Phụ Nữ Vùng Cao Lai Châu Làm Chủ Công Nghệ, Đưa Nông Sản Vươn Ra Thế Giới
Trước đây, Lai Châu từng bị coi là một tỉnh miền núi xa xôi, gần như bị cô lập với các thị trường tiêu thụ nông sản lớn do khoảng cách địa lý hiểm trở. Tuy nhiên, giờ đây, bức tranh đã hoàn toàn thay đổi. Những người phụ nữ vùng cao không còn e ngại trước công nghệ; họ đã biết cách mở điện thoại, tự quay video và giới thiệu sản phẩm nông sản của mình trên các nền tảng số. Từ chợ phiên truyền thống, họ bước vào không gian thương mại điện tử sôi động, nơi khách hàng có thể đến từ Hà Nội, Đà Nẵng, hay thậm chí là Nhật Bản, chỉ với một cú click chuột.
Hành Trình Chinh Phục Khoảng Cách Bằng Công Nghệ
Nếu bắt đầu từ trung tâm Hà Nội, bạn sẽ mất khoảng tám giờ để tới trung tâm tỉnh lỵ Lai Châu, qua quãng đường dài hơn 400 km ngoằn ngoèo qua đèo dốc. Khoảng cách này từng là rào cản lớn, nhưng giờ đây đã được thu hẹp nhờ công nghệ. Từ những đồi chè xanh ngút ở Tam Đường đến những vườn mắc-ca ở Tân Uyên, dòng người, dòng hàng và dòng dữ liệu đang lưu chuyển mỗi ngày, tạo nên một nhịp sống mới lan tỏa đến từng bản làng. Ở đây, công nghệ không chỉ là công cụ mà còn là cơ hội để người dân đổi đời, thoát khỏi tư duy sản xuất nhỏ lẻ.
Dự án “Hành trình nông sản” ra đời từ chính khát vọng chinh phục mọi khoảng cách. Đây là sáng kiến chuyển đổi số nông nghiệp do Viettel Post khởi xướng từ tháng 8/2025, hướng tới xây dựng mô hình kinh tế nông nghiệp hiện đại. Mục tiêu là giúp nông sản vùng cao như chè, mắc-ca, chuối, gạo Séng Cù, mật ong tiếp cận thị trường rộng lớn hơn thông qua con đường số hóa. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu, ông Tống Thanh Hải, chia sẻ: “Chuyển đổi số trong nông nghiệp là hướng đi quan trọng. Chúng tôi phối hợp với Viettel Post và các nền tảng số khác để giúp nông sản, sản phẩm OCOP đến trực tiếp với người tiêu dùng trong và ngoài nước.”
Kết Quả Ấn Tượng Và Những Câu Chuyện Cảm Động
Chỉ sau chưa đầy ba tháng triển khai, kết quả đã vượt ngoài mong đợi. Hashtag #HanhTrinhNongSan đạt gần 30 triệu lượt xem trên TikTok, trở thành một trong những chiến dịch cộng đồng nổi bật nhất năm 2025. Riêng phiên livestream ngày 4/11/2025, sau hơn bốn giờ phát sóng, đã có hơn 2.500 đơn hàng được chốt, với tổng lượt tiếp cận vượt 10 triệu, góp phần tiêu thụ 350 tấn nông sản cho người dân Lai Châu.
Đằng sau những con số ấn tượng là những câu chuyện rất thật và đầy cảm hứng. Chị Vũ Bích Hồng, còn được biết đến với tên Tiktoker Cô Ba Hồng, đã chuyển tới Lai Châu định cư trong gần hai năm qua với mục tiêu đưa nông sản của tỉnh miền núi phía Bắc này tới phần còn lại của đất nước và cả ra nước ngoài. Không chỉ tự vận động, chị Hồng còn hỗ trợ trực tiếp các bà con livestream bán hàng. Từ những hoài nghi ban đầu, người dân dần tin vào sức mạnh của công nghệ khi những đơn hàng đầu tiên từ Hà Nội, Quảng Ninh, Đà Nẵng bắt đầu “nổ”.
Hiện tại, khoảng 20 phụ nữ dân tộc tại Lai Châu đã biết livestream bán hàng. Nhiều người trong số họ đã đạt được thu nhập ổn định, với mức từ 8-10 triệu đồng mỗi tháng. Thậm chí, có hộ gia đình đã bán được 300 tấn khoai sâm chỉ trong hai tháng. Phó Chủ tịch tỉnh Lai Châu Tống Thanh Hải nhấn mạnh: “Nhờ nền tảng số, người dân Lai Châu không chỉ bán được nông sản mà còn xây dựng được thương hiệu riêng, tiếp cận thị trường rộng hơn. Đây là bước đi cụ thể để đưa người dân vùng cao trở thành công dân số.”
