Di tích sân bay Tà Cơn: Thiếu dịch vụ và hiện vật, cần giải pháp thu hút du khách
Giữa trời nắng oi ả, một vòng tham quan Di tích quốc gia sân bay Tà Cơn tại Quảng Trị khiến nhiều du khách thất vọng vì không tìm thấy hàng quán giải khát hay cà phê nào. Căn nhà nhỏ trước cổng chỉ trưng bày sơ sài đồ uống, khó đáp ứng khi lượng khách đông. Nhiều du khách nước ngoài mệt mỏi bước ra xe về ngay, trong khi người dân địa phương cũng phải tìm đến các quán dọc đường lớn hoặc bên Đường 9 để nghỉ chân.
Đề xuất mở quán cà phê trong nhà hầm
Ông Đặng Đông Hà, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị, từng băn khoăn về việc có nên mở dịch vụ cà phê trong di tích hay không. Một ý kiến đề xuất mở quầy ngay trong khoang máy bay C130 đang trưng bày, nhưng điều này bị cho là không khả thi vì chiếc máy bay này là tài sản quý hiếm, duy nhất còn sót lại sau chiến tranh. Việc cho phép du khách lên xuống thường xuyên có thể gây hư hại hiện vật.
Tuy nhiên, gần đây, ông Hà đặt lại vấn đề và nhận được đề xuất mở quán cà phê trong di tích, nhưng không phải trong khoang máy bay. Có thể xem xét các vị trí ít gây tổn hại đến hiện vật nhất, chẳng hạn như trong các căn nhà hầm kiên cố, rộng rãi và mát mẻ. Hiện di tích có hai căn nhà hầm lớn, mỗi căn rộng hàng chục mét vuông, nằm gần đường chính từ cổng vào máy bay C130. Sát đó là hệ thống đường hào, ụ súng gần như nguyên mẫu thời quân đội Mỹ đóng quân.
Phía bên trái di tích còn có hai căn nhà hầm nhỏ khác gần cổng, cũng có thể bài trí lại để làm quầy cà phê, giải khát. Các căn nhà hầm này được xây dựng vững chãi với tường bao bằng bao cát đất hoặc xi măng, mái gia cố bằng thanh sắt. Nếu làm quán, cần có quy định nghiêm ngặt để du khách không tác động lên hiện vật. Thực tế, du khách vẫn tự do vào tham quan các nhà hầm này, nên nếu bố trí thành điểm dịch vụ, họ vừa có chỗ nghỉ chân trên diện tích rộng, vừa được trải nghiệm không gian di tích độc đáo.
Mong muốn bổ sung nhiều hiện vật
Ngồi nghỉ trong nhà hầm, du khách, đặc biệt là cựu chiến binh Mỹ, có thể "sống lại" với những ký ức chiến tranh. Ông K. William, một du khách nước ngoài, chia sẻ: "Những hiện vật thực ở đây giúp tôi hiểu về cuộc chiến ác liệt, dù đã 58 năm trôi qua." Ông bày tỏ mong muốn được xem thêm nhiều hiện vật khác, vì hiện tại chỉ biết qua các vật trưng bày và câu chuyện thuyết minh.
Trước khi đến Tà Cơn, nhiều du khách vẫn tưởng tượng về các loại quân cụ đa dạng của quân đội Mỹ từng hiện diện tại đây. Tuy nhiên, ngoài các hiện vật nhỏ trong Bảo tàng Tà Cơn, di tích chỉ có máy bay C130, UH-1, CH-47, C119; xe tăng M41, M48; xe thiết giáp M113; vỏ bom; và hệ thống hầm hào, ụ súng. Với một cứ điểm quân sự phức hợp từng được coi là "bất khả xâm phạm" trong những năm 1966-1968, số hiện vật này quá ít ỏi.
Để tăng tính hấp dẫn, có thể nghiên cứu bổ sung hoặc phục dựng thêm các loại khí tài như pháo 105 mm, 155 mm; xe vận tải quân sự. Kết hợp mô hình tái hiện binh sĩ và không gian canh gác sẽ làm sống động căn cứ quân sự thực thụ. Như vậy, Tà Cơn sẽ thu hút nhiều du khách hơn, đặc biệt là khách nước ngoài vẫn tò mò về các vùng chiến sự như Khe Sanh, Đường 9-Nam Lào, Làng Vây.
Hướng đi cần thiết cho tương lai
Bà Lê Thị Hoài Hương, Giám đốc Bảo tàng Quảng Trị, cho biết: "Nếu di tích được bổ sung nhiều hiện vật liên quan, chắc chắn sẽ thu hút thêm du khách. Chúng tôi mong nhận được sự quan tâm hỗ trợ từ các cấp và sẽ nghiên cứu đề xuất với Sở và UBND tỉnh."
Năm 2025, Công ty Oxalis khai trương điểm đến hang Chỉ Huy trong Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, thu hút du khách với mô hình pháo cao xạ 37 mm. Những khẩu pháo do thợ rèn làm ra, cùng đạn pháo các cỡ trưng bày trong hang, đã tạo sự thích thú cho nhiều người. Việc bổ sung hiện vật, phục dựng di tích, kết hợp tổ chức không gian trải nghiệm và dịch vụ đi kèm là hướng đi cần thiết để nâng cao sức hút của Di tích quốc gia sân bay Tà Cơn trong thời gian tới.
