Bộ Công an chuyển hồ sơ 4 doanh nghiệp Bộ Quốc phòng điều tra trong vụ án Bệnh viện Bạch Mai 2
Cơ quan Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) thuộc Bộ Công an vừa có động thái quan trọng khi chuyển hồ sơ liên quan đến 4 doanh nghiệp trực thuộc Bộ Quốc phòng sang Cơ quan điều tra hình sự của Bộ này để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định. Đây là một phần trong vụ án nghiêm trọng liên quan đến dự án xây dựng Bệnh viện Bạch Mai 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức 2, với tổng mức đầu tư ban đầu lên tới gần 10.000 tỷ đồng.
Phát hiện sai phạm trong quá trình điều tra vụ cựu Bộ trưởng Y tế
Trong quá trình điều tra vụ án có liên quan đến bà Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế, C03 đã phát hiện những dấu hiệu sai phạm của 4 doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng. Cụ thể, các doanh nghiệp này bao gồm: Tổng công ty 36, Tổng công ty 319, Tổng công ty Thành An và Công ty cổ phần Armephaco. Những đơn vị này đã tham gia vào các gói thầu xây lắp thuộc hai dự án bệnh viện trọng điểm quốc gia.
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến, người đứng đầu ngành y tế trong nhiều năm, đã bị C03 đề nghị truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự. Lời đề nghị này được đưa ra vào ngày 27/2, sau một quá trình điều tra kéo dài với nhiều diễn biến phức tạp.
Chi tiết các hành vi sai phạm và hậu quả tài chính
Theo kết luận điều tra, trong số 9 bị can còn lại của vụ án, ông Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án y tế trọng điểm thuộc Bộ Y tế, và ông Nguyễn Hữu Tuấn, cựu Phó ban phụ trách, bị cáo buộc hai tội danh: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ. Quá trình lựa chọn nhà thầu cho 10 gói thầu xây lắp đã bị thao túng một cách có hệ thống.
Cụ thể, khi có đơn vị muốn liên hệ về việc thầu, bà Tiến sẽ giới thiệu họ gặp trực tiếp ông Thắng để trao đổi. Ngược lại, nếu có nhà thầu nào ngỏ ý "xin thầu", ông Thắng cũng báo cáo lại để xin ý kiến chỉ đạo từ bà Tiến. Một ví dụ điển hình là gói thầu mang ký hiệu XDBM-01 tại dự án Bệnh viện Bạch Mai 2. Mặc dù có tới 9 đơn vị mua hồ sơ, nhưng chỉ 3 nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất. Kết quả, liên danh Tổng công ty 36 - Tổng công ty 319 - Tổng công ty Thành An được đánh giá đạt về năng lực và kinh nghiệm với điểm kỹ thuật 902/1.000, đáp ứng các yêu cầu tối thiểu.
Liên danh này sau đó trúng thầu với giá dự thầu lên tới 2.189 tỷ đồng. Tính đến ngày 31/12/2024, Ban quản lý dự án y tế trọng điểm đã tạm ứng và thanh toán cho các nhà thầu một số tiền khổng lồ, hơn 1.900 tỷ đồng. Đáng chú ý, sau mỗi lần nhận được tiền tạm ứng hoặc thanh toán, các nhà thầu đã chi trả cho ông Thắng một khoản tiền tương ứng với tỷ lệ 5% giá trị trước thuế, tổng cộng lên tới 37,8 tỷ đồng. Sau khi ông Thắng nghỉ hưu, ông Hữu Tuấn, người kế nhiệm vị trí Phó giám đốc phụ trách, tiếp tục nhận số tiền tương tự với tổng 4,5 tỷ đồng.
Danh sách các nhà thầu và thiệt hại cho doanh nghiệp
Ngoài liên danh nêu trên, còn có nhiều liên danh nhà thầu khác cũng áp dụng cơ chế chi 5% tiền tạm ứng và được trúng thầu, bao gồm:
- Tổng công ty Xây dựng Hà Nội - Công ty Hồng Hà Việt Nam
- VNPT - CIDTT
- Công ty Furtech - Công ty Xuân Hòa
- Công ty Phú Hưng - Công ty cổ phần nội thất 190
- Thành Đạt - Vinaconex 25
- AIC - Mopha
C03 xác định rằng, mặc dù các nhà thầu này đã triển khai khối lượng công việc theo hợp đồng hoặc yêu cầu từ chủ đầu tư, nhưng nhiều hạng mục thầu hiện vẫn chưa được nghiệm thu và thanh toán đầy đủ. Điều này dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp phải chịu thiệt hại do chi trả lãi ngân hàng, cùng các khoản phí bảo trì, bảo hành và bảo lãnh ngân hàng. Hơn nữa, việc các nhà thầu đưa tiền mặt cho ông Thắng và ông Tuấn mà không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ đã khiến cho việc đánh giá thiệt hại trở nên phức tạp.
Hậu quả tài chính và biện pháp khắc phục
Tương ứng với tỷ lệ 5%, ông Thắng và ông Tuấn đã nhận tổng cộng hơn 100 tỷ đồng. Trong các lời khai, hai bị can này cho biết đã nhiều lần đưa tiền cho bà Tiến với tổng số tiền hơn 20 tỷ đồng. Tuy nhiên, cựu Bộ trưởng Y tế chỉ thừa nhận nhận tổng cộng 2,5 tỷ đồng từ ông Thắng và một lần nhận 5 tỷ đồng từ ông Tuấn.
Trong quá trình điều tra, các bị can và người liên quan đã nộp lại tổng cộng 44,7 tỷ đồng để khắc phục hậu quả. Trong đó, bà Tiến nộp 14,5 tỷ đồng, ông Thắng nộp 1 tỷ đồng, ông Hữu Tuấn nộp 3,7 tỷ đồng và ông Lê Thanh Thiêm nộp 14 tỷ đồng. Ngoài ra, C03 cũng đã tiến hành kê biên nhiều bất động sản của các bị can, bao gồm 3 bất động sản của ông Thắng tại Hà Nội và Hà Nam cũ, một bất động sản của ông Hữu Tuấn tại Hà Nam, cùng một số bất động sản khác.
Kiến nghị và tình hình dự án hiện tại
C03 đã đưa ra kiến nghị quan trọng đối với Bộ Y tế, yêu cầu chỉ đạo chủ đầu tư phối hợp chặt chẽ với các nhà thầu để tập trung tối đa nguồn lực, đưa hai dự án Bệnh viện Bạch Mai 2 và Việt Đức 2 vào sử dụng theo đúng chỉ đạo của Chính phủ. Đồng thời, chủ đầu tư cần thực hiện việc thanh toán và quyết toán cho các nhà thầu một cách minh bạch, đúng quy định, nhằm đảm bảo không gây thêm thiệt hại, thất thoát hay lãng phí cho tài sản Nhà nước.
Hai dự án này được phê duyệt từ năm 2014 với tổng mức đầu tư ban đầu là 9.958 tỷ đồng, mỗi dự án có quy mô 1.000 giường bệnh. Thời gian thực hiện dự kiến từ 2014 đến 2019, nhưng đã phải gia hạn hai lần và kéo dài đến hết năm 2024. Tính đến cuối năm 2024, hai dự án đã giải ngân 5.086 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, do những sai phạm trong quá trình thực hiện, ước tính đã gây thất thoát và lãng phí tài sản Nhà nước lên tới hơn 803 tỷ đồng.
Hiện tại, các nhà thầu đang tích cực phối hợp với chủ đầu tư để nỗ lực đưa hai dự án quan trọng này vào hoạt động, nhằm phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng của người dân.
