Hành Trình Trở Về Đầy Thử Thách Của Phi Hành Đoàn Artemis II Sau Kỷ Lục Mặt Trăng
Sau khi hoàn thành chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng lập kỷ lục, phi hành đoàn Artemis II của NASA bắt đầu hành trình trở về Trái Đất đầy cam go. Tuy nhiên, việc quay trở lại hành tinh quê nhà không đồng nghĩa với việc mọi nguy hiểm đã chấm dứt. Những nhà thám hiểm Mặt Trăng này sẽ phải đối mặt với cú hạ cánh đầy rủi ro xuống đại dương cùng hàng loạt tác động sức khỏe kéo dài sau khi rời môi trường vi trọng lực.
Khoảnh Khắc Tái Nhập Nguy Hiểm: 8 Phút Sinh Tử
Phi hành đoàn Artemis II gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và phi hành gia Canada Jeremy Hansen đang tiến đến giai đoạn nguy hiểm nhất trong hành trình: tái nhập khí quyển Trái Đất với tốc độ lên tới 38.000 km/h. Sự sống còn của cả bốn thành viên phụ thuộc hoàn toàn vào lớp chắn nhiệt đường kính 5m của tàu vũ trụ Orion, thiết bị này phải chịu nhiệt độ khoảng 2.760°C trong quá trình ma sát với khí quyển.
Rủi ro này càng trở nên đáng chú ý khi lớp chắn nhiệt tương tự trên sứ mệnh Artemis I không người lái từng bị hư hại khi trở về trước đó. Điều đó khiến quá trình tái nhập lần này trở thành bài kiểm tra kỹ thuật quan trọng cho các chuyến bay có người lái trong tương lai, đặc biệt là những sứ mệnh hướng tới Mặt Trăng và sao Hỏa.
Quy Trình Hạ Cánh Xuống Thái Bình Dương
Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, tàu Orion sẽ hạ xuống bằng hệ thống dù và đáp xuống vùng biển ngoài khơi San Diego, Thái Bình Dương. Đây là chuyến bay có người lái bay xa Trái Đất nhất trong lịch sử khám phá không gian, vượt qua khoảng cách hơn 406.773km.
Sau khi tiếp nước thành công, phi hành gia sẽ tắt toàn bộ hệ thống tàu trước khi đội thu hồi tiếp cận. Nhiệm vụ phức tạp này được thực hiện bởi sự phối hợp giữa Hải quân Mỹ và đội kỹ thuật chuyên nghiệp của NASA. Một vòng ổn định đặc biệt sẽ được gắn vào Orion để giữ tàu thẳng đứng trong điều kiện sóng biển có thể biến động bất ngờ.
Sau khi mở cửa tàu, các phi hành gia sẽ được nhân viên y tế hải quân kiểm tra sơ bộ ngay tại chỗ. Thợ lặn cứu hộ sẽ hỗ trợ họ lên hiên nổi bơm hơi, nơi họ được mặc áo phục hồi đặc biệt. Tiếp theo, họ sẽ được nâng lên trực thăng HSC-23 và đưa đến tàu đổ bộ USS John P. Murtha.
Tại đây, các phi hành gia sẽ trải qua kiểm tra y tế ban đầu kỹ lưỡng trước khi được vận chuyển về Trung tâm Vũ trụ Johnson tại Houston. Trong khi đó, tàu Orion được đưa lên boong bằng bến nổi chuyên dụng, sau đó chuyển bằng xe tải đến Kennedy Space Center để phân tích hậu nhiệm vụ chi tiết.
Đối Mặt Với Hàng Loạt Vấn Đề Sức Khỏe Hậu Không Gian
Sau khi hoàn thành sứ mệnh, phi hành gia thường gặp phải hàng loạt vấn đề sức khỏe nghiêm trọng do cơ thể phải thích nghi đột ngột từ môi trường vi trọng lực sang trọng lực Trái Đất. Sự thay đổi đột ngột này ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống tiền đình trong tai trong, gây ra tình trạng mất thăng bằng kéo dài.