Hạ Tầng Số - Mạch Máu Mới Của Vùng Cao
Đằng sau những phiên livestream sôi động là một câu chuyện thầm lặng nhưng không kém phần quan trọng: hạ tầng số. Để có thể phát sóng trực tiếp từ những bản làng xa xôi, điều đầu tiên cần có là tín hiệu mạng ổn định. Đây chính là hành trình mà Viettel cùng chính quyền Lai Châu đã kiên trì xây dựng trong suốt nhiều năm qua.
Ông Tống Thanh Hải cho biết: “Trong lĩnh vực chuyển đổi số, tỉnh và Viettel đã ký biên bản ghi nhớ, phối hợp triển khai mạnh mẽ hạ tầng số. Việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng 5G hiện đại, hạ tầng Internet tốc độ cao đến từng xã, phường đã mang lại lợi ích thiết thực cho cả chính quyền và người dân.” Đến nay, 100% trung tâm xã và hơn 98% thôn, bản của Lai Châu đã có sóng di động và Internet. Hàng trăm trạm phát sóng và hàng nghìn km cáp quang đã được kéo đến tận vùng biên giới và những khu vực đặc biệt khó khăn.
Hạ tầng số đã trở thành “mạch máu” mới của Lai Châu, nơi mọi kết nối - từ dữ liệu, thông tin đến dòng hàng hóa - đều được vận hành trên nền tảng công nghệ. Câu chuyện ở Lai Châu là minh chứng rõ ràng cho sức mạnh của mô hình hợp tác ba bên: chính quyền - doanh nghiệp - người dân. Khi công nghệ được mang đến tận bản, khi người dân được hướng dẫn cách làm kinh tế số, và khi hạ tầng logistics - truyền thông - viễn thông được đồng bộ, giá trị nông sản không chỉ tăng lên mà niềm tin vào sự đổi thay cũng lớn dần.
Tầm Nhìn Mở Rộng Và Tác Động Quốc Gia
Viettel Post đang mở rộng mô hình “Hành trình nông sản” ra 34 tỉnh, tạo thành một mạng lưới kết nối số toàn quốc cho nông sản Việt. Cách làm này gợi nhớ đến triết lý mà Amazon khởi xướng từ thập niên 1990 - trao quyền cho những người nhỏ bé nhất bằng công nghệ, giúp họ tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Nếu Amazon biến thương mại điện tử thành “hạ tầng cho người bán toàn cầu”, thì Viettel và nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đang kiến tạo một “hạ tầng số vì cộng đồng”, nơi mỗi hộ nông dân đều có thể chạm tới cơ hội không khoảng cách.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, năm 2025, hạ tầng số của Việt Nam có bước nhảy vọt về năng lực, công nghệ và chất lượng. Phủ sóng 5G đạt 91,2% dân số, tốc độ Internet di động thuộc top 20 thế giới, tăng 50 bậc so với cuối năm 2020. Việc khai thác tuyến cáp quang trên đất liền dài 3.900 km, kết nối với 5 quốc gia ASEAN, cũng góp phần thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ.
Ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam, đánh giá: “5G không chỉ kết nối thiết bị mà còn kết nối các ước mơ của những người nông dân. Khi 5G được triển khai trên khắp cả nước, chúng tôi tin rằng nông sản Việt Nam sẽ có thể vươn xa.” Tương tự, Giám đốc Shopee Việt Nam Trần Tuấn Anh nhận xét rằng việc triển khai 5G đã tạo ra bước đột phá cho thương mại điện tử, đặc biệt là ở vùng nông thôn, với giá cước thuộc diện rẻ nhất thế giới.
Kinh tế số ngày càng khẳng định là một động lực tăng trưởng mới, với tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử đạt 25%/năm. Quy mô thương mại điện tử năm 2025 ước đạt khoảng 36 tỷ USD, gấp ba lần so với năm 2020. Từ Lai Châu, câu chuyện về sự chuyển mình nhờ công nghệ đang truyền cảm hứng cho nhiều vùng miền khác trên cả nước, mở ra một tương lai tươi sáng cho nông nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên số.
