Ngày 15/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định số 165/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh, quy định chi tiết về khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí và quản lý dữ liệu sức khỏe người dân. Theo Tiến sĩ Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Luật Phòng bệnh hoàn thiện hành lang pháp lý cho công tác phòng bệnh, cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, nhấn mạnh khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí và đẩy mạnh chuyển đổi số y tế, tạo lập Sổ sức khỏe thống nhất toàn quốc.
Đối tượng được khám miễn phí và trách nhiệm của địa phương
Nghị định quy định các nhóm đối tượng được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm gồm: người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sinh sống ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn và một số nhóm khác. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức khám cho các đối tượng này. Căn cứ điều kiện kinh tế-xã hội và ngân sách, địa phương có thể mở rộng phạm vi, nội dung khám.
Việc khám được thực hiện tại các cơ sở khám chữa bệnh đủ điều kiện. Kết quả khám được tổng hợp, đánh giá, lập sổ sức khỏe điện tử và tích hợp trên ứng dụng VNeID.
Khó khăn trong triển khai: Tỷ lệ người dân tham gia thấp
Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã có văn bản hướng dẫn chuyên môn, nhưng qua tổng hợp bước đầu, nhiều địa phương gặp khó khăn về tổ chức khám, bố trí nhân lực, kinh phí, cơ sở vật chất, thu thập và liên thông dữ liệu, tạo lập Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, cũng như cơ chế phối hợp giữa ngành y tế và các cơ quan liên quan.
Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh Tăng Chí Thượng nhấn mạnh: "Khó khăn lớn nhất hiện nay không phải năng lực tổ chức khám mà là tỷ lệ người dân tham gia còn thấp." Ông đề xuất tăng cường đội khám lưu động, mở rộng hoạt động bệnh viện, đưa dịch vụ y tế đến gần dân. Đồng thời, các địa phương cần rà soát, lập danh sách đối tượng đến từng hộ dân, khu phố, không bỏ sót; tăng cường năng lực y tế cơ sở, kết nối dữ liệu khám với hồ sơ sức khỏe điện tử, xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe đầy đủ.
Giải pháp khắc phục và lộ trình ưu tiên
Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà đề nghị các địa phương triển khai khám theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên phù hợp, gắn kết với khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, y tế trường học, khám bệnh nghề nghiệp và tạo lập sổ sức khỏe điện tử. Về tài chính, địa phương có ngân sách chủ động bố trí kinh phí; địa phương khó khăn tổng hợp nhu cầu báo cáo Bộ Tài chính, đồng thời huy động nguồn lực xã hội và hợp pháp khác.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hướng dẫn chuyên môn, nghiên cứu mở rộng quyền lợi và phương thức chi trả. Bộ cũng đang khẩn trương hoàn thiện hướng dẫn thu thập, cập nhật, kết nối liên thông dữ liệu khám sức khỏe và tạo lập sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin.
Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện cho biết, Sở đã đề nghị UBND các xã, phường rà soát, báo cáo số liệu để xây dựng kế hoạch khám năm 2026 khoa học, tránh chồng chéo. Các nhóm đối tượng được rà soát gồm: người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo và cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính; trẻ em mầm non, học sinh phổ thông; người lao động và các đối tượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý trên địa bàn.
