Phát Hiện Lịch Sử Dưới Lòng Đất Hagia Sophia
Theo thông tin từ phóng viên TTXVN tại khu vực Trung Đông, một phát hiện khảo cổ quan trọng đã được công bố tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong quá trình trùng tu đang diễn ra tại thành phố Istanbul, các nhà khảo cổ và chuyên gia bảo tồn đã phát hiện 7 đường hầm ngầm có niên đại khoảng 1.600 năm nằm bên dưới công trình Hagia Sophia. Phát hiện này không chỉ gây chấn động giới nghiên cứu mà còn cung cấp thêm những hiểu biết quan trọng về hệ thống hạ tầng thời kỳ Byzantine sơ kỳ của di sản lịch sử nổi tiếng này.
Chi Tiết Về Các Đường Hầm Và Cấu Trúc Ngầm
Theo Bộ trưởng Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ Mehmet Nuri Ersoy, các đường hầm này được phát hiện trong quá trình khảo sát và phục hồi tổng thể Hagia Sophia - một di sản thế giới có lịch sử khoảng 1.500 năm. Trong quá trình nghiên cứu chuyên sâu, các nhóm chuyên gia đã phát hiện 3 khoang ngầm kết nối với hệ thống đường hầm dài hàng trăm mét ở khu vực mặt phía bắc và khu vườn phía tây của Hagia Sophia.
Trước đó, vào năm 2025, các nhóm khảo cổ đã tiến hành dọn dẹp và khai quật hơn 1.000 tấn đất lấp đầy bên trong các đường hầm này. Ngoài ra, tại khu vườn Vezir gần đó, các nhà nghiên cứu còn làm sạch thêm 102 tấn đất trong một quần thể mai táng ngầm, được gọi là hypogeum - một dạng kiến trúc chôn cất dưới lòng đất phổ biến trong thời cổ đại. Cấu trúc này bao gồm một hành lang trung tâm với các phòng chôn cất đối xứng hai bên, cho thấy sự phức tạp của hệ thống ngầm thời đó.
Niên Đại Và Ý Nghĩa Lịch Sử
Giáo sư Hasan Firat Diker, thành viên hội đồng khoa học của dự án trên, cho biết các tuyến hầm được xác định có niên đại khoảng thế kỷ từ 5 đến 6, thuộc giai đoạn Byzantine sơ kỳ - chính là thời kỳ Hagia Sophia được xây dựng. Điều này hé lộ những bí ẩn về kỹ thuật xây dựng và quy hoạch đô thị thời kỳ đầu của đế chế Byzantine, làm phong phú thêm hiểu biết về lịch sử kiến trúc và văn hóa của khu vực.
Tiến Độ Dự Án Trùng Tu Và Các Công Trình Liên Quan
Song song với việc khám phá các cấu trúc ngầm, dự án trùng tu Hagia Sophia cũng đang tập trung gia cố mái vòm và các tháp giáo đường của công trình này. Hệ thống giàn giáo cao 43,5 mét đã được lắp đặt bên trong để tiếp cận mái vòm, trong khi các nền tảng thép và mái che tạm thời được dựng lên nhằm bảo vệ các bức tranh khảm bên trong khỏi tác động do thời tiết trong quá trình sửa chữa.
Cùng thời điểm này, Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ thông báo dự án trùng tu Nhà thờ Hồi giáo Xanh tại Istanbul đã được hoàn thành sau quá trình phục hồi toàn diện, được xem là lớn nhất trong hơn 400 năm lịch sử của công trình này. Sự kiện này nhấn mạnh cam kết của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc bảo tồn di sản văn hóa và lịch sử, đồng thời thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế.