Các thành viên của sứ mệnh Crew-7 từng chia sẻ về những khó khăn khi thực hiện bài kiểm tra đi thẳng ngay sau khi hạ cánh. Một phi hành gia mô tả bước đi ban đầu của mình giống như thực hiện điệu nhảy tap dance phức tạp. Họ cảm thấy choáng váng trong hai ngày đầu tiên và cổ bị mỏi cứng do phải giữ đầu trong môi trường trọng lực trở lại.
Buồn nôn cũng là triệu chứng phổ biến mà nhiều phi hành gia phải đối mặt. Một số người cho biết chỉ cần cúi xuống nhẹ là đã cảm thấy chóng mặt dữ dội. Phi hành gia kỳ cựu Don Pettit từng kể lại rằng ông bị buồn nôn nghiêm trọng sau 220 ngày làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế và thậm chí nôn ngay khi hạ cánh xuống Kazakhstan.
Những Tác Động Sức Khỏe Lâu Dài Và Biện Pháp Khắc Phục
Ngoài các vấn đề về thăng bằng và tiêu hóa, phi hành gia còn phải đối mặt với nhiều tác động sức khỏe lâu dài khác bao gồm suy giảm hệ miễn dịch, rối loạn giấc ngủ và các vấn đề về thị lực. Trong môi trường vi trọng lực, máu có xu hướng dồn lên đầu nhiều hơn, gây áp lực đáng kể lên dây thần kinh thị giác. Hiện tượng này có thể xuất hiện chỉ sau hai tuần làm việc ngoài không gian.
Một trong những hậu quả rõ rệt nhất là tình trạng mất khối lượng cơ và giảm mật độ xương. Sau hai tuần trong môi trường không trọng lực, cơ bắp có thể giảm tới 20% khối lượng. Đồng thời, phi hành gia mất khoảng 2% mật độ xương mỗi tháng vì cơ thể không cần chịu tải trọng như trên Trái Đất.
Hiện tượng này được các chuyên gia so sánh với xương cá mỏng do cơ thể chúng được nước nâng đỡ hoàn toàn. Khi không cần chống lại trọng lực thường xuyên, hệ xương của con người cũng suy yếu theo cách tương tự.
Để giảm thiểu những tác động tiêu cực này, các phi hành gia phải tuân thủ chế độ tập luyện nghiêm ngặt ngay cả khi đang ở trong không gian. Những người làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế thường dành khoảng 2,5 giờ mỗi ngày cho các bài tập chuyên sâu như squat, deadlift, kéo xô và đẩy ngực bằng thiết bị tạo lực cản đặc biệt.
Phi hành đoàn Artemis II cũng sử dụng máy tập flywheel - một thiết bị đặc biệt cho phép họ buộc chân vào và kéo dây để tạo lực cản tương tự như nâng tạ. Phi hành gia Jeremy Hansen so sánh thiết bị này với máy chèo thuyền cao cấp, cho phép tập cardio với tốc độ cao và lực vừa phải.
Khả Năng Phục Hồi Đáng Kinh Ngạc Của Cơ Thể Con Người
Dù những ảnh hưởng sức khỏe này có vẻ đáng lo ngại, tin tốt là cơ thể con người thường có khả năng phục hồi tương đối nhanh chóng. Trong hầu hết trường hợp, khả năng thăng bằng và thể lực cơ bản sẽ trở lại mức bình thường sau vài tháng chăm sóc và tập luyện đúng cách.
Phi hành gia Nichole Ayers từng nhận xét: Thật đáng kinh ngạc khi cơ thể con người có thể điều chỉnh và thích nghi nhanh chóng đến như vậy sau những thay đổi cực đoan trong môi trường sống.
Sự trở về của Artemis II vì thế không chỉ là cột mốc lịch sử trong hành trình khám phá không gian, mà còn là bài kiểm tra sinh học quan trọng cho những chuyến bay dài ngày trong tương lai. Những dữ liệu thu thập được từ sứ mệnh này sẽ cung cấp thông tin quý giá cho việc chuẩn bị các sứ mệnh hướng tới Mặt Trăng và xa hơn nữa là sao Hỏa.
