Chỉ trong sáu tháng cuối năm, Hà Nội phải đạt mức tăng trưởng GRDP lên tới 13,44% nếu muốn hiện thực hóa mục tiêu cả năm ở mức hai con số. Con số này được ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, nêu tại Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026. Theo ông, GRDP sáu tháng đầu năm mới tăng 8,22% – mức cao nhất trong nhiều năm nhưng vẫn chưa đủ để về đích, buộc thành phố phải tìm kiếm những động lực tăng trưởng đột phá thay cho các phương thức truyền thống.
Điểm tựa được kỳ vọng nhất là lực lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn. Thành phố đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp 22% vào GRDP trong khi hiện nay mới dừng ở 16,7%. Khoảng cách 5,3 điểm phần trăm này chính là dư địa để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thể hiện vai trò, đặc biệt thông qua ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và mở rộng thương mại điện tử.
Doanh nghiệp cần bốn điểm cốt lõi để hấp thụ chính sách
Theo ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME), mục tiêu tăng trưởng hai con số chỉ khả thi nếu doanh nghiệp giải quyết đồng bộ bốn vấn đề: tiếp cận đúng chính sách, ứng dụng đúng công nghệ, kết nối đúng nguồn lực và mở rộng thị trường. Doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy thụ hưởng chính sách sang năng lực chủ động tiếp cận và hấp thụ chính sách, bởi một chính sách chỉ thực sự phát huy tác dụng khi được hiểu đúng, chuyển hóa thành năng lực sản xuất, kinh doanh cụ thể.
Diễn đàn vì vậy dành phần lớn thời gian cung cấp thông tin, giải đáp vướng mắc và kết nối doanh nghiệp với cơ quan quản lý cũng như đơn vị hỗ trợ. Về công nghệ, các SME cần giải pháp phù hợp chi phí, dễ triển khai, đo lường được hiệu quả và bảo đảm an toàn dữ liệu. Từ phần mềm quản trị, thanh toán số, thương mại điện tử đến AI và tự động hóa, mọi ứng dụng đều phải trả lời câu hỏi doanh nghiệp tiết kiệm được gì, tăng doanh thu ra sao và nâng cao năng lực cạnh tranh như thế nào.
Nguồn lực cho tăng trưởng không chỉ là vốn tín dụng mà còn gồm công nghệ, dữ liệu, nhân lực, mạng lưới đối tác, tập đoàn dẫn dắt, quỹ đầu tư, chuyên gia, viện trường và hệ thống phân phối. Thị trường được xác định là đích đến cuối cùng: sản phẩm tốt nhưng không tiếp cận được khách hàng thì chưa tạo ra tăng trưởng, công nghệ hiện đại nhưng không gắn với đơn hàng và dòng tiền thì chưa mang lại hiệu quả. Do đó, cần nâng cao kết nối thương mại điện tử, logistics, xuất khẩu và nhu cầu đặt hàng của các tập đoàn lớn.
AI không tự động tạo ra năng suất
Bà Ngô Minh Anh, Giám đốc MCG Management Consulting, chỉ ra thực trạng nhiều doanh nghiệp vẫn dừng lại ở việc dùng các công cụ AI phổ biến mà quên rằng AI không tự động tạo ra năng suất. Năng suất chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp đồng thời chuẩn hóa dữ liệu, tái thiết kế quy trình, nâng cao năng lực nhân sự và xác định rõ trách nhiệm trong từng ứng dụng. Bà nhấn mạnh: “AI không đơn giản thay thế con người mà đang tái định vị cách tổ chức công việc. Tương lai sẽ thuộc về những doanh nghiệp biết tổ chức hiệu quả sự phối hợp giữa con người và AI”.
Quan điểm này được đưa ra trong bối cảnh các tham luận tại diễn đàn không còn coi AI là câu chuyện tương lai mà là yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giải quyết được các bài toán cụ thể của doanh nghiệp, thay vì chạy theo phong trào hay khẩu hiệu.
Hà Nội hoàn thiện chính sách và hạ tầng số
Ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, cho biết thành phố đã từng bước hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển kinh tế số và thương mại điện tử. Các mục tiêu của Trung ương, Luật Thủ đô và các nghị quyết về chuyển đổi số đã được tích hợp vào kế hoạch phát triển của thành phố, tạo hành lang pháp lý đồng bộ. Hà Nội hiện triển khai nhiều chương trình như Gian hàng số của Thủ đô trên sàn thương mại điện tử, Chiến dịch chuyển đổi số 100 ngày, thí điểm mô hình tiêu dùng số và liên thông dữ liệu logistics phục vụ xuất khẩu.
Về hạ tầng khoa học công nghệ, PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, thông tin thành phố đã xây dựng hệ thống chính sách toàn diện hỗ trợ doanh nghiệp từ nghiên cứu, phát triển công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ đến thương mại hóa sản phẩm và thử nghiệm công nghệ mới theo cơ chế sandbox. Các nghị quyết của HĐND thành phố còn hỗ trợ đầu tư nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, phát triển phòng thí nghiệm, quỹ khoa học công nghệ và cơ chế tài chính linh hoạt.
Những chính sách này được kỳ vọng trở thành “bệ đỡ” để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào AI, chuyển đổi số và các mô hình kinh doanh mới, từ đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của Thủ đô trong năm 2026.
