Trung Quốc vừa hoàn thành một siêu công trình điện mặt trời ngoài khơi chưa từng có trên thế giới, với gần 12.000 cọc thép cắm xuống đáy biển, tạo thành gần 3.000 giàn thép rộng hơn 1.200 ha. Đây được cho là nhà máy điện mặt trời ngoài khơi lớn nhất thế giới.
Ý tưởng đột phá trên biển
Các trang trại điện mặt trời thường được xây dựng ở những nơi có giá đất rẻ và nguồn ánh nắng ổn định. Trong thập kỷ qua, Trung Quốc đã đẩy ý tưởng đó đi xa trên đất liền, từ “vạn lý trường thành” pin mặt trời dài 250 dặm băng qua sa mạc Kubuqi, đến mảng điện mặt trời trên cao nguyên Tây Tạng nơi phải chăn thả cừu để ngăn cỏ che khuất tấm pin. Tuy nhiên, dự án mới nhất đã bỏ qua bài toán đất đai, nằm cách bờ biển tỉnh Sơn Đông khoảng 5 dặm, được gắn chặt vào đáy biển bằng gần 3.000 giàn thép, kết hợp nuôi trồng thủy sản bên dưới.
Dự án HG14 quy mô gigawatt
Mang tên HG14, dự án đã hòa lưới điện quốc gia vào cuối năm ngoái. Được xây dựng bởi Công ty Đầu tư Năng lượng Guohua, công ty con của Tập đoàn Đầu tư Năng lượng Trung Quốc (CHN Energy) thuộc sở hữu nhà nước, đây là nhà máy điện quang điện có công suất 1 GW. Công ty tuyên bố đây là trang trại điện mặt trời ngoài khơi quy mô gigawatt đầu tiên trên thế giới và lớn nhất nằm trên biển.
Cọc thép và giàn đỡ kiên cố
Dự án gồm hệ thống cọc cố định, với các cọc thép đóng sâu vào đáy biển, giàn đỡ tấm pin nằm kiên cố trên đỉnh. Phương pháp này khả thi nhờ vùng nước nông, chỉ sâu từ 1-4 mét trên toàn bộ diện tích 1.223 ha. CHN Energy cho biết thiết kế chịu được sóng, thủy triều, gió mạnh và băng giá theo mùa. Có tổng cộng 2.934 giàn đỡ, mỗi giàn kích thước khoảng 60x35 mét, được giữ chặt bởi 11.736 cọc thép. Các đội xây dựng sử dụng hệ thống tự động cân bằng để đóng 4 cọc cùng lúc. 2,37 triệu tấm pin mặt trời đơn tinh thể đã được lắp đặt, với tổng vốn đầu tư ước tính 8,1 tỷ nhân dân tệ (1,16 tỷ USD).
Mô hình tích hợp nuôi cá và quang điện
Điểm đáng chú ý là dự án áp dụng mô hình tích hợp nuôi cá và quang điện: phát điện phía trên giàn đỡ, nuôi trồng thủy sản bên dưới. CHN Energy kỳ vọng riêng mảng nuôi thủy sản mang lại hơn 27 triệu nhân dân tệ mỗi năm (khoảng 3,8 triệu USD), chưa kể nguồn thu từ điện. Các tấm pin tạo bóng râm, giàn thép cung cấp nơi trú ẩn, giúp làn nước bên dưới thân thiện với cá nuôi hơn.
Sản lượng điện và lợi ích môi trường
HG14 dự kiến tạo ra khoảng 1,78 TWh mỗi năm khi chạy hết công suất, đủ đáp ứng nhu cầu cho khoảng 2,67 triệu cư dân và khoảng 60% tổng nhu cầu điện của quận Kenli. Dự án giúp tiết kiệm 503.800 tấn than và giảm 1,34 triệu tấn CO2 phát thải mỗi năm. Một hệ thống pin lưu trữ được đặt cạnh mảng pin để hấp thụ điện vào giữa trưa và đẩy ngược lưới điện trong 2 giờ khi nhu cầu đỉnh.
Bối cảnh năng lượng tái tạo Trung Quốc
Theo Cục Năng lượng Quốc gia Trung Quốc, tính đến cuối năm 2025, tổng công suất điện mặt trời lắp đặt đạt khoảng 1.200 GW, tăng khoảng 35% trong một năm. Tổng công suất điện gió và điện mặt trời kết hợp lần đầu vượt công suất nhiệt điện vào đầu năm 2025. Carbon Brief báo cáo rằng Hội điện lực Trung Quốc dự kiến công suất điện mặt trời đơn lẻ sẽ vượt điện than trong năm 2026.
