Khoảng 700.000 lao động trong lĩnh vực logistics và giao hàng của JD.com sẽ được đào tạo lại nhằm thích ứng với quá trình tự động hóa đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ trong ngành, theo ông Richard Liu (Lưu Cường Đông), nhà sáng lập tập đoàn thương mại điện tử JD.com, phát biểu tại Diễn đàn CEO APEC.
Kế hoạch đào tạo lại quy mô lớn
Theo ông Lưu, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), robot và các hệ thống tự động đang làm thay đổi cách thức vận hành của ngành logistics. JD.com hiện sở hữu một trong những mạng lưới logistics lớn nhất Trung Quốc với hàng trăm nghìn nhân viên giao hàng và lao động vận hành. Trong tương lai, nhiều công việc giao hàng và vận chuyển vốn do con người thực hiện có thể được thay thế bằng các thiết bị tự động, trong khi nhu cầu đối với các vị trí liên quan đến quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống công nghệ sẽ gia tăng.
JD.com đã hợp tác với 120 trường học trên khắp Trung Quốc để xây dựng các chương trình đào tạo liên quan đến sửa chữa, bảo trì robot, vận hành hệ thống tự động và các kỹ năng kỹ thuật khác. Mục tiêu là giúp người lao động có thể đảm nhận những vị trí mới trong môi trường làm việc có sự hỗ trợ của AI và robot.
Không cắt giảm nhân viên bị thay thế
Trước đó, vào tháng 5/2026, lãnh đạo JD.com cũng cho biết công ty không có kế hoạch cắt giảm những nhân viên có công việc bị thay thế bởi robot. Thay vào đó, doanh nghiệp sẽ ưu tiên đào tạo lại và điều chuyển họ sang các vị trí phù hợp.
Xu hướng tự động hóa toàn cầu trong logistics
Những chia sẻ của Richard Liu phản ánh xu hướng tự động hóa đang diễn ra trong ngành logistics toàn cầu. Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp thương mại điện tử và giao nhận đã đẩy mạnh đầu tư vào robot nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, giảm chi phí và tăng tốc độ xử lý đơn hàng. Tại Trung Quốc, robot giao hàng và máy bay không người lái (drone) đã được ứng dụng trong nhiều kịch bản vận chuyển khác nhau. Một số doanh nghiệp giao đồ ăn và thương mại điện tử đã triển khai robot tự hành tại các khu dân cư, khuôn viên trường đại học hoặc khu công nghiệp để thực hiện các đơn hàng chặng ngắn.
Năm 2024, nền tảng giao đồ ăn Meituan cho biết hệ thống drone của công ty có thể thực hiện giao hàng tại nhiều địa điểm khó tiếp cận, bao gồm cả một số khu vực du lịch trên Vạn Lý Trường Thành. Xu hướng tương tự cũng xuất hiện tại Mỹ và nhiều quốc gia phát triển. Amazon hiện đang vận hành hơn 750.000 robot trong hệ thống kho vận toàn cầu. Các robot này tham gia vào nhiều công đoạn như di chuyển hàng hóa, phân loại sản phẩm và hỗ trợ đóng gói đơn hàng. Bên cạnh đó, các công ty như DoorDash, Starship Technologies hay Robot.com cũng đang phát triển các đội robot giao hàng tự động hoạt động trên vỉa hè hoặc trong khuôn viên trường đại học.
Tác động của AI đến việc làm
Theo các chuyên gia, tác động của AI đối với việc làm phụ thuộc vào đặc điểm từng ngành nghề. Những công việc mang tính lặp lại, quy trình cố định và dễ tiêu chuẩn hóa thường là nhóm chịu ảnh hưởng sớm nhất từ tự động hóa. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực ở các vị trí liên quan đến quản lý hệ thống, kỹ thuật, dữ liệu và vận hành công nghệ có xu hướng gia tăng.
Trong lĩnh vực logistics, quá trình chuyển đổi này đang diễn ra rõ nét khi các doanh nghiệp đầu tư mạnh hơn vào kho thông minh, robot phân loại hàng hóa, xe tự hành và drone giao hàng. Điều này làm thay đổi cơ cấu nhân sự của ngành, từ lao động trực tiếp sang các vị trí yêu cầu trình độ kỹ thuật và khả năng làm việc với hệ thống công nghệ.
Kế hoạch đào tạo lại 700.000 lao động của JD.com được xem là một trong những chương trình chuyển đổi nhân lực quy mô lớn nhất được công bố trong ngành logistics thời gian gần đây. Động thái này cho thấy các doanh nghiệp đang chuẩn bị cho giai đoạn AI và tự động hóa được ứng dụng sâu rộng hơn vào hoạt động sản xuất, vận hành và giao nhận hàng hóa. Trong bối cảnh công nghệ tiếp tục phát triển nhanh, việc nâng cao kỹ năng và thích ứng với các yêu cầu công việc mới đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng đối với lực lượng lao động ở nhiều ngành nghề, đặc biệt là các lĩnh vực có mức độ tự động hóa cao như logistics, sản xuất và thương mại điện tử.
