Bất chấp những quan ngại về nguy cơ dư thừa công suất, các địa phương trên khắp Trung Quốc đang đổ hàng chục tỷ USD vào xây dựng các trung tâm dữ liệu AI, mở rộng cuộc đua từ các siêu đô thị như Thượng Hải hay Thâm Quyến đến tận các vùng nông thôn và thị trấn nhỏ.
Đầu tư khổng lồ từ đô thị đến nông thôn
Theo báo cáo từ SCMP, trong khi các dự án hạ tầng tính toán tại Mỹ gặp nhiều trở ngại do lo ngại về quá tải lưới điện và ô nhiễm môi trường, thì tại Trung Quốc, giới chức địa phương đang tích cực mở đường cho các trung tâm dữ liệu AI với quy mô đầu tư lớn.
Tại thị trấn ven biển Sa Điền thuộc thành phố Đông Quản, tỉnh Quảng Đông, chính quyền địa phương vừa công bố kế hoạch chi 100 tỷ nhân dân tệ (khoảng 14,7 tỷ USD) để biến một hòn đảo hoang sơ rộng 3.600 ha thành công viên dữ liệu và tính toán vào năm 2030.
Tương tự, huyện Gia Thiện, tỉnh Chiết Giang – một địa phương ít tên tuổi giáp ranh Thượng Hải – đã đưa vào vận hành giai đoạn một của trung tâm dữ liệu AI trị giá 5 tỷ nhân dân tệ (740 triệu USD), với năng lực tính toán 15.000 petaflop/giây. Cơ sở này được thiết kế để huấn luyện các mô hình AI thế hệ mới cũng như phát triển dược phẩm, giúp Gia Thiện nhanh chóng trở thành cụm tính toán trọng điểm khi quy tụ cả Căn cứ Tính toán Thông minh Đồng bằng sông Dương Tử của Alibaba và trung tâm dữ liệu của China Telecom.
Làn sóng đầu tư lan rộng khắp cả nước
Không dừng lại ở đó, thành phố Dương Châu, tỉnh Giang Tô, đã khởi công công viên tính toán siêu lớn trị giá 60 tỷ nhân dân tệ (8,86 tỷ USD), với sự hậu thuẫn của Tencent và China Telecom. Các khu vực miền Trung và miền Tây như Hồ Nam, Tân Cương hay Ô Lan Sát Bố (Nội Mông) cũng liên tục chứng kiến những dự án tính toán trị giá hàng chục tỷ nhân dân tệ mọc lên.
Tuy nhiên, tốc độ xây dựng thần tốc này đang làm dấy lên nhiều quan ngại về những khoản đầu tư thiếu tính toán kỹ lưỡng, do lãnh đạo địa phương bị chi phối bởi các chỉ tiêu thành tích. Ông Tang Dajie, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Doanh nghiệp Trung Quốc, cảnh báo: “AI đang là câu cửa miệng của mọi người, vì vậy việc lao đầu vào các dự án liên quan gần như là điều tất yếu”.
So sánh với Mỹ và lợi thế của Trung Quốc
Đánh giá về sự khác biệt giữa hai quốc gia, ông Tang nhấn mạnh: “Nếu tại Mỹ, làn sóng xây dựng do các tập đoàn công nghệ chủ động thúc đẩy và chịu sự giám sát chặt chẽ từ chính quyền, thì tại Trung Quốc, nhiều dự án lại do chính các địa phương đề xuất”. Thực tế tại Mỹ cho thấy các bang như New York, Virginia hay Ohio đang thắt chặt cấp phép hoặc thu hồi chính sách ưu đãi do lo ngại về an ninh lưới điện và mục tiêu giảm phát thải carbon.
Mặc dù vậy, giới chuyên gia cho rằng Trung Quốc vẫn sở hữu lợi thế nhờ chiến lược điều phối cấp quốc gia “Đông dữ liệu, Tây tính toán” khởi xướng từ năm 2022. Chiến lược này giúp chuyển bớt các tác vụ tính toán phức tạp từ vùng duyên hải đông dân sang các tỉnh miền Tây giàu tài nguyên năng lượng và chi phí mặt bằng thấp.
Ông Xu Jingbin từ Viện Nghiên cứu Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Chiết Giang khẳng định: “Khi AI tạo sinh bùng nổ, nhu cầu về sức mạnh tính toán đang tăng theo cấp số nhân. Bất kỳ ai kiểm soát được sức mạnh tính toán hiệu năng cao với chi phí thấp đều nắm giữ lợi thế lớn. Điều này đúng với cuộc cạnh tranh công nghệ giữa các quốc gia”. Ông nhấn mạnh thêm rằng Trung Quốc thường có sự cộng hưởng, từ khâu đưa ra quyết định đến thực thi, cũng như sự kết hợp giữa các địa phương và các công ty công nghệ – điều mà nước Mỹ hiện vẫn còn thiếu.
