lục. Năm 1986, GDP của Việt Nam chỉ khoảng 4,5 tỷ USD; đến năm 2025 đạt 514 tỷ USD, tăng hơn 114 lần. Năm 2025, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đạt 5.026 USD, chính thức lọt vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao.
Phát triển văn hóa - xã hội toàn diện
Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, Việt Nam kiên định phương châm lấy người dân làm trung tâm và đạt được những thành công đáng kể trong công tác xóa đói giảm nghèo, y tế và giáo dục. Phát huy ưu thế của chế độ xã hội chủ nghĩa, Việt Nam tập trung các nỗ lực vào công tác xóa đói giảm nghèo, hiện thực hóa mục tiêu giảm tỷ lệ nghèo xuống 1,3% vào năm 2025.
Trong lĩnh vực y tế, Việt Nam liên tục hoàn thiện hệ thống bảo hiểm y tế toàn diện, với tỷ lệ bao phủ trên 95%, tuổi thọ trung bình liên tục tăng. Trong lĩnh vực giáo dục, tỷ lệ trẻ em đi học tăng đáng kể, giáo dục miễn phí được mở rộng đến bậc trung học phổ thông, giáo dục nghề nghiệp phát triển nhanh chóng; cơ hội việc làm và tỷ lệ người có việc làm liên tục tăng.
Ngoại giao - lực lượng kiến tạo môi trường quốc tế
Theo Giáo sư Hứa Lợi Bình, những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của 40 năm Đổi mới không thể tách rời vai trò và đóng góp hết sức của ngoại giao với tư cách là lực lượng kiến tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển. Việt Nam kiên định và thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho công cuộc Đổi mới và hội nhập quốc tế, góp phần rất quan trọng vào thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy ngoại thương.
Ông cho biết, ngoại giao Việt Nam mang đậm phong cách "ngoại giao cây tre" rất riêng, với sự thống nhất giữa kiên định nguyên tắc và sự linh hoạt, mềm dẻo cần thiết, góp phần nâng cao hơn nữa vị thế của đất nước trên trường quốc tế. Việt Nam đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với tất cả các nước thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, trở thành quốc gia ASEAN đầu tiên làm được điều này.
Ưu tiên quan hệ với Trung Quốc
Trong quan hệ với Trung Quốc, Việt Nam coi đây là ưu tiên ngoại giao hàng đầu, thể hiện sự sáng suốt và trí tuệ của ngoại giao Việt Nam. Điều này có lợi cho Việt Nam trong việc duy trì an ninh chế độ xã hội và vai trò cầm quyền của Đảng Cộng sản cũng như đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Với tư cách là nước chủ nhà, Việt Nam đã đăng cai tổ chức các hội nghị đa phương như Tuần lễ Cấp cao APEC và các Hội nghị cấp cao ASEAN, góp phần nâng cao hơn nữa hình ảnh quốc gia, vị thế quốc tế ngày càng được các quốc gia trên thế giới khẳng định và đánh giá cao.
Định vị mới về vai trò ngoại giao
Tại Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, đối ngoại, hội nhập quốc tế được nâng tầm và xác định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên cùng với các lĩnh vực quốc phòng, an ninh. Chuyên gia Hứa Lợi Bình đánh giá, đây là bước đi chiến lược quan trọng của Việt Nam trong bối cảnh cục diện thế giới biến đổi sâu sắc; đồng thời, là sự "thiết kế thượng tầng" quan trọng nhằm giữ thế chủ động chiến lược, góp phần hiện thực hóa mục tiêu "vươn mình của dân tộc Việt Nam".
"Định vị này đánh dấu bước chuyển quan trọng về vai trò của ngoại giao Việt Nam, từ hội nhập, tham gia, sang kiến tạo, định hình hợp tác quốc tế, trở thành lực lượng chiến lược cốt lõi để thúc đẩy sự phát triển toàn diện của đất nước. Điều này có nghĩa là trong công cuộc Đổi mới và hội nhập quốc tế của Việt Nam, sự phối hợp, hiệp đồng của "cỗ xe tam mã" - ngoại giao, quốc phòng, an ninh sẽ ngày càng rõ nét, góp phần quan trọng vào việc xử lý các vấn đề trong quan hệ quốc tế cũng như sự phát triển của đất nước", giáo sư Hứa Lợi Bình khẳng định.
