Cơn sốt điện thoại cũ tại Thâm Quyến: 'Rác' thành vàng nhờ cuộc đua chip AI
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ làm biến đổi sâu sắc thung lũng Silicon mà còn tạo ra một hiệu ứng địa chấn ngược tại các sạp hàng đồ cũ ở Thâm Quyến, Trung Quốc. Trong khi các tập đoàn công nghệ khổng lồ như Samsung hay Micron đang tập trung toàn lực cho việc sản xuất chip cao cấp phục vụ máy chủ AI, những chiếc điện thoại cũ, hỏng hóc trong ngăn kéo bỗng chốc trở thành những mỏ vàng lộ thiên, thu hút sự chú ý của cả người bán lẻ và nhà sản xuất.
Từ phế liệu đến hàng hiệu: Giá điện thoại cũ tăng vọt
Theo ghi nhận từ Bandao Metropolis Daily, thị trường thu mua điện thoại cũ tại Trung Quốc đang trải qua một đợt tăng giá chưa từng có trên diện rộng. Những thiết bị trước đây chỉ được định giá vài chục tệ để làm kỷ niệm, nay dễ dàng được mua lại với mức giá trên 100 nhân dân tệ, tương đương khoảng 14,5 USD. Đáng chú ý, có những trường hợp hai chiếc điện thoại hỏng hoàn toàn, không còn khả năng hoạt động, vẫn được chốt đơn ở mức 308 nhân dân tệ.
Ông Yang, một tiểu thương hoạt động trong lĩnh vực thu mua đồ điện tử, chia sẻ rằng giá cả biến động theo từng giờ, có ngày phải điều chỉnh bảng giá tới hai lần để theo kịp thị trường. Lượng khách hàng tìm đến không chỉ để bán lẻ một chiếc, mà nhiều người còn mang theo 5-6 thiết bị cũ cùng lúc và rời đi với số tiền mặt gần 1.000 nhân dân tệ, tạo nên một cơn sốt thu mua chưa từng thấy.
Nguyên nhân sâu xa: Chip nhớ trở thành tài nguyên quý
Tại sao những "đống sắt vụn" này lại có giá trị đến thế? Câu trả lời nằm ở những thanh RAM và bộ nhớ NAND Flash bên trong. Theo Bandao Metropolis Daily, chip nhớ được thu hồi và tân trang từ điện thoại cũ có thể đạt hiệu suất tiệm cận 90% so với hàng mới, nhưng chi phí lại rẻ hơn đáng kể, từ 40% đến 60%. Trong bối cảnh khan hiếm nguồn cung, việc mua chip cũ giúp các nhà sản xuất thiết bị nhỏ lẻ, như camera an ninh hay khóa cửa thông minh, bỏ qua được thời gian chờ đợi cung ứng kéo dài hàng tháng trời.
Nguồn cơn của sự khan hiếm này bắt nguồn từ một sự dịch chuyển chiến lược của các nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới. Samsung, Micron và SK Hynix đang dồn lực cho cuộc đua HBM (High Bandwidth Memory), loại bộ nhớ băng thông cao dành riêng cho các máy chủ AI. Báo cáo của TrendForce cho thấy lượng giao hàng chip AI dự kiến sẽ tăng hơn 28% vào năm 2026, thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ đối với DRAM và NAND.
Dữ liệu từ Biggo Finance và các báo cáo của TrendForce, được dẫn lại bởi hãng tin Reuters, chỉ ra rằng một máy chủ AI cần lượng bộ nhớ cao gấp 8 lần so với máy chủ thông thường. Để tối ưu hóa lợi nhuận, các tập đoàn này đã chuyển hướng tới 90% năng suất sang các dòng chip cao cấp, trực tiếp bỏ rơi phân khúc chip nhớ phổ thông như DDR4. Hệ quả là giá giao ngay của các mô-đun bộ nhớ đã tăng vọt 200-400% vào cuối năm 2025, và đà tăng này vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại, dự báo có thể tiến thêm 80-95% nữa vào quý I năm 2026.
Tác động lan tỏa: Điện thoại mới cũng 'bỏng tay'
Áp lực từ thượng nguồn đã nhanh chóng lan tỏa xuống thị trường hàng tiêu dùng. Tại thị trường tỷ dân Trung Quốc, một làn sóng tăng giá điện thoại mới đang hình thành rõ nét. Sau khi Oppo và OnePlus khởi động bằng việc tăng giá vào đầu tháng 3, các thương hiệu như Vivo và iQOO cũng nhanh chóng điều chỉnh tăng từ 500 đến 1.000 nhân dân tệ cho các dòng sản phẩm của mình.
Ngay cả các ông lớn như Xiaomi cũng không giấu nổi sự lo ngại. Chủ tịch Lu Weibing thừa nhận rằng áp lực chi phí linh kiện sẽ còn kéo dài. Hiện nay, chip nhớ chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong hóa đơn nguyên vật liệu, khiến biên lợi nhuận của các dòng smartphone tầm trung và giá rẻ bị bào mòn nghiêm trọng. Người tiêu dùng hiện đang đứng trước hai lựa chọn: hoặc tận dụng các gói trợ giá từ Chính phủ, lên tới 15% cho thiết bị dưới 6.000 nhân dân tệ, để lên đời máy ngay, hoặc chấp nhận chờ đợi đến sau năm 2027 với hy vọng nguồn cung chip sẽ hạ nhiệt.
Cảnh báo an ninh: Nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân
Dù việc bán điện thoại cũ đang mang lại một khoản thu nhập khá cho người dân, các chuyên gia bảo mật vẫn đưa ra những khuyến cáo thận trọng. Trong cơn sốt "biến rác thành tiền", nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân là rất lớn. Những xưởng tháo dỡ thủ công hoàn toàn có thể sử dụng các thủ thuật phần mềm để khôi phục ảnh, danh bạ và thông tin thanh toán từ những thiết bị đã bị xóa dữ liệu theo cách thông thường.
Trước khi biến chiếc điện thoại cũ thành tiền mặt, người dùng được khuyên nên thực hiện khôi phục cài đặt gốc nhiều lần và ghi đè dữ liệu rác vào bộ nhớ để đảm bảo tính riêng tư. Trong thế giới công nghệ hiện đại, một chiếc điện thoại hỏng có thể là một "mỏ chip" quý giá cho chuỗi cung ứng, nhưng cũng có thể trở thành một "quả bom nổ chậm" về thông tin nếu không được xử lý đúng cách.
Nguồn: Reuters, TrendForce, Bandao Metropolis Daily Băng Băng
