Ít ai biết rằng Ajinomoto, thương hiệu thực phẩm hơn 100 năm tuổi của Nhật Bản, đang nắm giữ vị trí đặc biệt trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu – nền tảng của cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI). Với hơn 95% thị phần màng ABF (Ajinomoto Build-up Film), tập đoàn này trở thành mắt xích chiến lược khó thay thế trong cuộc đua AI.
Từ bột ngọt đến vật liệu bán dẫn
Câu chuyện bắt đầu từ khoa học về axit amin (AminoScience) – nền tảng làm nên tên tuổi Ajinomoto hơn một thế kỷ qua. Xuất phát từ nghiên cứu axit amin glutamate để sản xuất bột ngọt AJI-NO-MOTO®, Ajinomoto đã mở rộng ứng dụng sang dinh dưỡng, y học, công nghệ sinh học và vật liệu chức năng.
Tại Việt Nam, triết lý này được hiện thực hóa qua mục đích tồn tại của Công ty Ajinomoto Việt Nam: “Góp phần mang đến sức khỏe và hạnh phúc cho người dân và xã hội Việt Nam thông qua việc cung cấp những sản phẩm chất lượng và sáng kiến có giá trị với nền tảng Khoa học về Axit amin (AminoScience)”.
Bước ngoặt những năm 1990
Vào những năm 1990, ngành bán dẫn đối mặt với yêu cầu thu nhỏ linh kiện nhưng vẫn đảm bảo khả năng xử lý dữ liệu mạnh mẽ. Các kỹ sư Ajinomoto phát hiện vật liệu từ công nghệ lên men axit amin có đặc tính cách điện, cách nhiệt và độ ổn định cao, phù hợp chế tạo lớp nền chip bán dẫn. Từ đó, ABF ra đời.
ABF là màng phim đặc biệt dùng trong chất nền chip cao cấp, đóng vai trò kết nối và truyền tải hàng ngàn tín hiệu điện giữa bộ xử lý và thiết bị. Nếu chip là bộ não AI, ABF là nền móng giúp bộ não hoạt động hiệu quả.
“Xương sống” của siêu chip AI
Từ khi Intel áp dụng ABF cuối thập niên 1990, vật liệu này trở thành tiêu chuẩn ngành. Hiện Ajinomoto nắm hơn 95% thị phần ABF toàn cầu – tỷ lệ hiếm thấy trong công nghệ cao. Sự thống trị này nhờ bí quyết xử lý phân tử axit amin, dây chuyền sản xuất chuyên biệt và tiêu chuẩn kỹ thuật được các hãng chip hàng đầu công nhận, tạo rào cản gia nhập lớn cho đối thủ.
Bùng nổ AI làm nhu cầu chip hiệu năng cao tăng mạnh, kéo theo nhu cầu ABF. Dù mảng vật liệu chức năng chỉ chiếm tỷ trọng doanh thu không quá lớn, nhưng đóng góp tỷ lệ lợi nhuận rất cao, thể hiện giá trị vượt trội từ nghiên cứu khoa học dài hạn.
Bài học từ tư duy đổi mới sáng tạo
Câu chuyện Ajinomoto mang bài học cho doanh nghiệp: thay vì tìm kiếm cơ hội ở lĩnh vực hoàn toàn mới, họ khai thác sâu thế mạnh cốt lõi tích lũy hàng chục năm. Từ khám phá vị umami đầu thế kỷ XX đến ứng dụng AminoScience trong dinh dưỡng, y học và vật liệu bán dẫn thế kỷ XXI, Ajinomoto cho thấy đổi mới sáng tạo có thể bắt đầu từ năng lực cốt lõi.
Theo N.Ái, bài báo gốc trên nld.com.vn nhấn mạnh: “Ajinomoto là một ví dụ điển hình. Hơn 100 năm sau khi tạo ra bột ngọt đầu tiên trên thế giới, tập đoàn Nhật Bản này đang chứng minh rằng một doanh nghiệp thực phẩm cũng có thể trở thành mắt xích chiến lược của ngành công nghệ cao, nếu đủ kiên trì theo đuổi nghiên cứu khoa học và không ngừng tìm kiếm giá trị mới từ những năng lực cốt lõi của mình.”
