Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến mọi mặt của đời sống, việc tìm hiểu về công nghệ này trở nên cấp thiết. Một cuộc thăm dò gần đây của Quinnipiac cho thấy 80% người tham gia khá lo lắng hoặc rất lo lắng về AI. Để đối mặt với nỗi lo này, tự trang bị kiến thức là cách hiệu quả. Và sách vẫn là phương tiện tốt nhất để đào sâu một chủ đề phức tạp. Chuyên mục Five Books trên Inc. đã có cách tiếp cận độc đáo: hỏi ChatGPT về những cuốn sách hay nhất về AI. Dưới đây là 5 cuốn sách do chính AI đề xuất.
1. Trí tuệ đồng hành của Ethan Mollick
Cuốn sách này nằm ở khoảng giữa giữa nỗi sợ tận thế và sự phấn khích tột độ về AI. ChatGPT phân loại đây là tác phẩm lạc quan một cách thận trọng. Luận điểm chính: AI nên được đối xử như một đồng nghiệp với điểm mạnh và điểm yếu kỳ lạ, không chỉ đơn thuần là công cụ. Các mô hình ngôn ngữ lớn rất mạnh mẽ nhưng không đáng tin cậy, cần sự đánh giá của con người. Kỹ năng then chốt là học cách quản lý AI: đặt câu lệnh hiệu quả, kiểm tra đầu ra và tích hợp vào quy trình làm việc.
2. Đế Chế Open AI Và ChatGPT của Karen Hao
Đoạt giải National Book Critics Circle cho phi hư cấu năm ngoái, cuốn sách tập trung vào lượng tài nguyên khổng lồ mà các công ty, đặc biệt là OpenAI, cần để tạo ra các mô hình AI. ChatGPT tóm tắt: một phát hiện quan trọng là sự bùng nổ AI phụ thuộc vào hạ tầng và lao động ẩn giấu – từ trung tâm dữ liệu tiêu tốn năng lượng đến công việc gán nhãn dữ liệu và kiểm duyệt nội dung. Điều này thách thức câu chuyện AI thuần kỹ thuật số, cho thấy nó là hệ thống phức tạp, mang tính toàn cầu. Quyền kiểm soát AI ngày càng tập trung, đặt ra câu hỏi về trách nhiệm và quản trị.
3. If Anyone Builds It, Everyone Dies của Eliezer Yudkowsky và Nate Soares
Đúng như tiêu đề, cuốn sách đưa ra lập luận gay gắt và không khoan nhượng: việc xây dựng AI siêu nhân loại không chỉ rủi ro mà còn có khả năng gây ra cái chết cho nhân loại. Các tác giả cho rằng thế giới nên cân nhắc làm chậm lại hoặc dừng phát triển AI tiên tiến cho đến khi đảm bảo an toàn. Họ hoài nghi những nỗ lực an toàn do ngành công nghiệp dẫn dắt và xem đây là vấn đề phối hợp toàn cầu. ChatGPT nhận xét: cuốn sách mang tính khiêu khích có chủ đích, nhưng chính điều đó làm nên giá trị của nó.
4. The AI Ideal của Niklas Lidströmer
Cuốn sách mang góc nhìn cân bằng về các trường phái tư duy xoay quanh AI. Luận điểm trung tâm: các cuộc tranh luận chính sách AI thường bị chi phối bởi AIdealism – những cách nhìn cạnh tranh về AI là gì và nên trở thành gì. Một số xem nó là động lực tiến bộ, số khác coi là lực lượng nguy hiểm. Những niềm tin này âm thầm định hình quy định, chiến lược doanh nghiệp và diễn ngôn công chúng. ChatGPT cho biết: sách không đưa ra giải pháp duy nhất mà vạch ra các trường phái tư duy và cách tiếp cận quản trị khác nhau.
5. Genesis – Khởi nguyên của Craig Mundie, Eric Schmidt và Henry Kissinger
Lựa chọn cuối cùng của ChatGPT là cuốn sách do cố chính khách Henry Kissinger cùng hai CEO công nghệ viết. Luận điểm trung tâm: AI không chỉ là cuộc cách mạng công nghệ, mà là sự chuyển dịch thách thức những giả định nền tảng về tri thức, trí tuệ và ý thức. Một số nhà phê bình cho rằng sách có thể tạo cảm giác trừu tượng, mang tính suy đoán, đặt ra nhiều câu hỏi hơn là đưa ra câu trả lời cụ thể.
Mỗi cuốn sách mang một góc nhìn khác nhau về AI. Khi đặt cạnh nhau, chúng giúp người đọc có cái nhìn toàn diện về AI như một hiện tượng công nghệ, xã hội và đạo đức. Nếu muốn hiểu rõ hơn về công nghệ mà ai cũng đang nói đến, hãy cân nhắc thêm chúng vào danh sách đọc của mình.
