Trong bối cảnh cạnh tranh nhân tài khoa học gay gắt trên toàn cầu, quyết định trở về Việt Nam của PGS.TS Nguyễn Duy Liêm được xem là một câu chuyện truyền cảm hứng. Từ môi trường nghiên cứu hàng đầu tại Mỹ, nhà khoa học Việt kiều đã chọn quay về quê hương với mong muốn đóng góp cho sự phát triển của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nước.
Hành trình từ phòng thí nghiệm Mỹ về Việt Nam
PGS.TS Nguyễn Duy Liêm là chuyên gia nhiều năm trong lĩnh vực vi sinh học phân tử, di truyền học vi khuẩn và kháng kháng sinh. Ông nhận bằng Tiến sĩ Vi sinh học tại Viện Hàn lâm Khoa học Cộng hòa Séc trước khi phát triển sự nghiệp tại Mỹ. Tại đây, ông giữ vị trí Phó Giáo sư tại Trường Y khoa, Đại học Case Western Reserve, một trong những cơ sở đào tạo y khoa uy tín của Hoa Kỳ.
Không chỉ giảng dạy và nghiên cứu, ông còn quản lý Phòng thí nghiệm Elizabeth A. Rich đạt chuẩn an toàn sinh học cấp độ 3 (BSL-3) tại University Hospitals Cleveland Medical Center, nơi nghiên cứu các tác nhân vi sinh vật nguy hiểm với yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt.
Khát vọng cống hiến cho khoa học nước nhà
Sau hơn một thập kỷ làm việc trong môi trường quốc tế với hơn 40 công trình khoa học trên các tạp chí uy tín, ông luôn trăn trở về việc đưa tri thức và kinh nghiệm của mình góp phần thúc đẩy khoa học Việt Nam. Năm 2026, ông trúng tuyển Chương trình VNU350 của Đại học Quốc gia TP.HCM và chọn công tác tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo, nơi được kỳ vọng kết nối nghiên cứu khoa học với phát triển kinh tế - xã hội.
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Liêm, điều khiến ông tin tưởng trở về không chỉ là chính sách thu hút nhân tài, mà còn là khát vọng xây dựng môi trường học thuật hiện đại, cởi mở và kết nối quốc tế mạnh mẽ. Ông nhấn mạnh, trong nền kinh tế tri thức, sức cạnh tranh của một trường đại học nghiên cứu nằm ở văn hóa học thuật, tinh thần sáng tạo và hệ sinh thái đổi mới.
Xây dựng nhóm nghiên cứu liên ngành và kết nối quốc tế
Nhà khoa học mong muốn mang về Việt Nam không chỉ các bài báo hay dự án riêng lẻ, mà còn góp phần xây dựng các nhóm nghiên cứu liên ngành, nơi các nhà khoa học hợp tác giải quyết những vấn đề lớn của xã hội. Ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò kết nối giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và đối tác quốc tế. Theo ông, thành công của khoa học hiện đại được đo bằng khả năng chuyển hóa tri thức thành công nghệ, sản phẩm và giải pháp phục vụ cộng đồng. Việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo cần trở thành mục tiêu quan trọng của các trường đại học nghiên cứu.
Đặt niềm tin vào thế hệ nhà khoa học trẻ
PGS.TS Nguyễn Duy Liêm dành nhiều quan tâm cho thế hệ nhà khoa học trẻ Việt Nam. Ông đánh giá cao khả năng hội nhập quốc tế, tinh thần học hỏi và sự nhạy bén với công nghệ mới của giới trẻ. Nếu được làm việc trong môi trường minh bạch, có cơ chế hỗ trợ phù hợp và mạng lưới hợp tác rộng mở, các nhà khoa học trẻ hoàn toàn có thể tạo ra những công trình có giá trị toàn cầu.
Câu chuyện của PGS.TS Nguyễn Duy Liêm không chỉ là hành trình trở về của một nhà khoa học thành danh, mà còn là minh chứng cho khát vọng cống hiến của trí thức Việt Nam ở nước ngoài. Từ phòng thí nghiệm hiện đại tại Mỹ đến giảng đường và trung tâm nghiên cứu trong nước, ông đang viết tiếp hành trình bằng niềm tin rằng khoa học Việt Nam có thể vươn lên mạnh mẽ trên nền tảng tri thức, sáng tạo và kết nối toàn cầu.
