Công viên địa chất toàn cầu UNESCO cao nguyên đá Đồng Văn đang trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút hàng nghìn lượt du khách trong nước và quốc tế mỗi ngày. Đặc biệt, trong các dịp nghỉ lễ và Tết Nguyên đán, lượng khách tăng mạnh, với ước tính hơn 252.000 người đến Tuyên Quang trong dịp Tết vừa qua, bao gồm khoảng 15.000 khách quốc tế và hơn 236.000 khách nội địa. Du khách chủ yếu tìm đến đây để nghỉ dưỡng, du xuân và chiêm ngưỡng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ tại các khu, điểm du lịch trên cao nguyên.
Sự tăng trưởng mạnh mẽ và thách thức hạ tầng
Sự bùng nổ du lịch đã góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương, tạo ra hàng chục nghìn việc làm cho lao động tại chỗ. Tuy nhiên, đi kèm với thành công này là áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống hạ tầng giao thông, vốn còn nhiều khó khăn tại các xã vùng cao. Quốc lộ 4C, với chiều dài 157 km, đóng vai trò then chốt trong việc kết nối trung tâm các phường Hà Giang 1, Hà Giang 2 lên các xã vùng cao, thường xuyên phải đối mặt với tình trạng quá tải.
Tình trạng đường sá xuống cấp và ùn tắc
Nhiều đoạn trên tuyến Quốc lộ 4C chỉ đạt tiêu chuẩn đường cấp 5, cấp 6 miền núi, với mặt đường nhỏ hẹp, hư hỏng và sạt lở ta-luy. Điều này không chỉ gây ra tình trạng quá tải mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, không đáp ứng được nhu cầu vận tải ngày càng gia tăng. Trong các dịp cao điểm du lịch, hiện tượng ùn ứ cục bộ thường xuyên xảy ra, không chỉ trên Quốc lộ 4C mà còn ở các tuyến đường dẫn vào các điểm du lịch nổi tiếng như cột cờ quốc gia Lũng Cú, dinh thự nhà Vương và đường vào bến thuyền sông Nho Quế.
Mặc dù lực lượng chức năng đã nỗ lực phân luồng và hướng dẫn phương tiện, nhưng lưu lượng xe máy và ô-tô quá lớn vẫn dẫn đến ách tắc, ảnh hưởng tiêu cực đến hành trình trải nghiệm của du khách. Chị Dương Thanh Vân, một du khách từ Hà Nội, chia sẻ: "Phong cảnh trên cao nguyên đá Đồng Văn rất đẹp, nhưng quãng đường di chuyển khá vất vả. Trong chuyến nghỉ dưỡng dịp Tết vừa qua, có đoạn chúng tôi phải mất rất nhiều thời gian vì ùn ứ. Bên cạnh đó, đường hẹp và lưu lượng xe lớn khiến việc lái xe trở nên căng thẳng."
Nguy cơ an toàn và phản hồi từ du khách
Vùng cao nguyên đá Đồng Văn có địa hình hiểm trở, với nhiều đoạn cua gấp và thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, mưa lũ, khiến nhiều đoạn đường xuống cấp nghiêm trọng. Du khách, đặc biệt là những người đi "phượt" theo đoàn lớn, phải đối mặt với nguy cơ tai nạn giao thông cao. Anh Trần Minh Đức, một du khách từ Bắc Ninh vừa hoàn thành chuyến "phượt" bằng xe máy lên cao nguyên, cho biết: "Trên các tuyến quốc lộ và tỉnh lộ, đường không những nhỏ hẹp mà còn nhiều đoạn mặt đường xuống cấp, xuất hiện ổ gà, khiến việc di chuyển chậm và tiềm ẩn nguy hiểm. Nếu hạ tầng được nâng cấp, chuyến du lịch sẽ an toàn hơn."
Giải pháp từ phía chính quyền địa phương
Trước thực trạng này, tỉnh Tuyên Quang và các ngành chức năng đã triển khai nhiều biện pháp nhằm cải thiện điều kiện hạ tầng giao thông. Ông Lê Thanh Sơn, Giám đốc Sở Xây dựng, nhấn mạnh rằng ngành chức năng đã xác định áp lực gia tăng từ du lịch và đang tập trung rà soát, xử lý kịp thời các điểm sạt lở và xuống cấp lớn. Đồng thời, công tác duy tu, bảo dưỡng mặt đường được tăng cường để đảm bảo an toàn cho người và phương tiện.
Tuy nhiên, những giải pháp này chỉ mang tính tình thế. Về lâu dài, tỉnh cần các biện pháp đồng bộ hơn, như nâng cấp và mở rộng các tuyến đường có lưu lượng phương tiện cao, đặc biệt là các tuyến dẫn vào điểm du lịch trọng điểm. Hiện tại, tỉnh Tuyên Quang đang nghiên cứu chủ trương nâng cấp Quốc lộ 4C từ cấp 6 miền núi lên cấp 4 miền núi, cùng với việc đầu tư đồng bộ hạ tầng tại các điểm du lịch, bao gồm xây dựng bãi đỗ xe tập trung và đẩy mạnh tuyên truyền để khuyến khích du khách sử dụng phương tiện vận chuyển tập trung trong mùa cao điểm.
Hướng đến phát triển bền vững
Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong điều tiết giao thông được xem là giải pháp quan trọng, giúp cung cấp thông tin kịp thời cho du khách, từ đó họ có thể chủ động lựa chọn thời điểm và lộ trình di chuyển phù hợp. Phát triển du lịch bền vững gắn liền với đảm bảo hạ tầng giao thông là yêu cầu cấp thiết. Khi "nút thắt" về hạ tầng được tháo gỡ, du lịch trên vùng đất địa đầu Tổ quốc sẽ có cơ hội phát triển mạnh mẽ hơn nữa, mang lại lợi ích kinh tế lâu dài cho cộng đồng địa phương.
