Phân tích bảng bách phân vị do Bộ GD&ĐT công bố cho 5 tổ hợp xét tuyển truyền thống (A00, A01, B00, C00, D01) dựa trên phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các khối ở từng phân khúc điểm. Tổ hợp B00 (Toán, Hóa, Sinh) chiếm ưu thế tuyệt đối ở nhóm điểm cao, trong khi tổ hợp C00 (Văn, Sử, Địa) ghi nhận mức giảm sâu nhất cả về điểm trung bình lẫn nguồn tuyển.
Biến động điểm trung bình và phổ điểm năm 2026
Theo dữ liệu từ Bộ GD&ĐT, điểm trung bình các tổ hợp năm 2026 có sự phân hóa thành hai nhóm đối lập. Nhóm tăng gồm B00 (từ 18,29 lên 19,69), A00 (từ 19,37 lên 19,41) và D01 (đạt 19,01). Nhóm giảm gồm A01 và đặc biệt là C00 với mức lao dốc từ 19,70 xuống còn 17,23 điểm, phản ánh đề thi khoa học xã hội và Ngữ văn năm nay có độ phân hóa cao hơn.
Phổ điểm tổ hợp A00 lệch phải với đỉnh chuông ở 22-23 điểm, cho thấy lượng thí sinh đạt điểm khá giỏi lớn, tạo áp lực cạnh tranh cho các ngành tốp đầu. Tổ hợp D01 có đỉnh phổ điểm ở 18-19 điểm, phân hóa đều. Trong khi đó, phổ điểm C00 dịch chuyển trái, tập trung ở 15-17 điểm, khiến nguồn tuyển trên 24 điểm thu hẹp đáng kể.
Bảng bách phân vị: Lợi thế thuộc về B00 ở phân khúc cao
Ở phân khúc dưới trung bình (bách phân vị 1-18), tổ hợp D01 dẫn đầu với 15 điểm tại bách phân vị 10, trong khi C00 chỉ đạt 11,85 điểm. Các tổ hợp tự nhiên A00, A01, B00 dao động 13,10-13,75 điểm. Khoảng cách giữa D01 và C00 là hơn 3 điểm.
Tại phân khúc trung bình đến khá (bách phân vị 18-75), cục diện đảo chiều. Ở bách phân vị 50, B00 vươn lên dẫn đầu với 19,95 điểm, theo sau là A00 (19,75), D01 (19,00), A01 (18,50) và C00 (17,25). Khoảng cách giữa B00 và C00 thu hẹp còn 2,7 điểm.
Phân khúc điểm khá đến giỏi (bách phân vị 75-99) chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ của B00: đạt 26,50 điểm ở bách phân vị 95 và 28,25 điểm ở bách phân vị 99. A00 giữ vị trí thứ hai với 25,75 và 27,50 điểm tương ứng. Đáng chú ý, D01 và C00 cùng đạt 25,75 điểm ở bách phân vị 99, thấp hơn B00 tới 2,5 điểm. Điều này cho thấy đề thi chưa đạt độ khó đồng đều như cam kết của Bộ GD&ĐT.
Quy mô thí sinh và tác động đến điểm chuẩn
Tổ hợp D01 vẫn có quy mô lớn nhất dù số thí sinh giảm nhẹ. Tổ hợp C00 ghi nhận sự sụt giảm lượng thí sinh do nhiều trường đại học không xét tuyển, kết hợp với phổ điểm giảm sâu, dự báo điểm chuẩn tổ hợp này sẽ hạ đáng kể. Ngược lại, tổ hợp A00 có lượng thí sinh tăng 8% so với năm 2025, phản ánh xu hướng chọn khối ngành STEM ngày càng tăng.
Theo TS Phạm Kim Thư, Phó hiệu trưởng trường ĐH Công nghệ và Quản lý Hữu nghị, tổ hợp A00 được nhiều trường sử dụng xét tuyển các ngành kỹ thuật, công nghệ, y dược. Điểm trung bình A00 tăng nhẹ lên 19,41, trung vị tăng từ 19,25 lên 19,75, cho thấy phần đông thí sinh đạt kết quả tốt hơn. Số thí sinh đạt 30/30 giảm mạnh từ 8 xuống 1, chứng tỏ đề phân hóa tốt hơn ở mức cực cao.
Phân tích chi tiết từng môn trong tổ hợp A00, môn Toán năm 2026 cải thiện ấn tượng: điểm trung bình tăng, tỉ lệ dưới 5,0 giảm từ 56,4% xuống 38,0%, tỉ lệ từ 7,0 trở lên tăng từ 12,2% lên 29,5%, số điểm 10 tăng gần 8,2 lần (từ 513 lên 4.208). Ngược lại, môn Vật lý giảm mạnh: điểm trung bình từ 6,99 xuống 5,56, tỉ lệ dưới 5,0 tăng từ 9,8% lên 39,4%, số điểm 10 giảm hơn 20 lần (từ 3.929 xuống 189). Môn Hóa giữ ổn định.
