Tại nhiều ngôi chùa Khmer ở Đồng bằng sông Cửu Long, tiếng tụng kinh hòa cùng tiếng đọc bài của trẻ nhỏ vang lên mỗi đêm. Từ 18 giờ 30, các em học sinh tự giác xếp bàn ghế, chuẩn bị sách vở cho buổi học kéo dài 90 phút. Lớp học đặc biệt này không chỉ dạy con chữ mà còn gieo tình yêu với ngôn ngữ, văn hóa dân tộc Khmer.
Ngôi chùa trở thành lớp học đêm
Hàng chục năm nay, các chùa Khmer đã trở thành địa chỉ quen thuộc cho những lớp học tiếng Khmer miễn phí. Các sư thầy trong chùa trực tiếp đứng lớp, hướng dẫn từng nét chữ, cách phát âm, ghép vần và luyện đọc. Mỗi tối, tiếng ê a đọc bài của các em nhỏ làm sống động không gian chùa vốn yên tĩnh.
Theo ghi nhận, việc duy trì lớp học này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh tiếng Khmer đang dần mai một ở thế hệ trẻ. Nhờ các lớp học tại chùa, nhiều em đã biết đọc, biết viết tiếng mẹ đẻ, từ đó hiểu thêm về các phong tục, tập quán của dân tộc mình.
Phương pháp giảng dạy tỉ mỉ
Các sư thầy sử dụng phương pháp truyền thống kết hợp với giáo cụ trực quan. Các em được học từ bảng chữ cái, ghép vần, đọc thành tiếng, và viết chính tả. Mỗi bài học đều được lặp lại nhiều lần để ghi nhớ mặt chữ và cách phát âm chuẩn. Không chỉ dạy chữ, các sư thầy còn lồng ghép những câu chuyện văn hóa, lịch sử vào bài giảng, giúp các em thêm yêu và tự hào về nguồn cội.
Vào những dịp lễ hội như Chol Chnam Thmay hay Ok Om Bok, các lớp học còn tổ chức các hoạt động ngoại khóa như viết thiệp chúc mừng bằng tiếng Khmer, hát dân ca, giúp các em thực hành ngôn ngữ trong đời sống.
Lan tỏa tinh thần tự giác và trách nhiệm
Điều đáng nói là các em học sinh không hề bị ép buộc mà hoàn toàn tự giác đến lớp. Nhiều em sau giờ học trên trường chính khóa vẫn hào hứng tham gia lớp học đêm tại chùa. Các em tự sắp xếp bàn ghế, giữ trật tự và chăm chú lắng nghe. Tinh thần đó cho thấy khát khao học tập và giữ gìn tiếng nói của dân tộc mình.
Không chỉ trẻ em, một số người lớn cũng tham gia học để có thể đọc kinh, giao tiếp với người thân. Lớp học trở thành cầu nối giữa các thế hệ, nơi những giá trị văn hóa được trao truyền một cách tự nhiên và bền vững.
Đóng góp cho sự đa dạng văn hóa
Việc duy trì các lớp học tiếng Khmer tại chùa không chỉ có ý nghĩa với cộng đồng người Khmer mà còn góp phần bảo tồn sự đa dạng văn hóa của Việt Nam. Theo các nhà nghiên cứu, ngôn ngữ là linh hồn của dân tộc, một khi ngôn ngữ mất đi thì văn hóa cũng dần bị mai một. Những ngôi chùa với lớp học đêm đang thầm lặng viết tiếp câu chuyện gìn giữ bản sắc.
Vào cuối mỗi buổi học, các sư thầy thường đứng từ xa nhìn theo bóng các em khuất sau cổng chùa, lòng cảm thấy an yên. Các em mang theo trong mình những con chữ, những âm thanh của tiếng mẹ đẻ, và hơn hết là tình yêu với văn hóa dân tộc, để rồi mai này tiếp tục trao truyền cho thế hệ sau.
