Việt Nam đang dẫn đầu Đông Nam Á về tần suất sử dụng Gemini trong hỗ trợ học thuật, với tỷ lệ câu lệnh dành cho học tập chiếm tới 17%, theo Báo cáo Gemini Đông Nam Á 2026 do Google công bố.
Người Việt đưa AI vào học thuật và kinh doanh
Không còn dừng lại ở các cuộc dạo chơi hay hỏi đáp vô thưởng vô phạt, người Việt đang đưa AI vào sâu trong đời sống học thuật, kỹ thuật và kinh doanh với mức độ thực chất cao nhất khu vực. Con số 17% vượt qua cả những quốc gia có thế mạnh truyền thống về công nghệ và giáo dục trong khu vực.
Hai yếu tố cốt lõi giải thích cho sự dẫn đầu này là cầu nối ngôn ngữ bản địa và sự trỗi dậy của thế hệ STEM AI.
Cầu nối ngôn ngữ xóa nhòa khoảng cách
Theo hệ thống đánh giá SEA-HELM của AI Singapore, Gemini được ghi nhận là mô hình ngôn ngữ lớn có hiệu năng tốt nhất đối với các ngôn ngữ Đông Nam Á, đặc biệt là tiếng Việt. Nhờ đó, Việt Nam sở hữu tỷ lệ áp dụng ngôn ngữ bản địa cao kỷ lục với 89% câu lệnh được thực hiện bằng tiếng Việt, dẫn đầu toàn khu vực về nhu cầu dịch thuật và xử lý ngôn ngữ qua AI.
Minh chứng rõ nét là câu chuyện của những người nông dân trồng trà Shan Tuyết cổ thụ tại vùng núi cao Lào Cai. Trước đây, họ phụ thuộc hoàn toàn vào các đơn vị trung gian xuất khẩu. Với Gemini, họ có thể nhập mô tả sản phẩm bằng tiếng Việt mộc mạc, hệ thống chuyển đổi thành email tiếp thị bằng tiếng Anh thương mại chuyên nghiệp, giúp họ giao dịch trực tiếp với đối tác châu Âu hay Mỹ, tiết kiệm chi phí trung gian và giữ lại giá trị thương hiệu.
Thế hệ STEM AI và làm việc chuyên sâu
Báo cáo của Google chỉ ra người dùng Việt Nam đang sử dụng AI với tư duy của những nhà giải quyết vấn đề kỹ thuật thực thụ. Tỷ lệ câu lệnh dành cho Toán học chiếm 5%, cao nhất khu vực, và tỷ lệ dành cho Lập trình chiếm 4%, đứng thứ hai toàn Đông Nam Á.
Hành vi sử dụng thiết bị cũng khác biệt: có tới 32% tương tác với Gemini tại Việt Nam được thực hiện trên máy tính để bàn và máy tính xách tay, vượt trội so với mức trung bình khu vực. Con số này cho thấy người dùng xem AI là cộng sự làm việc thực thụ, thực hiện các tác vụ nghiên cứu sâu, viết mã nguồn, phân tích dữ liệu.
Ngành giáo dục cũng thay đổi nhanh chóng. Hệ thống ghi nhận hơn 55.000 yêu cầu hỗ trợ mỗi ngày từ các giáo viên Việt Nam để soạn giáo án, tìm tư liệu giảng dạy. Tính năng Canvas của Gemini có hơn 160.000 sinh viên Việt Nam sử dụng đều đặn mỗi tháng để ôn thi và hệ thống hóa kiến thức.
AI là gia sư cá nhân, không phải công cụ gian lận
Đặng Thanh Nga, Nhà sáng tạo nội dung công nghệ giáo dục (Study with Gem) & Đại sứ Sinh viên Google, chia sẻ: “Chúng tôi không dùng AI để chép bài hay tạo ra các bài luận rỗng tuếch nhằm đối phó với thầy cô. Thay vào đó, chúng tôi dùng công cụ này để hệ thống hóa những luồng kiến thức khổng lồ trước mùa thi, tìm ra các góc nhìn phản biện mới cho bài nghiên cứu và luyện tập các kỹ năng phản xạ ngôn ngữ.”
Theo cô, Gemini đóng vai trò như một người gia sư cá nhân thông thái và kiên nhẫn, hướng dẫn học sinh cách tư duy để đi đến đáp án, lấp đầy lỗ hổng kiến thức.
Nhìn tổng thể, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử vươn lên thành trung tâm nhân lực AI chất lượng cao của khu vực, nhờ thế hệ trẻ am hiểu công nghệ, tư duy STEM tốt và ý thức ứng dụng AI thực chất.
