Điện Biên cấp phép thử nghiệm 6.000 chuyến bay UAV
UBND tỉnh Điện Biên vừa ban hành Quyết định số 1291/QĐ-UBND cho phép thử nghiệm có kiểm soát các sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp bằng phương tiện bay không người lái (UAV) trên địa bàn tỉnh. Đây là một trong những bước đi đầu tiên nhằm đưa UAV vào hoạt động dân sinh, sản xuất và quản lý tại địa phương miền núi. Thông qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, Điện Biên kỳ vọng thu thập dữ liệu thực tiễn để đánh giá hiệu quả, rủi ro và khả năng nhân rộng mô hình kinh tế không gian tầm thấp tại Việt Nam.
Thời gian và đơn vị tham gia
Chương trình thử nghiệm được triển khai từ khi văn bản có hiệu lực đến hết ngày 31/5/2027. Sở Khoa học và Công nghệ Điện Biên là đơn vị chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan tổ chức hướng dẫn, kiểm tra quá trình thực hiện. Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) giữ vai trò chủ trì tổ chức triển khai và vận hành thử nghiệm. Tập đoàn FPT cùng các đơn vị sản xuất UAV tham gia phụ trách kỹ thuật, cung cấp thiết bị, giải pháp công nghệ và hệ thống phần mềm điều khiển bay. Ngoài ra, chương trình còn có sự tham gia của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ vận hành, sửa chữa, bảo dưỡng UAV; các tổ chức, hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân trên địa bàn tỉnh.
Mục tiêu và chỉ tiêu an toàn
Trong giai đoạn thử nghiệm, Điện Biên đặt mục tiêu triển khai khoảng 6.000 chuyến bay UAV, phấn đấu tỷ lệ chuyến bay an toàn đạt trên 99%. Tỉnh cũng sẽ từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý hoạt động bay, giám sát chuyến bay, xây dựng bản đồ số và mô hình địa hình số trong phạm vi thử nghiệm.
Bốn lĩnh vực thử nghiệm chính
Các hoạt động thử nghiệm tập trung vào 4 lĩnh vực: nông nghiệp, logistics, y tế và đo đạc bản đồ số. Trong nông nghiệp, UAV hỗ trợ gieo hạt, phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, giám sát sinh trưởng cây trồng và phát hiện sâu bệnh. Địa điểm thử nghiệm gồm vùng trồng chè tại xã Sính Phình, vùng cà phê ở Mường Ảng, vùng mắc ca tại Tuần Giáo và khu vực canh tác lúa ở Thanh Nưa. Đây là những vùng sản xuất có địa hình miền núi khó khăn, việc đưa UAV vào giúp giảm sức lao động trực tiếp, tăng khả năng giám sát đồng ruộng.
Ở lĩnh vực logistics, UAV thử nghiệm vận chuyển nông sản, vật tư nông nghiệp, hàng hóa thiết yếu. Với địa hình chia cắt, mô hình này cung cấp dữ liệu về khả năng vận chuyển bằng đường bay tầm thấp tại vùng núi. Đáng chú ý, trong y tế, tỉnh dự kiến thiết lập mạng lưới vận chuyển khẩn cấp bằng UAV kết nối Trung tâm Y tế Mường Ảng với các trạm y tế xã Nà Tấu và các điểm trạm y tế Mường Đăng, Ngối Cáy, Ảng Tở. Các chuyến bay thử nghiệm phục vụ vận chuyển thuốc, vật tư y tế và mẫu bệnh phẩm, góp phần rút ngắn thời gian tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân vùng xa.
Trong đo đạc bản đồ số, UAV được sử dụng để khảo sát địa hình, xây dựng bản đồ số và mô hình địa hình số, phục vụ quản lý, quy hoạch, giám sát sản xuất và phòng chống thiên tai.
Yêu cầu về an toàn và quản lý
UBND tỉnh Điện Biên yêu cầu mọi hoạt động bay phải được đăng ký, thẩm định và chấp thuận theo quy định. Các chuyến bay phải bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, quản lý vùng trời, an toàn bay, quản lý tần số vô tuyến điện, an toàn thông tin và trật tự an toàn xã hội. Trong giai đoạn đầu, việc cấp phép bay được đề xuất thực hiện theo từng tháng để theo dõi sát quá trình vận hành, kịp thời đánh giá, rút kinh nghiệm trước khi mở rộng.
Ý nghĩa và triển vọng
Việc Điện Biên thí điểm phát triển kinh tế tầm thấp bằng UAV là mô hình đáng chú ý trong bối cảnh nhiều địa phương bắt đầu quan tâm đến không gian bay tầm thấp cho các hoạt động dân sinh. Đây là lĩnh vực mới, đòi hỏi cách tiếp cận thận trọng về an toàn bay, quản lý dữ liệu, bảo mật thông tin và phối hợp vận hành. Kết quả thử nghiệm tại Điện Biên sẽ là cơ sở quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng tổ chức vận hành, quản lý rủi ro và đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách cho phát triển kinh tế không gian tầm thấp tại Việt Nam.
