Ngày 29/6, Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp tổ chức lễ khai trương Sàn Giao dịch carbon trong nước, sau khi hoàn tất các điều kiện chuẩn bị về khung pháp lý, hạ tầng công nghệ và đào tạo. Sự kiện này nằm trong lộ trình đưa mức phát thải ròng khí nhà kính về 0 vào năm 2050 theo cam kết của Chính phủ tại COP26, triển khai Đề án Thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam (Quyết định số 232/QĐ-TTg) và Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về Sàn Giao dịch carbon trong nước.
Hạ tầng và khung pháp lý hoàn tất
Dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý, quy định quản lý, vận hành thị trường và hệ thống đăng ký, giao dịch, thanh toán. Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và VSDC đã hoàn thiện hệ thống giao dịch và thanh toán, vận hành thử nghiệm thông suốt, ổn định. Công tác tuyên truyền, đào tạo cho các tổ chức được phép giao dịch cũng đã được thực hiện trước khi khai trương.
Kỳ vọng thúc đẩy kinh tế xanh
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương khẳng định: “Việc Sàn Giao dịch carbon chính thức đi vào hoạt động hôm nay không chỉ là dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế xanh của Việt Nam mà còn khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một thị trường vận hành minh bạch, hiệu quả, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các yêu cầu mới của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.”
Sàn giao dịch carbon tạo lập cơ chế giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon công khai, minh bạch, góp phần hình thành cơ chế xác định giá carbon theo nguyên tắc thị trường. Điều này tạo động lực kinh tế để doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và tăng sức cạnh tranh. Đối với thị trường tài chính, đây là cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững, tiệm cận thông lệ quốc tế.
Miễn phí giao dịch thí điểm đến 2028
Chủ tịch SSC Vũ Thị Chân Phương cho biết, để tạo điều kiện cho doanh nghiệp, Chính phủ miễn toàn bộ phí dịch vụ giao dịch trong giai đoạn triển khai thí điểm đến hết năm 2028. Bà đề nghị các đơn vị trong ngành chứng khoán phối hợp chặt chẽ với các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm.
Năm nhiệm vụ trọng tâm
- Vận hành hệ thống: Tổ chức vận hành hệ thống giao dịch, đăng ký, lưu ký và thanh toán an toàn, ổn định, thông suốt; bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.
- Hoàn thiện quy trình: Tiếp tục hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tạo thuận lợi tối đa cho các công ty chứng khoán thành viên, doanh nghiệp thuộc danh mục phân bổ hạn ngạch và tổ chức tham gia giao dịch tín chỉ carbon.
- Giám sát chặt chẽ: Tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là thao túng, gian lận hoặc lợi dụng thị trường, bảo đảm môi trường giao dịch công bằng, minh bạch.
- Tuyên truyền, nâng cao nhận thức: Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật, cung cấp thông tin chính thống, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và thành viên thị trường, ngăn chặn thông tin sai lệch.
- Nghiên cứu quốc tế: Tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, nâng cao năng lực của các định chế trung gian, công ty chứng khoán thành viên và đơn vị cung ứng dịch vụ; rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập.
Cam kết từ VNX
Thay mặt VNX, Chủ tịch Hội đồng thành viên Lương Hải Sinh cam kết quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các nhiệm vụ được giao. Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi tập trung tổ chức vận hành hệ thống giao dịch, đăng ký, lưu ký và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon an toàn, ổn định, thông suốt và bảo mật; bảo đảm mọi hoạt động của thị trường được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định của pháp luật, góp phần đưa Sàn Giao dịch carbon trong nước ngày càng phát triển, đáp ứng yêu cầu tiến trình phát triển kinh tế xanh và phát triển bền vững của đất nước.”
