Thú Cưng AI: Bạn Đồng Hành Mới Của Giới Trẻ Trung Quốc Và Những Mối Lo Ngại
Trong một video lan truyền trên mạng xã hội Rednote, Shan Shan, một thú cưng nhân tạo tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), nhìn chủ nhân với đôi mắt mở to và hỏi: "Chủ nhân không khỏe à? Có muốn uống chút nước không?". Khi được yêu cầu hát, Shan Shan từ chối một cách đáng yêu: "Tôi đang lo lắng cho chủ nhân mà". Đoạn clip này thu hút hàng triệu lượt xem, minh họa cho hiện tượng thú cưng AI đang bùng nổ tại Trung Quốc, nơi giới trẻ ngày càng tìm kiếm sự đồng hành trong bối cảnh ít quan tâm đến hôn nhân và sinh con.
Lấp Đầy Khoảng Trống Cảm Xúc
Tại Bắc Kinh, Wang Tongtong, 26 tuổi, chia sẻ với Xinhua về thú cưng AI nhỏ màu xám trên bàn làm việc của cô. Với bộ lông mềm mại, đôi mắt to tròn chớp chớp và làn da tỏa hơi ấm, thiết bị này nghiêng đầu và phát tiếng khe khẽ khi được vuốt ve. "Nó giúp tôi cảm thấy an ủi mỗi khi lo lắng," Wang nói. "Khác với thú cưng thật, nó luôn lặng lẽ ở bên cạnh tôi, dù có thể trở nên cáu kỉnh nếu bị đối xử khắc nghiệt."
Theo Washington Post, Trung Quốc đang dẫn đầu trong việc ứng dụng AI vào đời sống hàng ngày, từ quản lý chính quyền đến xua tan nỗi cô đơn. Thú cưng AI tạo ra một khía cạnh mới trong mối quan hệ giữa con người và công nghệ. Nhiều người dùng trên Rednote thừa nhận họ có khoảng trống cảm xúc và thú cưng ảo giúp lấp đầy. Một người dùng viết: "Những người khác cùng thế hệ đang kết hôn và sinh con, còn tôi nuôi một thú cưng ảo".
Sự Bùng Nổ Của Thị Trường
Thú cưng AI không chỉ dễ thương mà còn có khả năng tương tác phức tạp. Taobao, nền tảng mua sắm trực tuyến lớn, xếp đồ chơi trợ lý ảo AI ở vị trí thứ 9 trong top 10 sản phẩm năm 2025. "Chúng vượt trội 90% khi tương tác với đối tác con người," Taobao nhận xét. Hàng loạt công ty như Huawei và Robopoet đã tham gia sản xuất, với sự hỗ trợ từ nhà nước và chuỗi cung ứng công nghiệp.
Báo cáo từ Hiệp hội Công nghiệp Đồ chơi Thâm Quyến và JD.com dự đoán thị trường đồ chơi AI của Trung Quốc sẽ vượt 1,4 tỷ USD vào năm 2030, tăng trưởng hơn 70% mỗi năm. Sản phẩm như Fuzozo của Robopoet, với tính cách dựa trên ngũ hành, cho phép AI học hỏi và cá nhân hóa trải nghiệm. Tháng trước, Fuzozo được vinh danh là món đồ công nghệ "dễ thương nhất" tại CES 2026.
Những Thách Thức Và Lo Ngại
Tuy nhiên, hiện tượng này không thiếu rủi ro. Theo China Daily, dù doanh số tăng vọt, tỷ lệ trả lại sản phẩm lên đến 35%. Nhiều người dùng trên Rednote mô tả thú cưng AI chỉ thú vị trong vài tuần đầu, sau đó tạo cảm giác trống rỗng do các cuộc trò chuyện lặp đi lặp lại. Sadie Yang từ Cute World Technologies thừa nhận đồ chơi AI thường "chỉ mang lại cảm giác mới lạ ban đầu".
Mối lo ngại lớn hơn là quyền riêng tư. Thú cưng AI tích hợp micro, camera và cảm biến để phân tích biểu cảm, chuyển động và giọng điệu, tạo hồ sơ hành vi chi tiết. RJ Cross từ Public Interest Research Group (Mỹ) cảnh báo: "Người dùng có rất ít thông tin minh bạch về những gì công ty thu thập. Nếu bạn nói chuyện riêng tư, họ có thể đang nghe lén."
Để giải quyết, Yang cho biết hầu hết dữ liệu được lưu trên thiết bị, với các tính năng đám mây là tùy chọn và được mã hóa. Trung Quốc cũng đang xây dựng tiêu chuẩn an toàn và dự luật kiểm soát dịch vụ AI, yêu cầu nhà cung cấp nhắc nhở người dùng rằng họ đang tương tác với AI, không phải con người.
Kết Luận
Chuyên gia Qi Yue từ Đại học Nhân dân Bắc Kinh nhận định: "Việc đưa AI vào đời sống là thú vị, có thể tăng thêm trải nghiệm, nhưng không thể dạy bạn cách xây dựng mối quan hệ thực." Thú cưng AI đang định hình lại cách giới trẻ Trung Quốc đối mặt với cô đơn, nhưng cần cân bằng giữa lợi ích cảm xúc và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số.
