Trong bối cảnh nhu cầu điện toàn cầu tăng mạnh do sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu, pin xe điện đã qua sử dụng đang được nhìn nhận như một nguồn tài nguyên chiến lược. Rivian vừa công bố hợp tác với Redwood Materials để triển khai hệ thống lưu trữ năng lượng sử dụng hơn 100 bộ pin xe điện cũ tại nhà máy ở Normal, Illinois (Mỹ). Dự án cung cấp 10 megawatt-giờ (MWh) công suất điện có thể điều chỉnh, phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất.
Hệ thống lưu trữ lớn nhất tại nhà máy ô tô Mỹ
Theo Rivian, đây là hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin tái sử dụng lớn nhất từng được triển khai tại một nhà máy sản xuất ô tô ở Mỹ. Thay vì đưa pin cũ đi tái chế ngay, Rivian và Redwood kéo dài vòng đời của chúng bằng cách chuyển đổi thành hệ thống lưu trữ cố định. Mô hình này vừa tận dụng giá trị còn lại của pin, vừa giải quyết bài toán thiếu hụt công suất điện ngày càng cấp bách.
Toàn bộ hệ thống được Redwood Materials vận hành qua nền tảng Redwood Pack Manager. Điện năng lưu trữ được sử dụng ngay tại cơ sở sản xuất của Rivian, đặc biệt trong giờ cao điểm, giúp giảm chi phí điện và hạn chế áp lực lên lưới điện quốc gia.
Lợi ích trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tăng cao
Giải pháp này càng rõ rệt trong các giai đoạn nắng nóng hoặc khi hệ thống điện chịu tải lớn. Rivian có thể kích hoạt nguồn năng lượng dự phòng từ hệ thống pin để duy trì sản xuất, giảm lượng điện lấy từ lưới và góp phần ổn định hệ thống điện.
Ông RJ Scaringe, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Rivian, cho biết: “Xe điện thực chất đại diện cho một nguồn năng lượng khổng lồ được phân tán trên diện rộng. Khi nhu cầu điện tiếp tục tăng, hệ thống điện cần trở nên linh hoạt, an toàn và có chi phí hợp lý hơn.” Ông nhấn mạnh việc hợp tác với Redwood giúp tận dụng giá trị pin sau vòng đời xe, đồng thời đóng góp vào sự ổn định lưới điện và năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp Mỹ.
Việc kéo dài vòng đời pin không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn tối ưu hóa hiệu quả đầu tư vào pin xe điện – bộ phận chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành xe.
Nhu cầu lưu trữ năng lượng toàn cầu tăng vọt
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đến năm 2030, thế giới cần khoảng 1.500 GW công suất lưu trữ năng lượng để đáp ứng chuyển dịch năng lượng và ổn định hệ thống điện. Tốc độ mở rộng lưới điện tại nhiều quốc gia không theo kịp nhu cầu, khiến các giải pháp lưu trữ triển khai nhanh trở thành ưu tiên.
Ông JB Straubel, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Redwood Materials, nhận định: “Tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện đã vượt khả năng mở rộng của lưới điện, tạo thành rào cản lớn đối với phát triển công nghiệp. Mỹ đang sở hữu lượng lớn tài sản pin lưu trữ dưới dạng pin xe điện cũ. Nếu khai thác đúng cách, đây có thể trở thành nguồn năng lượng chiến lược.” Ông cho biết sự hợp tác với Rivian cho thấy pin xe điện có thể chuyển đổi thành nguồn điện có thể điều chỉnh, bổ sung công suất nhanh chóng mà không cần xây dựng hạ tầng mới nhiều năm.
Xu hướng chuyển đổi chiến lược trong ngành pin
Theo Hiệp hội Công nghiệp Năng lượng Mặt trời (SEIA), đến năm 2025, sản lượng pin lithium-ion cho hệ thống lưu trữ cố định tại Mỹ đã vượt 21 GWh, đủ cung cấp điện cho toàn bộ thành phố Houston từ lúc mặt trời lặn đến lúc mặt trời mọc. Năng lực sản xuất hệ thống lưu trữ bằng pin tại Mỹ hiện đạt 69,4 GWh.
Nhiều doanh nghiệp trước đây tập trung vào pin xe điện đã điều chỉnh chiến lược mở rộng sang thị trường lưu trữ năng lượng. Theo Financial Times, các nhà sản xuất pin đã hủy bỏ lượng công suất tương đương khả năng sản xuất khoảng 2 triệu xe điện, thay vào đó, 10 nhà máy tại Mỹ đã chuyển đổi sang sản xuất pin cho hệ thống lưu trữ điện.
Redwood Materials cũng mở rộng mô hình hợp tác với General Motors. Năm 2025, hai doanh nghiệp ký biên bản ghi nhớ thúc đẩy triển khai hệ thống lưu trữ sử dụng cả pin mới do GM sản xuất và pin cũ từ xe điện của hãng.
Sự xuất hiện của các dự án như Rivian và GM cho thấy pin xe điện đang bước sang vòng đời mới, trở thành nguồn điện cho nhà máy, góp phần đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của nền kinh tế số và chuyển đổi năng lượng sạch.
