Cơn Sốt Vàng Mới Thời AI Và Bài Học Từ Những Chiếc Xẻng
Vào thế kỷ 19, cơn sốt vàng tại California (Mỹ) đã thu hút hàng ngàn người đổ xô đi đào, nhưng kết quả cuối cùng, những người giàu có nhất lại không phải là các phu vàng, mà chính là những thương nhân khôn ngoan bán xẻng cho họ. Câu chuyện lịch sử này được ông Phan Chiến Thắng – Phó tổng giám đốc CTCP Masan High-tech Materials (MSR) chia sẻ tại Đại hội đồng cổ đông diễn ra sáng ngày 16/4. Ông Thắng nhấn mạnh, ngày nay, thế giới đang chứng kiến một "cơn sốt vàng" mới mang tên Trí tuệ nhân tạo (AI), tạo ra tốc độ tích lũy tài sản chưa từng có trong lịch sử nhân loại.
Theo số liệu được ông Thắng công bố, chỉ riêng năm ngoái, đã có hơn 50 tỷ phú gia nhập danh sách Forbes nhờ tận dụng nền tảng AI, và từ đầu năm 2026 đến nay, con số này đã tăng thêm 45 người. Tuy nhiên, một câu hỏi cốt lõi ít được chú ý là: Toàn bộ khối tài sản khổng lồ và làn sóng AI đang được xây dựng dựa trên nền tảng vật chất nào?
Volfram – "Chiếc Xẻng" Không Thể Thay Thế Trong Kỷ Nguyên Số
Chúng ta thường dễ dàng nhìn thấy các sản phẩm cuối cùng như con chip bán dẫn, smartphone hay trung tâm dữ liệu, nhưng nền tảng thực sự đằng sau chúng lại là những vật liệu có khả năng chịu nhiệt cao và không thể thay thế trong quá trình vận hành. Một trong những vật liệu then chốt đó chính là Volfram (Tungsten). Đây là một nguyên tố vô cùng đặc biệt, với độ cứng chỉ đứng sau kim cương, tính chất dẫn điện tương tự như vàng và điểm nóng chảy cực kỳ cao.
Volfram đóng vai trò không thể thiếu trong nhiều ngành công nghiệp trọng yếu:
- Quốc phòng: Sử dụng trong bom xuyên hầm và các thiết bị quân sự cao cấp.
- Công nghệ in 3D: Hỗ trợ sản xuất các bộ phận chính xác.
- Thiết bị bán dẫn: Là thành phần quan trọng trong sản xuất chip.
- Pin sạc nhanh: Giúp cải thiện hiệu suất và độ bền.
- Điện thoại di động: Được dùng trong cục rung và các linh kiện nhỏ.
Làn sóng AI toàn cầu dự kiến sẽ thu hút từ 5 đến 8 ngàn tỷ USD vốn đầu tư từ nay đến năm 2030, thúc đẩy nhu cầu sử dụng chất bán dẫn và pin tăng gấp đôi, kéo theo nhu cầu đối với Volfram tăng vọt lên 24.000 tấn.
Bài Toán Nguồn Cung Thiếu Hụt Và Cuộc Đua Của Các Cường Quốc
Dù nhu cầu khổng lồ, việc tiếp cận Volfram lại không hề dễ dàng. Xét về mặt địa lý, 80% trữ lượng Volfram toàn cầu nằm tại Trung Quốc, trong khi Việt Nam đứng ở vị trí thứ hai. Tuy nhiên, Trung Quốc hiện đang đóng cửa xuất khẩu để phục vụ thị trường nội địa và sử dụng loại khoáng sản này như một vũ khí chiến lược trong cạnh tranh toàn cầu.
Động thái này khiến cho gần 80% nhu cầu tại các thị trường bên ngoài Trung Quốc không được đáp ứng, đẩy giá nội địa của nước này có những thời điểm còn cao hơn giá thế giới. Dự báo vào năm 2025, toàn thế giới sẽ cần 96.000 tấn Volfram, nhưng các thị trường ngoài Trung Quốc chỉ có thể cung cấp được 17.000 tấn, tạo ra mức thiếu hụt khổng lồ lên tới 79.000 tấn.
Đứng trước bối cảnh khan hiếm này, các cường quốc đang ráo riết lập các dự án "két sắt" để tích trữ:
- Mỹ: Sẵn sàng chi 12 tỷ USD để đảm bảo nguồn cung an toàn.
- Châu Âu: Đầu tư 3,5 tỷ USD vào các dự án dự trữ chiến lược.
- Úc: Rót 1,2 tỷ USD để củng cố an ninh nguồn cung.
Lợi Thế Độc Tôn Và Dòng Tiền Tỷ Đô Của Masan High-Tech Materials
Trong bối cảnh cơn khát vật liệu chiến lược, Masan High-Tech Materials (MHT) nổi lên như một điểm sáng trên bản đồ khoáng sản thế giới. Ông Phan Chiến Thắng khẳng định MHT hiện đang nắm giữ 21% thị phần và là nhà cung cấp Volfram chiến lược hàng đầu toàn cầu. Vị thế này đến từ việc công ty sở hữu chuỗi khai thác, chế biến và sản xuất khép kín tại mỏ đa kim Núi Pháo.
Mặc dù hàm lượng Volfram trong quặng nguyên khai cực kỳ thấp (chỉ 0,3%), công ty đã làm chủ được công nghệ chế biến để cho ra đời sản phẩm có hàm lượng tinh khiết lên tới 99%. Đáng chú ý, nhờ đầu tư 700 triệu USD cho cụm nhà máy tinh luyện theo công nghệ của Đức, MHT không chỉ khai thác mỏ nhà mà còn có năng lực nhập khẩu quặng từ các nơi khác trên thế giới về chế biến, giúp biên lợi nhuận của sản phẩm cải thiện, đạt mức trên 25%.
Giá trị của doanh nghiệp đã tăng mạnh khi giá thương mại của Volfram (APT) tăng phi mã. Nếu như mức giá được dùng để báo cáo đầu năm 2025 chỉ là 500 USD, thì hiện tại đã vọt lên tới mức 3.000 USD. Mỗi 100 USD giá APT tăng thêm, doanh thu của công ty sẽ tăng tương ứng 50 triệu USD. Ban lãnh đạo Masan ước tính, nếu giá duy trì ở mức 2.000 USD, mỏ Núi Pháo sẽ dọn sạch nợ vào năm 2027 và bắt đầu sinh lời, chia cổ tức cho cổ đông.
Khép lại bài phát biểu tâm huyết, ông Thắng gửi thông điệp mạnh mẽ: "Nếu lỡ chuyến tàu trở thành tỷ phú AI, chúng ta vẫn còn một chuyến tàu nữa để lên. Đó là chuyến tàu của những người muốn trở thành tỷ phú nhờ sở hữu các vật liệu mà AI không thể thiếu được." Theo Linh Linh.
