Buồn ngủ ngay sau bữa ăn và vòng bụng ngày càng to có thể là những dấu hiệu sớm của tình trạng kháng insulin, theo các chuyên gia. Bác sĩ Trương Gia Minh, Giám đốc Khoa Di truyền, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Loan (Trung Quốc), cho biết nhiều người thường cảm thấy uể oải sau ăn, bụng to lên và khó giảm cân dù đã áp dụng nhiều biện pháp. Ông nhấn mạnh rằng không ít người bỏ qua những biểu hiện này vì kết quả xét nghiệm đường huyết lúc đói vẫn bình thường. Tuy nhiên, trên thực tế, khi kháng insulin xuất hiện, quá trình chuyển hóa của cơ thể đã bắt đầu suy giảm dù đường huyết chưa tăng bất thường.
Dấu hiệu rối loạn chuyển hóa
Sau mỗi bữa ăn, cơ thể chuyển hóa thức ăn thành glucose để cung cấp năng lượng cho tế bào. Insulin là hormone có nhiệm vụ đưa glucose từ máu vào tế bào. Khi xảy ra kháng insulin, các tế bào trở nên kém đáp ứng với insulin, khiến glucose khó đi vào tế bào. Để giữ đường huyết ở mức bình thường, cơ thể buộc phải tiết ra nhiều insulin hơn. Vì vậy, dù kết quả xét nghiệm đường huyết vẫn bình thường, bên trong cơ thể đã xuất hiện rối loạn chuyển hóa.
Theo bác sĩ Trương Gia Minh, nhiều người có kết quả khám sức khỏe hoàn toàn bình thường nhưng tuyến tụy đã phải làm việc quá sức trong thời gian dài để liên tục sản xuất insulin nhằm duy trì đường huyết ổn định. Khi tuyến tụy không còn đủ khả năng bù đắp, lượng đường trong máu sẽ bắt đầu tăng và người bệnh có thể được chẩn đoán mắc đái tháo đường. Đồng thời, nguy cơ tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ và các bệnh tim mạch cũng gia tăng.
Can thiệp sớm trước khi quá muộn
Bác sĩ Trương Gia Minh nhấn mạnh: “Không nên chờ đến khi được chẩn đoán mắc đái tháo đường mới bắt đầu điều trị. Nếu phát hiện sớm tình trạng kháng insulin và chủ động thay đổi lối sống, người bệnh có thể cải thiện đáng kể tình trạng rối loạn chuyển hóa.”
Để cải thiện tình trạng kháng insulin, bước đầu tiên là thay đổi chế độ ăn. Bác sĩ Trương Gia Minh khuyến nghị hạn chế các loại carbohydrate tinh chế như cơm trắng, bánh mì trắng và các món tráng miệng nhiều đường. Thay vào đó, nên ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp như gạo lứt, yến mạch, rau xanh cùng các chất béo lành mạnh như quả bơ và các loại hạt.
Tập luyện thường xuyên cũng đóng vai trò quan trọng. Các bài tập sức mạnh như squat, nâng tạ giúp tăng độ nhạy insulin của tế bào cơ, trong khi các bài tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT) có thể cải thiện hiệu quả chuyển hóa.
Giấc ngủ và quản lý căng thẳng
Bác sĩ Trương Gia Minh lưu ý rằng thức khuya và căng thẳng kéo dài có thể làm tăng nồng độ hormone cortisol, từ đó làm tình trạng kháng insulin trở nên nghiêm trọng hơn. Ông khuyến nghị nên ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm, đồng thời áp dụng các biện pháp giảm căng thẳng như yoga hoặc tập hít thở sâu.
Ngoài ra, một số dưỡng chất như magie, vitamin D, axit alpha-lipoic và inositol cũng được cho là có thể hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin. Những chất này có thể được bổ sung thông qua rau lá xanh đậm, cá, các loại hạt hoặc sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ.
