Giữa mùa thu hoạch, những vườn cây ăn quả ở xã Lâm Sơn (tỉnh Khánh Hòa) không chỉ là nơi sản xuất nông sản mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn du khách. Hình ảnh du khách thong thả dạo bước, tự tay hái những trái sầu riêng, chôm chôm, măng cụt chín mọng và thưởng thức ngay tại vườn đang dần quen thuộc, cho thấy vùng đất này đang chuyển mình từ sản xuất nông sản đơn thuần sang phát triển đa giá trị.
Lợi thế từ vị trí và khí hậu
Nằm trên tuyến giao thông huyết mạch nối đồng bằng với miền núi và cao nguyên, Lâm Sơn sở hữu tiểu vùng khí hậu ôn đới, thuận lợi để phát triển nông nghiệp, thương mại, dịch vụ và du lịch. Những vườn sầu riêng, chôm chôm, măng cụt từ lâu đã tạo nên thương hiệu riêng cho địa phương. Tuy nhiên, để tạo sức bật từ lợi thế, địa phương đang lựa chọn hướng đi mới thay thế cho sản xuất manh mún, tiêu thụ nông sản thô bằng cách phát triển nông nghiệp theo chiều sâu, xây dựng vùng sản xuất tập trung, ứng dụng công nghệ cao, nâng chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Quan trọng hơn, nông nghiệp được đặt trong chuỗi liên kết với công nghiệp chế biến, thương mại, dịch vụ và du lịch, từng bước hình thành mô hình kinh tế đa giá trị, nâng cao giá trị gia tăng cho mỗi héc-ta đất canh tác.
Thay đổi tư duy từ "được mùa" sang "được giá trị"
Theo ông Nguyễn Hữu Hòa, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch - Nông nghiệp Lâm Sơn (thôn Tầm Ngân 2), sự chuyển biến ấy trước hết đến từ thay đổi trong tư duy của người dân. Nếu trước đây mục tiêu lớn nhất là “được mùa”, thì nay nhiều hộ đã hướng tới “được giá trị”. Người dân đang dần chuyển từ tư duy “làm ra nông sản” sang “làm kinh tế từ nông nghiệp”. “Một khu vườn hôm nay vừa cho quả ngọt, đồng thời trở thành điểm đến trải nghiệm, nơi quảng bá sản phẩm OCOP, giới thiệu văn hóa bản địa và kết nối với các dịch vụ lưu trú, ẩm thực. Nay, giá trị của mỗi khu vườn không phụ thuộc vào một mùa thu hoạch mà được mở rộng bằng nhiều nguồn thu bền vững hơn”, ông Hòa chia sẻ.
Đẩy mạnh công nghiệp chế biến và du lịch
Với vùng nguyên liệu dồi dào, quỹ đất còn nhiều dư địa và vị trí giao thông thuận lợi, Lâm Sơn xác định công nghiệp chế biến nông - lâm sản, năng lượng, thương mại và dịch vụ là những lĩnh vực cần ưu tiên thu hút đầu tư. Khi các cơ sở sơ chế, bảo quản và chế biến được hình thành ngay tại địa phương, nông sản sẽ giảm phụ thuộc vào tiêu thụ tươi, hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”, đồng thời tạo thêm việc làm và gia tăng giá trị cho sản phẩm.
Song song đó, du lịch nông nghiệp được xem là hướng đi giàu triển vọng. Những vườn cây trĩu quả, cảnh quan đồi núi đặc trưng cùng vị trí cửa ngõ kết nối phía tây Khánh Hòa với Lâm Đồng là lợi thế để hình thành các điểm dừng chân, trải nghiệm canh tác, thưởng thức trái cây và khám phá văn hóa địa phương. Dù mới ở giai đoạn khởi đầu, nhưng nếu được đầu tư đồng bộ về hạ tầng, sản phẩm, nguồn nhân lực và liên kết tour, tuyến, đây sẽ là một động lực tăng trưởng mới của địa phương.
Kết quả ấn tượng trong 6 tháng đầu năm 2026
Theo ông Hoàng Văn Tiến, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lâm Sơn, định hướng xuyên suốt của địa phương là phát triển nông nghiệp theo chiều sâu, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, thu hút đầu tư vào chế biến và từng bước hình thành các sản phẩm du lịch từ vùng cây ăn quả. Những con số trong 6 tháng đầu năm 2026 phản ánh hiệu quả điều hành: Tổng giá trị sản xuất của xã đạt hơn 978,7 tỷ đồng, bằng 62,5% kế hoạch năm; tổng thu ngân sách đạt gần 5,5 tỷ đồng, đạt 74,2% dự toán; tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt gần 476 tỷ đồng, bằng 56,8% kế hoạch.
Điểm sáng khác là cải cách hành chính và chuyển đổi số. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết trực tuyến đạt 98,85%; mức độ hài lòng của người dân đối với chính quyền đạt 85%. Những con số ấy phản ánh chất lượng phục vụ ngày càng được nâng lên, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp vào bộ máy chính quyền.
Xây dựng bộ máy hiệu lực, hiệu quả
Bí thư Đảng ủy xã Lâm Sơn Đoàn Văn Hùng cho biết, để hoàn thành các mục tiêu năm 2026 và cả nhiệm kỳ, yếu tố quyết định vẫn là xây dựng một bộ máy đủ năng lực dẫn dắt sự phát triển. Khi bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đội ngũ cán bộ luôn gần dân, sát cơ sở, hiểu thực tiễn và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ khó khăn, sẽ đem lại hiệu quả thiết thực cho xã hội phát triển.
Con đường phía trước của Lâm Sơn vẫn còn nhiều việc phải làm. Song, từ những chuyển động trong tư duy sản xuất, cách tổ chức phát triển và hiệu quả điều hành hôm nay có thể thấy vùng đất cửa ngõ phía tây Khánh Hòa đang từng bước đánh thức những tiềm năng vốn có. Khi nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến và du lịch trải nghiệm cùng được kết nối trong một chuỗi giá trị, Lâm Sơn vừa tạo ra những mùa quả ngọt, vừa góp phần kiến tạo nền tảng cho một vùng quê phát triển năng động, bền vững trong giai đoạn mới.
