Theo Cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương), không gian mạng và thương mại điện tử đang trở thành lĩnh vực phức tạp nhất về hàng giả, với hơn 70% vụ việc vi phạm được phát hiện qua môi trường số.
Tình trạng hàng giả trên không gian mạng ngày càng gia tăng
Ông Nguyễn Đức Lê, Phó Cục trưởng Cục Quản lý thị trường, cho biết: “Hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng mạnh trên không gian mạng, đặc biệt là qua các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và website bán hàng trực tuyến.”
Trong 9 tháng đầu năm 2024, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý hơn 8.000 vụ việc vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, với tổng số tiền phạt hơn 200 tỷ đồng. Trong đó, số vụ việc phát hiện trên không gian mạng chiếm tới 72%.
Khó khăn trong kiểm soát hàng giả trực tuyến
Việc kiểm soát hàng giả trên môi trường số gặp nhiều khó khăn do tính ẩn danh của người bán, khả năng thay đổi địa chỉ, tên miền thường xuyên, cũng như việc sử dụng các kho hàng phân tán, nhỏ lẻ. Nhiều đối tượng còn lợi dụng các nền tảng xuyên biên giới để buôn bán hàng giả, gây khó khăn cho công tác xác minh, xử lý.
Bà Lê Thị Hà, chuyên gia thương mại điện tử, nhận định: “Các sàn thương mại điện tử lớn đã có nhiều biện pháp chống hàng giả, nhưng vẫn còn nhiều kẽ hở. Cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa cơ quan quản lý và các doanh nghiệp nền tảng.”
Giải pháp từ cơ quan chức năng
Để đối phó với tình trạng này, Cục Quản lý thị trường đã triển khai nhiều giải pháp như tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất; phối hợp với các sàn thương mại điện tử để rà soát, gỡ bỏ sản phẩm vi phạm; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người tiêu dùng nâng cao nhận thức.
Ông Nguyễn Đức Lê nhấn mạnh: “Chúng tôi đang xây dựng cơ sở dữ liệu về hàng giả để hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, cũng như ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo trong phát hiện vi phạm. Người dân cần cẩn trọng khi mua hàng online, chỉ nên mua tại các trang web uy tín.”
Người tiêu dùng cần thận trọng
Người tiêu dùng được khuyến cáo nên kiểm tra kỹ thông tin sản phẩm, đánh giá của người mua trước đó, và ưu tiên các sàn thương mại điện tử có chính sách bảo vệ người mua. Nếu phát hiện hàng giả, cần thông báo ngay cho cơ quan chức năng qua đường dây nóng hoặc ứng dụng phản ánh.
Theo thống kê, mỗi năm người tiêu dùng Việt Nam thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng do mua phải hàng giả, hàng nhái, đặc biệt là các mặt hàng mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, quần áo thời trang và đồ điện tử.
