Sự bùng nổ của thị trường kính AI toàn cầu đặt ra nhiều vấn đề phức tạp về an ninh và đạo đức, buộc các cơ quan truyền thông và chính phủ Trung Quốc phải liên tục cảnh báo. Năm 2025, lượng xuất xưởng kính AI toàn cầu đạt 8,7 triệu chiếc, tăng 322% so với năm trước. Năm 2026, thị trường dự kiến vượt 10 triệu chiếc, thậm chí chạm mốc 22,67 triệu chiếc trong kịch bản lạc quan. Trung Quốc không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn thứ hai thế giới mà còn sở hữu hơn 80% chuỗi cung ứng toàn cầu.
Cuộc đua khốc liệt và kính giá rẻ không kiểm soát
Các ông lớn như Baidu, Huawei, Xiaomi, Rokid, Meizu cạnh tranh trực tiếp với Meta và Apple. Tuy nhiên, điểm đáng lo ngại là sự bành trướng của dòng kính AI giá rẻ không thương hiệu. Tại chợ điện tử Hoa Cường Bắc (Thâm Quyến), kính AI được bày bán với giá chỉ 100-400 nhân dân tệ (khoảng 350.000-1,4 triệu đồng). Những thiết bị này cho phép quay lén mà không có dấu hiệu nhận biết, thậm chí có tính năng 'bẻ khóa' để tắt đèn tín hiệu, khiến việc xâm phạm đời tư trở nên vô hình.
Rủi ro về an ninh và quyền riêng tư
Các cơ quan thông tấn Trung Quốc liên tục báo động về hai vấn đề. Thứ nhất, lỗ hổng trong thanh toán bằng ánh nhìn: khảo sát cho thấy 13/15 mẫu kính trên thị trường tồn tại lỗ hổng trong ứng dụng đi kèm, biến thanh toán QR thành 'mồi ngon' cho tội phạm đánh cắp thông tin. Thứ hai, nỗi lo bị quay lén: kính AI trông giống kính thường, người xung quanh không phân biệt được. Ngay cả dòng cao cấp có đèn báo, kẻ xấu vẫn dễ dàng vô hiệu hóa bằng bút dạ đen hoặc băng keo che đèn LED mà hệ thống không ngắt lệnh quay. Điều này biến không gian riêng tư như bệnh viện, tòa án, nhà vệ sinh thành nơi bị xâm phạm hình ảnh trái phép. Theo tờ Chosun, quy trình xử lý dữ liệu của các hãng kính AI còn tiềm ẩn rủi ro từ bên thứ ba.
Gian lận học đường và thị trường 'thiết bị đen'
Kính AI đe dọa tính công bằng của giáo dục. Theo Maeil Business Newspaper và Rest of World, sinh viên biến kính AI thành công cụ gian lận: đề thi được gửi đi xử lý, đáp án hiển thị trên màn hình ẩn trong mắt kính, giám thị bất lực. Thị trường cho thuê thiết bị đen bùng nổ với giá 6-12 USD/ngày (khoảng 150.000-300.000 đồng). Hơn 1.000 thiết bị đã được cho thuê tại các trường đại học lớn. Để tăng độ tinh vi, kính đi kèm bộ điều khiển dạng nhẫn đeo tay siêu nhỏ, giúp thao tác bí mật.
Trước tình hình phức tạp, Tân Hoa Xã kêu gọi thực hiện 3 nguyên tắc cốt lõi: nhà sản xuất ưu tiên đạo đức ngay từ khâu thiết kế, thiết lập bảo mật kỹ thuật đa tầng, và cơ quan quản lý ban hành luật lệ rõ ràng trước khi công nghệ vượt tầm kiểm soát.
