Thiệt hại lừa đảo trực tuyến tại Nhật tăng vọt lên 324 tỉ yen, AI làm tăng tính tinh vi
Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản (NPA) vừa công bố một báo cáo đáng báo động, cho thấy tổng thiệt hại từ các vụ lừa đảo trực tuyến, bao gồm lừa đảo đặc biệt, lừa đảo tình cảm và lừa đảo đầu tư qua mạng xã hội, đã tăng vọt lên mức kỷ lục 324,1 tỉ yen (tương đương khoảng 2,1 tỉ USD) trong năm 2025. Con số này tăng mạnh so với mức 199,1 tỉ yen của năm trước đó, phản ánh một xu hướng xấu đi nhanh chóng mà chưa có dấu hiệu suy giảm.
Số vụ lừa đảo đạt mức cao nhất từ trước đến nay
Số vụ việc được ghi nhận cũng đạt mức cao nhất từ trước đến nay với 42.900 vụ, cho thấy tình hình đang trở nên nghiêm trọng hơn. Các vụ lừa đảo này không chỉ gây thiệt hại tài chính lớn mà còn ảnh hưởng đến một phạm vi rộng lớn các nạn nhân, từ thiếu niên đến những người ngoài 80 tuổi, đặc biệt trong các vụ lừa đảo đặc biệt.
Lừa đảo đặc biệt: Chiêu trò giả danh cảnh sát gia tăng mạnh
Riêng thiệt hại từ các vụ lừa đảo đặc biệt đã tăng 69,54 tỉ yen, lên tổng cộng 141,42 tỉ yen. Loại hình này thường liên quan đến các nhóm tội phạm ẩn danh và hoạt động linh hoạt gọi là "tokuryū", nơi kẻ lừa đảo gọi điện cho nạn nhân và giả danh là thành viên gia đình hoặc nhân viên chính phủ để lừa họ gửi tiền dựa trên một câu chuyện bịa đặt. Đáng chú ý, sự gia tăng mạnh mẽ này chủ yếu do các vụ lừa đảo giả danh cảnh sát.
Trong những chiêu trò này, nạn nhân thường bị gọi qua các cuộc gọi điện thoại quốc tế và sau đó được hướng dẫn tham gia các cuộc trò chuyện video trên ứng dụng liên lạc "Line", nơi những kẻ lừa đảo thông báo tài khoản ngân hàng của nạn nhân đã bị sử dụng cho mục đích phạm tội và yêu cầu chuyển giao tài sản để chứng minh sự vô tội. Loại hình lừa đảo này thường khiến các nạn nhân bị mất toàn bộ số tiền tiết kiệm với mức thiệt hại trung bình mỗi vụ lên tới 9,1 triệu yen.
Lừa đảo đầu tư và tình cảm cũng tăng mạnh
Trong khi đó, thiệt hại từ các vụ lừa đảo đầu tư trên mạng xã hội cũng tăng tới 40%, lên 127,4 tỉ yen. Tội phạm thường giả mạo người nổi tiếng và các tổ chức công để chiếm đoạt tiền của các nạn nhân, sử dụng các quảng cáo trên kênh YouTube và nhắn tin trực tiếp trên mạng xã hội Instagram.
Với loại hình lừa đảo tình cảm, mức thiệt hại tăng 37,8% lên 55,22 tỉ yen. Phần lớn nạn nhân bị liên lạc qua các ứng dụng hẹn hò và thường trong độ tuổi 40 - 60, chiếm khoảng 75% tổng số tiền thiệt hại. Báo cáo cũng chỉ ra rằng lừa đảo tình cảm trực tuyến có xu hướng gia tăng trước các dịp như Valentine, khi nhiều đối tượng chủ động xây dựng quan hệ từ sớm để chiếm đoạt tiền và dữ liệu cá nhân.
AI tạo sinh khiến lừa đảo tinh vi, khó phát hiện hơn
Theo NPA, xu hướng tội phạm mạng gia tăng là do sự phụ thuộc ngày càng nhiều vào điện thoại thông minh, mạng xã hội và thanh toán không dùng tiền mặt. Điều này khiến tội phạm dễ tiến hành lừa đảo hơn do không cần tiếp xúc trực tiếp. Các giao dịch chuyển tiền trực tuyến qua app ngân hàng và tiền điện tử được thực hiện dễ dàng và nhanh chóng, khiến các nhân viên ngân hàng và nhân viên cửa hàng tiện lợi cũng khó lòng can thiệp kịp thời.
Chưa kể, các thủ đoạn lừa đảo cũng ngày càng tinh vi hơn khi tội phạm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh để tạo ra các video, giọng nói và tin nhắn văn bản giống như thật, vượt qua cả rào cản ngôn ngữ, khiến nhiều người bị mắc lừa. Điều này làm cho việc phát hiện và ngăn chặn tội phạm trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Hành động của cảnh sát và thách thức trong việc bắt giữ đầu sỏ
Cảnh sát cho biết đã bắt giữ 12.178 người trong năm ngoái có liên quan đến việc tài trợ cho các nhóm "tokuryū", tăng 2.073 người so với năm trước đó. Tuy nhiên, phần lớn trong số này là những đối tượng trực tiếp thực hiện hành vi lừa đảo hoặc phạm tội ma túy, trong khi có rất ít nhân vật cầm đầu bị bắt giữ. Điều này cho thấy những thách thức lớn trong việc triệt phá các tổ chức tội phạm có tổ chức đằng sau các vụ lừa đảo này.
Nhìn chung, báo cáo của NPA nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường các biện pháp phòng ngừa và giáo dục cộng đồng về các rủi ro lừa đảo trực tuyến, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ AI và mạng xã hội đang làm thay đổi bản chất của tội phạm mạng.
