Dự án VietMedX³ của nhóm sinh viên Viện nghiên cứu và Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI4LIFE), Đại học Bách khoa Hà Nội đã giành Quán quân cuộc thi SV-Startup lần thứ VIII năm 2026 và Quý quân tại AI+X Global Startup Competition tổ chức ở Hàn Quốc. Đây là minh chứng cho sự chuyển mình của giáo dục đại học Việt Nam trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đưa tri thức vào cuộc sống, theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW và Nghị quyết 72-NQ/TW.
VietMedX³: Từ phòng thí nghiệm đến đấu trường quốc tế
Nguyễn Hải Đăng, sinh viên năm thứ ba Đại học Bách khoa Hà Nội, đồng sáng lập VietMedX³, cho biết nhóm nghiên cứu tại phòng thí nghiệm của Phó Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Phi Lê, Viện trưởng AI4LIFE, đã phát triển giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tự động phân tích và tạo báo cáo cho ảnh PET/CT. Công nghệ này giải quyết điểm nghẽn trong chẩn đoán hình ảnh y tế, rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao độ chính xác và giảm tải cho bác sỹ.
“Kết quả thử nghiệm bước đầu cho thấy hệ thống đạt độ chính xác lên tới 90,55%, cao hơn nhiều các phương pháp hiện có. Chúng em hy vọng sản phẩm sẽ sớm được ứng dụng rộng rãi trong thực tế,” Hải Đăng chia sẻ. Để đạt được kết quả này, nhóm đã trải qua nhiều tháng thử nghiệm, tối ưu mô hình và xử lý dữ liệu y tế phức tạp. VietMedX³ không còn là đề tài nghiên cứu đơn thuần mà đang trở thành giải pháp thực tiễn cho ngành y.
Theo Hải Đăng, sinh viên hiện có nhiều cơ hội tham gia nghiên cứu thực tế, tiếp cận môi trường làm việc chuyên nghiệp, rèn kỹ năng làm việc nhóm, thuyết trình, khảo sát thị trường, đọc tài liệu khoa học tiếng Anh và phân tích dữ liệu. Đây là những kỹ năng mà nghiên cứu học thuật và doanh nghiệp đều coi trọng.
Nghị quyết 71: Động lực cho đổi mới giáo dục
Những chuyển động này phản ánh tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, xác định giáo dục là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc, là động lực phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong bài phát biểu tại Lễ kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Tri thức đại học không thể chỉ dừng lại trong giảng đường, phòng thí nghiệm hay các công bố khoa học mà phải được chuyển hóa thành chính sách tốt hơn, công nghệ hữu ích hơn, doanh nghiệp mạnh hơn, địa phương phát triển hơn và cuộc sống người dân tốt đẹp hơn.”
Tuy nhiên, thách thức vẫn còn lớn. Theo Ủy ban tiêu chuẩn đo lường quốc gia, để đạt tốc độ tăng trưởng GDP 10%, năng suất lao động cần tăng tối thiểu 6-7% mỗi năm. Năng suất lao động của Việt Nam bình quân giai đoạn 2021-2025 chỉ đạt 4,78%/năm, còn khiêm tốn so với khu vực. Theo Báo cáo đánh giá 5 năm thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm 2021-2030 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, năng suất lao động tính theo sức mua tương đương năm 2024 của Việt Nam chỉ bằng 11,6% của Singapore; 27% của Hàn Quốc; 30,6% của Nhật Bản; 37,5% của Malaysia; 66,9% của Thái Lan và 56,8% của Trung Quốc. Khoảng cách này cho thấy yêu cầu cấp bách nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động.
Thạc sỹ Nguyễn Thị Phương Loan, giảng viên Trường Đại học FPT, nhận định: “Trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số đang làm thay đổi nhanh chóng cơ cấu việc làm. Trong tương lai, lợi thế cạnh tranh của nguồn nhân lực không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn mà còn ở khả năng học tập suốt đời, làm việc trong môi trường quốc tế và thích ứng với những thay đổi rất nhanh của công nghệ.”
Nghị quyết 72: Y tế cơ sở là nền tảng
Nghị quyết 72-NQ/TW tập trung nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn dân, chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh, củng cố y tế cơ sở. Tại Trạm Y tế Hoàng Văn Thụ, phường Tương Mai (Hà Nội), chương trình khám sàng lọc bệnh về mắt miễn phí phối hợp với Bệnh viện Mắt Hà Nội thu hút đông đảo người dân. Bà Nguyễn Thị Thịnh cho biết: “Có bác sỹ từ bệnh viện xuống phường khám nên rất thuận tiện. Tôi được đo huyết áp, khám mắt, tư vấn và phát thuốc ngay tại chỗ.”
Theo Thạc sỹ, bác sỹ Lê Minh Tuấn, Giám đốc Trạm Y tế phường Tương Mai, Nghị quyết 72 khẳng định y tế cơ sở là nền tảng, là điểm đến đầu tiên khi người dân có nhu cầu chăm sóc sức khỏe. Trạm hiện triển khai hơn 30 chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng, từ khám sức khỏe người cao tuổi, người khuyết tật đến quản lý bệnh mạn tính. “Từ đầu năm nay, hoạt động được triển khai sớm, đồng loạt, có sự hỗ trợ của bệnh viện tuyến trên, giúp thu hút nhiều người dân hơn,” bác sỹ Tuấn nói.
Bà Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, đánh giá Nghị quyết 72 là văn kiện chiến lược, thể hiện cam kết đặt y tế vào trung tâm phát triển. Việc ưu tiên phòng bệnh và tăng cường y tế cơ sở phù hợp với xu hướng già hóa dân số và thay đổi mô hình bệnh tật. Theo Bộ Y tế, Việt Nam là một trong những nước có tốc độ già hóa nhanh nhất châu Á, dự báo đến năm 2038 sẽ bước vào thời kỳ dân số già. Các bệnh không lây nhiễm chiếm 70-80% gánh nặng bệnh tật.
Bác sỹ Lê Minh Tuấn nhấn mạnh: “Tuổi thọ người dân cao hơn, nhưng sức khỏe yếu, nhiều người phải chung sống với bệnh tật cả chục năm cuối đời. Mục tiêu không chỉ là sống lâu hơn mà còn sống khỏe hơn.” Nghị quyết 72 hướng tới xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm, đảm bảo mọi người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng, sống lâu, sống khỏe, chủ động phòng ngừa bệnh tật.
Từ giảng đường đại học đến trạm y tế cơ sở, Nghị quyết 71 và 72 đang tạo nên những chuyển động thiết thực, góp phần hình thành công dân tương lai có sức khỏe, tri thức và khả năng hội nhập, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
