Kính AI của Mark Zuckerberg bị gắn mác 'biến thái' vì nạn quay lén phụ nữ
Kính thông minh của Meta, sản phẩm hợp tác với Ray-Ban và Oakley, đang trở thành công cụ bị lợi dụng để quay lén phụ nữ rồi đăng lên mạng xã hội mà không xin phép. Hành vi này làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về quyền riêng tư và nguy cơ bị theo dõi trong xã hội hiện đại.
Xu hướng nguy hiểm từ những video 'câu view'
Ngày càng nhiều người muốn trở thành influencer sử dụng loại kính thông minh này để biến các tương tác đời thực thành nội dung số. Họ lang thang tại khu vui chơi đêm, trung tâm mua sắm hay trên phố để quay lại những màn bắt chuyện không được mời mà đến. Các video thường theo một kịch bản quen thuộc: mở đầu bằng lời khen, sau đó là câu tán tỉnh, rồi tìm cách xin tên hoặc số điện thoại, cuối cùng được đăng lên TikTok hay Instagram để câu view. Đáng chú ý, nhân vật trong video có thể không hề biết mình bị quay, dẫn đến những tình huống khó xử và mang tính ép buộc.
Kassy Zanjani, sống tại Vancouver, Canada, chia sẻ cô không nhận ra điều bất thường khi bị một người lạ bắt chuyện trong một buổi tối đi chơi hồi đầu năm nay. Chỉ đến khi bạn cô gửi một video ghi lại toàn bộ cuộc trò chuyện đó với hàng chục nghìn lượt xem, cô mới hoảng hốt. "Khi xem, tôi thực sự sốc và rất lo lắng", cô nói, cho biết cảm thấy bị xúc phạm vì đoạn video được quay mà không có sự đồng ý, và tin rằng nó nhằm hạ thấp phụ nữ để câu tương tác rẻ tiền.
Phản ứng từ các tổ chức dân sự và bảo vệ quyền riêng tư
Hơn 70 tổ chức dân sự và bảo vệ quyền riêng tư hiện đã lên tiếng cảnh báo, cho rằng kính thông minh của Meta có thể đẩy xu hướng này từ đáng lo ngại sang nguy hiểm nếu bổ sung các tính năng mới. Trong thư gửi CEO Mark Zuckerberg, liên minh này kêu gọi hủy kế hoạch phát triển công nghệ nhận diện khuôn mặt - thứ có thể cho phép người dùng xác định danh tính người lạ theo thời gian thực.
Phía Meta phản hồi rằng họ hiện không cung cấp tính năng này, nhưng nếu triển khai trong tương lai sẽ cân nhắc kỹ lưỡng. Tuy nhiên, các nhà phê bình chỉ ra rằng đèn LED báo hiệu khi đang ghi hình trên thiết bị có thể dễ dàng bị che lại, làm giảm hiệu quả cảnh báo.
Những rủi ro vượt xa video tán tỉnh
Thực tế đáng lo ngại phía sau những chiếc kính AI còn vượt xa các video tán tỉnh lan truyền. Một cuộc điều tra của các tờ báo Thụy Điển Svenska Dagbladet và Goteborgs-Posten cho thấy thiết bị có thể ghi lại cả những cảnh cực kỳ riêng tư như đi vệ sinh, thay đồ, thậm chí quan hệ tình dục - trong khi người bị quay không hề hay biết. Những dữ liệu này không chỉ được lưu trữ mà còn bị các nhân viên hợp đồng xem xét để huấn luyện hệ thống AI của Meta.
Các nhân viên tại Kenya cho biết họ thường xuyên phải xem mọi thứ - từ phòng khách đến cơ thể trần trụi, với lượng lớn video riêng tư từ người dùng dường như không biết mình đang bị ghi lại. Những đoạn video này đôi khi còn để lộ thông tin nhạy cảm như thẻ ngân hàng, cuộc trò chuyện riêng tư hay nội dung nhạy cảm.
Cảnh báo từ các chuyên gia bảo mật
Các tổ chức như Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ và Trung tâm Thông tin Bảo mật Điện tử cảnh báo rằng công nghệ này có thể giúp kẻ theo dõi, lừa đảo hoặc lạm dụng âm thầm thu thập thông tin cá nhân - từ nơi làm việc đến địa chỉ nhà - mà nạn nhân không hề hay biết. Họ nhấn mạnh việc kết hợp camera kín đáo hoạt động liên tục với nhận diện tức thì sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng quấy rối và theo dõi, đặc biệt với phụ nữ và các nhóm dễ tổn thương.
"Con người cần được sống và di chuyển hàng ngày mà không phải lo sợ bị nhận diện hay theo dõi bí mật", liên minh này viết, gọi đây là lằn ranh đỏ mà xã hội không được vượt qua. Sự cần thiết của các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư trong kỷ nguyên công nghệ đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.
