Chỉ với một chiếc drone bay qua vùng trời Australia, Alexander Forrest – phi công điều khiển thiết bị bay của Tổ chức Cứu hộ và Nghiên cứu Cá voi, Cá heo Australia (ORRCA) – đã ghi lại được khoảnh khắc một con cá voi lưng gù sinh con ngay giữa đại dương. Đây được giới chuyên môn đánh giá là thước phim đầu tiên trên thế giới ghi nhận quá trình sinh nở của loài cá voi này từ trên không, mở ra góc nhìn khoa học mới về một trong những sự kiện hiếm gặp nhất trong tự nhiên.
Sự việc xảy ra vào ngày 28/7 khi Forrest đang theo dõi một đàn cá voi lưng gù di cư ngoài khơi bờ biển Australia. Anh sớm để ý đến một con cá voi cái trưởng thành bơi với tốc độ chậm bất thường. “Tôi nghĩ nó chỉ đang nghỉ ngơi vì chưa bao giờ thấy một con cá voi bơi chậm và đều như vậy”, anh chia sẻ trong thông cáo của ORRCA. Lúc đó, mọi dấu hiệu vẫn cho thấy đây là một con cá voi khỏe mạnh bình thường, chỉ có nhịp bơi là khác lạ.
Nhưng chỉ ít giây sau, tình huống hoàn toàn thay đổi. Con cá voi bất ngờ nổi hẳn lên mặt nước, khiến người phi công phải lập tức bật chế độ ghi hình. Theo Forrest, anh luôn giữ thói quen quan sát kỹ từng lần cá voi ngoi lên vì mỗi nhịp bơi, mỗi cử động đều có thể hé lộ một hành vi đặc biệt. Chính sự chuẩn bị tâm lý ấy đã giúp anh không bỏ lỡ khoảnh khắc quan trọng.
Khoảnh khắc sinh nở giữa lòng đại dương
“Tôi tưởng nó chuẩn bị hít thở, nhưng thực tế là nó đang sinh con”, nam phi công kể lại. Ngay sau đó, một vệt máu xuất hiện dưới phần thân cá voi mẹ, rồi từ từ một chú cá voi con nổi lên mặt nước và thực hiện hơi thở đầu tiên của cuộc đời. Toàn bộ diễn biến chỉ trong vài phút ngắn ngủi, nhưng lại chứa đựng nhiều chi tiết quan trọng đối với các nhà nghiên cứu.
“Lúc ấy tôi nhận ra mình đang chứng kiến một điều vô cùng hiếm có. Từ khoảnh khắc đó, tôi không còn là người quay phim nữa, mà chỉ đơn giản là một người may mắn được chứng kiến”, Forrest nói trong thông cáo.
Đáng chú ý, sau khi sinh con, cá voi mẹ đứng yên trong vài giây trước khi bản năng thôi thúc nó quay trở lại với con non. Nhà nghiên cứu cho biết việc theo dõi hai mẹ con cá voi gặp lại nhau lần đầu tiên là một trong những trải nghiệm về động vật hoang dã đáng kinh ngạc nhất anh từng có. Anh cũng không giấu được sự xúc động khi chứng kiến hành vi chăm sóc con non ngay sau đó của cá voi mẹ.
Chỉ 3 lần được ghi nhận trong lịch sử khoa học
Theo Annie Post, Trưởng bộ phận nghiên cứu của ORRCA, trước đoạn video mới, giới khoa học thế giới mới chỉ công bố ba lần ghi nhận việc cá voi lưng gù sinh con ngoài tự nhiên. Việc Forrest vô tình ghi lại được cảnh sinh nở bằng drone nhiều khả năng là lần đầu tiên quá trình này được ghi hình từ trên không. Con số này cho thấy sự hiếm hoi của tư liệu mà anh vừa thu thập được.
“Đây là tư liệu đặc biệt quan trọng, góp phần giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quá trình sinh sản cũng như hành vi chăm sóc con của cá voi lưng gù”, bà Post nhấn mạnh.
Sau khoảnh khắc sinh nở, nhóm nghiên cứu của ORRCA đã tiếp tục theo dõi cặp mẹ con trong nhiều giờ. Họ ghi nhận những hành vi chăm sóc con đầu tiên của cá voi mẹ, cũng như các tương tác ngắn giữa hai mẹ con với những cá thể khác trong đàn. Những dữ liệu này có thể giúp giới nghiên cứu tìm hiểu thêm về cách cá voi lưng gù bảo vệ và nuôi dưỡng con cái trong môi trường tự nhiên.
Mùa di cư của 50.000 cá thể cá voi lưng gù
Khoảnh khắc hiếm hoi được ghi nhận đúng vào mùa di cư thường niên của cá voi lưng gù tại Australia, khi khoảng 50.000 cá thể bơi dọc bờ biển phía đông đất nước. Theo Bộ Biến đổi Khí hậu, Năng lượng, Môi trường và Nước Australia, cá voi lưng gù rời vùng biển Nam Cực – nơi chúng kiếm ăn từ tháng 12 đến tháng 2 – để di chuyển về các vùng biển cận nhiệt đới ấm hơn, phục vụ quá trình giao phối và sinh con.
Giới chuyên gia nhận định, hiện tượng cá voi sinh con trong hành trình di cư đôi khi vẫn được ghi nhận, nhưng việc quan sát và ghi lại gần như trọn vẹn toàn bộ quá trình sinh nở là điều cực kỳ hiếm gặp. Bởi vậy, đoạn video của Forrest không chỉ là một kỷ niệm khó quên của riêng anh, mà còn trở thành tài liệu khoa học giá trị cho nhiều nghiên cứu trong tương lai.
“Được chứng kiến khoảnh khắc đặc biệt này đã là một vinh dự lớn. Điều khiến tôi hạnh phúc hơn là những hình ảnh này có thể đóng góp cho nghiên cứu về động vật có vú biển trong nhiều năm tới”, Forrest chia sẻ.
