Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vừa chính thức tuyên bố rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và liên minh OPEC+ kể từ ngày 1/5. Động thái này được giới phân tích đánh giá là một đòn giáng mạnh vào liên minh các nước xuất khẩu dầu mỏ, vốn đang đối mặt với nhiều thách thức.
Bối cảnh rút lui
Quyết định của UAE được đưa ra trong bối cảnh chiến sự Iran gây ra cú sốc năng lượng lớn nhất lịch sử, làm chao đảo nền kinh tế toàn cầu. Việc mất đi một thành viên lâu năm như UAE có thể khiến OPEC rơi vào tình trạng xáo trộn và suy yếu nghiêm trọng. Trước đây, OPEC thường nỗ lực thể hiện sự đoàn kết dù tồn tại nhiều bất đồng nội bộ về địa chính trị và hạn ngạch sản lượng.
Phản ứng từ UAE
Bộ trưởng Năng lượng UAE, ông Suhail Mohamed al-Mazrouei, cho biết quyết định được đưa ra sau khi nhà chức trách nước này xem xét kỹ lưỡng chiến lược năng lượng quốc gia. Khi được hỏi về việc có tham vấn Saudi Arabia hay không, ông Mazrouei khẳng định UAE không trao đổi vấn đề này với bất kỳ quốc gia nào khác. Ông nhấn mạnh: “Đây là quyết định chính sách, được đưa ra sau khi cân nhắc kỹ các định hướng hiện tại và tương lai liên quan đến sản lượng dầu của UAE”.
Ông Mazrouei cho rằng việc UAE rời OPEC sẽ không gây tác động lớn đến thị trường trong bối cảnh hiện nay, bởi tình hình tại eo biển Hormuz vốn đã chi phối nguồn cung trong những tuần qua. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng điều này có thể làm suy yếu thêm liên minh OPEC+.
Nguyên nhân sâu xa
Quyết định được đưa ra sau khi UAE, một trung tâm tài chính khu vực và đồng minh quan trọng của Washington, lên tiếng chỉ trích các quốc gia Arab khác vì không hành động đủ hiệu quả để bảo vệ nước này trước hàng loạt cuộc tấn công từ Iran trong thời gian diễn ra chiến sự. Cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE, ông Anwar Gargash, đã chỉ trích phản ứng của các nước Arab và Vùng Vịnh tại một phiên thảo luận ngày 27/4. Ông nói: “Các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh đã hỗ trợ nhau về mặt hậu cần, nhưng về chính trị và quân sự, tôi cho rằng lập trường của họ yếu nhất từ trước đến nay. Tôi đã đoán trước điều này sẽ xảy ra với Liên đoàn Arab và không bất ngờ, nhưng tôi không ngờ điều đó lại xảy ra cả với Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh, tôi thực sự ngạc nhiên”.
Tác động đến thị trường
Động thái của UAE được xem là có lợi cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, người từng cáo buộc OPEC “bóc lột phần còn lại của thế giới” bằng cách đẩy giá dầu lên cao. Việc UAE rời OPEC có thể làm giảm khả năng kiểm soát giá dầu của tổ chức này, tạo điều kiện cho giá dầu giảm xuống.
Giới thiệu về OPEC và OPEC+
OPEC là tổ chức liên chính phủ được thành lập năm 1960 nhằm thống nhất và điều phối chính sách dầu mỏ, ổn định giá dầu và đảm bảo nguồn cung bền vững cho thế giới. OPEC bao gồm các quốc gia có trữ lượng dầu lớn, chiếm khoảng 30-38% sản lượng toàn cầu. OPEC+ là liên minh giữa OPEC và các nước sản xuất dầu ngoài tổ chức như Nga, Mexico, Kazakhstan, được thành lập cuối năm 2016 nhằm kiểm soát giá và sản lượng dầu thô toàn cầu. Liên minh này chiếm khoảng 41% sản lượng dầu thô toàn cầu và thường xuyên nhóm họp để quyết định cắt giảm hoặc tăng sản lượng, ảnh hưởng trực tiếp đến giá xăng dầu toàn cầu.
