Bãi tắm Cửa Tùng, tọa lạc tại xã Cửa Tùng, tỉnh Quảng Trị, từng là một trong những điểm nghỉ dưỡng biển hàng đầu của miền Trung Việt Nam gần một thế kỷ trước. Với bờ cát trắng mịn, dài và thoải, cảnh quan hoang sơ, nơi đây được người Pháp ví von là "Nữ hoàng các bãi tắm" trong những năm đầu thế kỷ XX.
Quy Hoạch Nghỉ Dưỡng Thời Pháp Thuộc
Theo các tư liệu lịch sử, từ những năm 1910 đến 1920, chính quyền Pháp đã quy hoạch Cửa Tùng thành một khu nghỉ dưỡng biển đẳng cấp. Họ xây dựng các biệt thự nghỉ mát, nhà khách, và lối đi dọc bờ biển rải rác trên những đồi cao, hướng thẳng ra biển, tạo nên một không gian sang trọng và thư giãn.
Khách Sạn Grand Cửa Tùng Và Các Công Trình Tiêu Biểu
Trong số các công trình nổi bật, khách sạn Grand Cửa Tùng (Grand Hôtel de Cửa Tùng) thường xuất hiện trong các tư liệu thời Pháp thuộc. Đây là cơ sở lưu trú quy mô lớn nhất, chủ yếu phục vụ viên chức và binh lính Pháp tại Trung Kỳ. Kiến trúc của khách sạn mang phong cách Đông Dương với mái lợp ngói, kết cấu thấp tầng, hành lang rộng và nhiều cửa sổ để đón gió biển mát mẻ.
Ngoài ra, nhà thờ Di Loan, được xây dựng năm 1920 cách bãi biển hơn một km, từng được xem là một trong những nhà thờ đẹp nhất miền Trung đầu thế kỷ XX. Công trình này do linh mục người Pháp Barthélemy thiết kế theo phong cách Gothic, thể hiện sự kết hợp tinh tế giữa văn hóa bản địa và kiến trúc châu Âu.
Sự Suy Tàn Và Xâm Thực
Sau năm 1945, cùng với những biến động lịch sử và chiến tranh kéo dài ở khu vực vĩ tuyến 17, các công trình như nhà thờ Di Loan và khách sạn Grand Cửa Tùng dần xuống cấp và hư hại. Hiện nay, hầu hết không còn để lại dấu tích, chỉ còn trong ký ức và tư liệu lịch sử.
Từ năm 2003, tỉnh Quảng Trị đã xây dựng nhiều công trình tại khu vực cửa sông Bến Hải, bao gồm hệ thống đê kè chắn sóng, cảng cá Cửa Tùng và cầu Cửa Tùng. Các hạng mục này đã làm thay đổi dòng chảy tự nhiên, dẫn đến hiện tượng xâm thực nghiêm trọng. Bãi tắm Cửa Tùng bị mất dần cát, trở nên thô hơn, hạt to, ngả vàng và có độ dốc đứng, khiến sóng biển đánh sát vào bờ kè.
Nỗ Lực Khôi Phục Và Thách Thức
Trước thực trạng này, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức nhiều hội thảo, mời các nhà khoa học và chuyên gia nghiên cứu để đề xuất giải pháp khôi phục bãi tắm Cửa Tùng. Tuy nhiên, cho đến nay, địa phương vẫn chưa tìm được phương án khả thi để triển khai, để lại nhiều tiếc nuối cho du khách từng biết đến vẻ đẹp nguyên sơ của nơi này.
Bãi tắm Cửa Tùng không chỉ là một địa điểm nghỉ dưỡng mà còn là một phần của di sản văn hóa và lịch sử miền Trung. Sự biến đổi của nó phản ánh những tác động của con người và thiên nhiên, đòi hỏi sự quan tâm và hành động kịp thời để bảo tồn những giá trị còn sót lại.
