Tuổi thọ trung bình của con người đã tăng mạnh trong hơn một thế kỷ qua. Nếu vào đầu thế kỷ XX, nhiều quốc gia chỉ ghi nhận tuổi thọ trung bình khoảng 40 năm thì đến nay con số này đã vượt 70 tuổi ở phần lớn khu vực trên thế giới, thậm chí đạt trên 80 tuổi tại nhiều quốc gia phát triển.
Đột phá công nghệ gen mở ra hy vọng kéo dài tuổi thọ
Theo hãng thông tấn TASS, Viện sĩ Alexander Sergeev, Giám đốc khoa học Trung tâm Quốc gia Vật lý và Toán học Nga, cho rằng những tiến bộ trong y học phân tử và công nghệ gen có thể trở thành chìa khóa cho bước nhảy vọt tiếp theo về tuổi thọ của con người. Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg, ông Sergeev nhận định lịch sử phát triển của nhân loại cho thấy mỗi lần tuổi thọ tăng đáng kể đều gắn với sự xuất hiện của các công nghệ mang tính cách mạng trong lĩnh vực y tế.
Ông dẫn chứng việc kiểm soát các bệnh truyền nhiễm, sự ra đời của vaccine và đặc biệt là kháng sinh đã góp phần làm thay đổi hoàn toàn triển vọng sống của hàng tỷ người trên thế giới. Theo vị viện sĩ Nga, những thành tựu mới trong nghiên cứu di truyền học và y học phân tử đang giúp các nhà khoa học hiểu sâu hơn về cơ chế lão hóa của cơ thể.
Trong nhiều năm qua, giới nghiên cứu đã xác định được hàng loạt yếu tố liên quan đến quá trình già hóa như tổn thương ADN, suy giảm chức năng tế bào gốc, rối loạn miễn dịch hay sự tích tụ của các tế bào lão hóa. Các công nghệ chỉnh sửa gen thế hệ mới, tiêu biểu như CRISPR, cùng với những tiến bộ trong điều trị cá thể hóa đang được kỳ vọng có thể làm chậm quá trình lão hóa, kéo dài thời gian sống khỏe mạnh và giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính liên quan đến tuổi tác.
"Vào đầu thế kỷ XX, tuổi thọ trung bình của con người chỉ khoảng 40 năm. Đến những năm 1960, con số này đã tăng lên khoảng 70 năm nhờ việc kiểm soát dịch bệnh và sự ra đời của kháng sinh", ông Sergeev cho biết. Theo ông, nếu các đột phá trong y học phân tử tiếp tục phát triển với tốc độ hiện nay, tuổi thọ tối đa của con người trong tương lai hoàn toàn có thể đạt mốc 120 năm.
Khoa học không thể thay thế lối sống lành mạnh
Dù lạc quan về triển vọng của công nghệ, Viện sĩ Alexander Sergeev nhấn mạnh rằng những tiến bộ khoa học sẽ khó phát huy hiệu quả nếu con người tiếp tục duy trì các thói quen sống gây hại cho sức khỏe. Theo ông, nhiều người trẻ trong độ tuổi từ 20 đến 40 đang phải đối mặt với áp lực công việc, tài chính và thành công cá nhân. Trong quá trình đó, không ít người đánh đổi sức khỏe bằng việc thức khuya kéo dài, ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động hoặc thường xuyên căng thẳng.
Những yếu tố nguy cơ này có thể âm thầm tích lũy trong nhiều năm trước khi biểu hiện thành các bệnh lý tim mạch, đái tháo đường, béo phì hoặc ung thư. "120 năm tuổi thọ không phải là câu chuyện chữa trị những căn bệnh đã xuất hiện. Điều quan trọng là phải có lối sống đúng đắn trước khi bệnh tật hình thành", ông Sergeev nhấn mạnh.
Theo nhà khoa học Nga, giáo dục sức khỏe cho thế hệ trẻ cần được xem là một trong những ưu tiên hàng đầu nếu nhân loại muốn tận dụng tối đa thành quả của cuộc cách mạng y học sắp tới. Các chuyên gia cũng cho rằng tuổi thọ không chỉ được đo bằng số năm sống mà còn bằng số năm sống khỏe mạnh. Do đó, mục tiêu của y học hiện đại không đơn thuần là kéo dài thời gian tồn tại, mà còn giúp con người duy trì chất lượng cuộc sống, khả năng lao động và sự độc lập khi về già.
